Σε δεκάδες γαλλικές πόλεις χιλιάδες μαθητές λυκείου κατέβηκαν στους δρόμους, με τις μαθητικές διαδηλώσεις στη Γαλλία να οδηγούν σε βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία. Η αφορμή είναι οι ελλείψεις καθηγητών, οι υπερπλήρεις τάξεις και οι ακατάλληλες υποδομές στα δημόσια σχολεία. Η κινητοποίηση ξεκίνησε από τα προάστια του Παρισιού και επεκτάθηκε σε πόλεις όπως η Μασσαλία, το Στρασβούργο, η Τουρ και η Λιλ. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί σχεδόν 3.000 συλλήψεις μαθητών ηλικίας 15 έως 18 ετών.
Σπίθα στο Σεν-Σεν-Ντενί και εξάπλωση σε όλη τη χώρα
Η σπίθα που πυροδότησε τις μαθητικές διαδηλώσεις άναψε στο Σεν-Σεν-Ντενί, μια από τις φτωχότερες περιοχές γύρω από το Παρίσι, και γρήγορα απλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα. Στο λύκειο Le Corbusier, στο Ομπερβιλιέ, μαθήματα μαθηματικών, αγγλικών, ανθρωπιστικών επιστημών και γυμναστικής είχαν ακυρωθεί από την αρχή της σχολικής χρονιάς λόγω έλλειψης καθηγητών. Η 17χρονη Μεϊσά περιέγραψε πως πέρυσι έδωσε εξετάσεις στα γαλλικά χωρίς να έχει διδαχθεί ποτέ το μάθημα από καθηγητή. Σύμφωνα με το συνδικάτο CGT, δύο στα τρία λύκεια του Σεν-Σεν-Ντενί συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις την Πέμπτη, ενώ έρευνα του ίδιου συνδικάτου εντόπισε κενές θέσεις εκπαιδευτικών στα δύο τρίτα των σχολείων της περιοχής.
Οι μαθητές καταγγέλλουν πολύ περισσότερα από χαμένες διδακτικές ώρες. Αναφέρουν ελλείψεις νοσηλευτών και κοινωνικών λειτουργών, προβλήματα υγιεινής και σχολεία χωρίς καν πόσιμο νερό. Σε αρκετές πόλεις, οι τάξεις φτάνουν τους 40 μαθητές, τα κτίρια είναι ετοιμόρροπα και οι αίθουσες γίνονται αφόρητες τους ζεστούς μήνες. Στο Στρασβούργο, 17χρονος μαθητής περιέγραψε στο AFP ότι «είμαστε 35 ανά τάξη, με 35 βαθμούς Κελσίου το καλοκαίρι είναι αφόρητο, δεν υπάρχουν αρκετές τουαλέτες και σε ορισμένες αίθουσες υπάρχουν διαρροές νερού». Στο προάστιο Παντίν του Παρισιού, 15χρονος μαθητής δήλωσε στο Reuters ότι «δεν έχουμε αρκετές καρέκλες στις αίθουσες», ενώ γύρω του διαδηλωτές συγκρούονταν με αστυνομικούς που έριχναν δακρυγόνα για να διαλύσουν τη διαδήλωση.
Αντιδράσεις και πλαίσιο πίσω από τις μαθητικές διαδηλώσεις στη Γαλλία
Η ένταση στους δρόμους δεν έχει υποχωρήσει, με τον υπουργό Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ να υπόσχεται δημόσια «δημοκρατία στα σχολεία», προσπαθώντας να καταπραΰνει την οργή των μαθητών. Παράλληλα, πολλοί γονείς προσπαθούν να αποτρέψουν τα παιδιά τους από το να συμμετάσχουν στις πορείες, φοβούμενοι τις συγκρούσεις με την αστυνομία. Ο ίδιος υπουργός αποδίδει τις ελλείψεις καθηγητών στη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, μια εξήγηση που δεν πείθει τα συνδικάτα. Αυτά συνδέουν την υποστελέχωση με την κατάργηση 3.256 θέσεων εκπαιδευτικών σε εθνικό επίπεδο μέσα στο 2026.
Τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας ενισχύουν τα παράπονα των μαθητών. Κατά το σχολικό έτος 2024-2025, σχεδόν το 10% των ωρών διδασκαλίας παρέμεινε ακάλυπτο στα δημόσια σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με το 7,5% αυτών των χαμένων ωρών να οφείλεται στην αδυναμία εξεύρεσης αναπληρωτών καθηγητών. Ταυτόχρονα, η μέση δαπάνη ανά μαθητή παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη τα τελευταία χρόνια, από 11.910 ευρώ το 2010 σε 11.660 ευρώ το 2024. Ο προϋπολογισμός για το 2027 προβλέπει αύξηση μόλις 1,7%, στα 65,53 δισ. ευρώ χωρίς τις συντάξεις των εκπαιδευτικών, ποσοστό χαμηλότερο από τον πληθωρισμό.
Το αίτημα για περισσότερους πόρους στην εκπαίδευση προσκρούει στην προσπάθεια του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα μέσα από έναν προϋπολογισμό λιτότητας. Στο φόντο βρίσκεται και το ζήτημα του Parcoursup, του συστήματος εισαγωγής στα πανεπιστήμια, το οποίο αρκετοί μαθητές θεωρούν αδιαφανές. Ένας μαθητής ανέφερε στον Guardian πως «οι νέοι θέλουν απλώς να σπουδάζουν και να μαθαίνουν σε αξιοπρεπείς συνθήκες», προσθέτοντας ότι διαμαρτύρονται και για τις συνθήκες κατά τη διάρκεια καύσωνα, καθώς τα σχολεία δεν διαθέτουν πόρους για να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες ακόμη και το βράδυ. Αυτό το παράπονο συνδέεται άμεσα με μια σειρά θανατηφόρων καυσώνων που έπληξε τη Δυτική Ευρώπη το περασμένο καλοκαίρι, με σχεδόν 8.000 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στη Γαλλία.
Η υπόσχεση του υπουργού Παιδείας για «δημοκρατία στα σχολεία» δεν έχει, προς το παρόν, μεταφραστεί σε συγκεκριμένα μέτρα που να ικανοποιούν τους διαδηλωτές. Οι μαθητές επιμένουν ότι η ποιότητα της εκπαίδευσης δεν πρέπει να εξαρτάται από τη γειτονιά στην οποία γεννήθηκε κάποιος, ένα σύνθημα που έχει γίνει ο κεντρικός άξονας των κινητοποιήσεων σε όλη τη Γαλλία.
