Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία συνέχισαν την ανοδική τους πορεία μέσα στο 2026, με το συνολικό υπόλοιπο να φτάνει τα 109,77 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουλίου, σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ που περιλαμβάνονται στην Τριμηνιαία Έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Μέσα σε έναν χρόνο προστέθηκαν 9,86 δισ. ευρώ νέων οφειλών, ενώ από τον Δεκέμβριο έως τον Αύγουστο το σύνολο των νέων ληξιπρόθεσμων χρεών ανήλθε σε 12,5 δισ. ευρώ. Η επιβάρυνση συνδέεται άμεσα με την πίεση που δέχονται νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις από την ενεργειακή κρίση και την ακρίβεια.
Διαβάστε επίσης: Θερμική καταπόνηση-ρεκόρ για το 52% της Ευρώπης το καλοκαίρι
Πάνω από 100 δισ. ευρώ το συνολικό χρέος
Στο ποσό των 109,77 δισ. ευρώ περιλαμβάνονται τα 9,86 δισ. ευρώ νέων οφειλών, καθώς και 2,6 δισ. ευρώ που βεβαιώθηκαν μετά τις 31 Ιουλίου, ημερομηνία κατά την οποία έληγε η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος. Αφαιρουμένων των εισπράξεων και διαγραφών ύψους 14,52 δισ. ευρώ, το συνολικό υπόλοιπο εμφανίζει μείωση κατά 2,06 δισ. ευρώ σε σχέση με τον περσινό Ιούλιο. Από το συνολικό χρέος, 30,5 δισ. ευρώ έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης, με αποτέλεσμα το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο να διαμορφώνεται στα 79,27 δισ. ευρώ. Μόλις 5,31 δισ. ευρώ, δηλαδή το 6,7% του πραγματικού χρέους, βρίσκονται σε καθεστώς ρύθμισης.
Το 66,46% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου, ήτοι 52,69 δισ. ευρώ, προέρχεται από φορολογικές οφειλές, με τον ΦΠΑ να κυριαρχεί με 24,86 δισ. ευρώ (47,18%) και τον φόρο εισοδήματος να ακολουθεί με ποσοστό 42,22%. Τα πρόστιμα, φορολογικά και μη, αντιστοιχούν σε 17,31 δισ. ευρώ (21,84%), ενώ οι μη φορολογικές οφειλές, όπως δάνεια και δικαστικά έξοδα, φθάνουν τα 9,27 δισ. ευρώ. Οι οφειλέτες ανέρχονται σε 3.985.112, κατά 16.682 λιγότεροι από πέρυσι, όμως μέσα σε έναν μήνα ο αριθμός τους αυξήθηκε κατά 129.337 λόγω της λήξης της πρώτης δόσης φόρου εισοδήματος. Εννέα στους δέκα οφειλέτες χρωστούν έως 10.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 3,57% του συνολικού χρέους, ενώ 10.452 μεγαλοοφειλέτες συγκεντρώνουν το 74% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Η απάντηση της κυβέρνησης με τις 120 δόσεις
Τα στοιχεία αυτά αποτύπωσαν τη δυσκολία χιλιάδων οφειλετών να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, καθώς η κρίση ενέργειας και ακρίβειας κορυφωνόταν τη στιγμή που έπρεπε να πληρωθεί η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος. Αυτή η πίεση οδήγησε την κυβέρνηση να φέρει αρχικά μια έκτακτη ρύθμιση με 72 δόσεις, η οποία ωστόσο κρίθηκε ανεπαρκής, με αποτέλεσμα να αποφασιστεί η επέκταση σε 120 δόσεις για παλαιές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2024. Ανακοινώνοντας τη ρύθμιση στο υπουργικό συμβούλιο, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι «σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία δίνουμε περισσότερο χρόνο και μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση», ώστε περισσότεροι πολίτες και επιχειρήσεις να μπορέσουν να επιστρέψουν στη συνέπεια.
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει να επαναφέρει σε τροχιά πληρωμών οφειλέτες που σήμερα δυσκολεύονται, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ακρίβεια πιέζει εξίσου νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χαμηλότερη ανταπόκριση σε ρυθμίσεις καταγράφεται στις πολύ μεγάλες οφειλές, ενώ μεγαλύτερη συμμετοχή παρουσιάζουν οι οφειλέτες με χρέη από 500 έως 10.000 ευρώ. Η επέκταση σε 120 δόσεις έρχεται έτσι να δώσει μια πιο ρεαλιστική διέξοδο σε όσους έχουν μείνει εκτός ρύθμισης, περιορίζοντας το μηνιαίο βάρος που καλούνται να επωμιστούν.
Η σύνθεση του χρέους δείχνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο ύψος του, αλλά και στον τρόπο κατανομής του ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους οφειλέτες. Ενώ η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών χρωστά σχετικά μικρά ποσά, το μεγαλύτερο μέρος του χρέους συγκεντρώνεται σε λίγες χιλιάδες μεγαλοοφειλέτες, γεγονός που περιπλέκει τη διαμόρφωση μιας ενιαίας πολιτικής ρύθμισης οφειλών.
