Η τεχνητή νοημοσύνη και εκλογές αποτελούν πλέον δύο έννοιες που συνδέονται άμεσα, καθώς η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την επίδραση εκλογικών αποτελεσμάτων έχει επεκταθεί σε πολλές χώρες τα τελευταία χρόνια. Από το 2022, όταν η άμεση απογείωση του ChatGPT σηματοδότησε την ευρεία διάδοση της τεχνολογίας, δεν περνά μέρα χωρίς νέα δεδομένα σχετικά με τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Ο συνδυασμός Διαδικτύου, μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τεχνητής νοημοσύνης έχει αρχίσει να σαρώνει τα θεμέλια θεμελιωδών δημοκρατικών διαδικασιών σε αρκετές ηπείρους. Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται η δημοκρατία, που φαίνεται να δέχεται ισχυρό πλήγμα από αυτή την εξέλιξη.
Διαβάστε επίσης: Νέα Δημοκρατία: Επετειακό βίντεο με AI για τα 52 χρόνια
Παρεμβάσεις σε εκλογικές αναμετρήσεις παγκοσμίως
Σύμφωνα με την καταγραφή των γεγονότων, η εμπλοκή της Ρωσίας σε εκλογικές αναμετρήσεις με ουσιαστική σημασία ξεκίνησε από την πρώτη εκλογή του Τραμπ το 2016 και συνεχίζεται έκτοτε σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Η Λετονία υπέβαλε πρόσφατα επίσημο διάβημα διαμαρτυρίας, καταγγέλλοντας ανάμειξη στις εσωτερικές εκλογικές της διαδικασίες. Αντίστοιχη εμπλοκή αναμένεται με βεβαιότητα και στη Γαλλία, όπου μια ενδεχόμενη εκλογική νίκη της Λε Πεν θεωρείται υπαρξιακό στοίχημα για το καθεστώς του Πούτιν. Παράλληλα, η Κίνα ενεργοποιεί πιο υπόγεια τους δικούς της «στρατούς bots», οι οποίοι ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα της χώρας και της ηπείρου της, φτάνοντας σε εκλογικές διαδικασίες πολύ πιο μακριά από την Ασία. Η κλιμάκωση αυτή τροφοδοτεί ανησυχία σε κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι βλέπουν τον κίνδυνο να διευρύνεται ταχύτατα.
Στις ΗΠΑ, ο Τραμπ έχει ήδη εκμεταλλευτεί το έδαφος που ανοίγει η τεχνητή νοημοσύνη για να αμφισβητήσει ή να χειραγωγήσει εκλογικές διαδικασίες, με εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι «τα χειρότερα έρχονται» στο αμέσως επόμενο διάστημα. Στη Γερμανία, στις πρόσφατες τοπικές εκλογές κυκλοφόρησαν ανύπαρκτες δημοσκοπήσεις που παρουσιάστηκαν ως αληθινές, επηρεάζοντας την κοινή γνώμη πριν από την κάλπη. Στην Ουγγαρία, πριν από λίγους μήνες, το καθεστώς προχώρησε σε ανυπόστατες κατηγορίες εναντίον του αρχηγού της αντιπολίτευσης, σε μια ακόμη περίπτωση όπου η παραπληροφόρηση λειτούργησε ως εκλογικό όπλο. Σχεδόν σε όλες τις χώρες που καταγράφονται περιστατικά, ο συνδυασμός ψεμάτων και παραπληροφόρησης φαίνεται να ακολουθεί ένα κοινό μοτίβο, προσαρμοσμένο στις τοπικές πολιτικές συνθήκες κάθε κράτους.
Η αμφισβήτηση της αλήθειας και της αντικειμενικότητας
Η τεχνητή νοημοσύνη και εκλογές δημιουργούν πλέον ένα νέο πεδίο σύγκρουσης γύρω από θεμελιώδεις έννοιες της δημοκρατίας, όπως η αλήθεια και η αντικειμενικότητα. Η ειδοποιός διαφορά σε σχέση με τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί η ίδια πρωτογενές «ενημερωτικό» υλικό, χωρίς να παραπέμπει σε ειδησεογραφικές πηγές όπως συνέβαινε παλαιότερα. Έτσι, στη θέση των γεγονότων, των επιχειρημάτων και της πολιτικής αντιπαράθεσης τοποθετείται η «αλήθεια του καθενός», δηλαδή η προπαγάνδα, που κυκλοφορεί ανεξέλεγκτη σε κοινωνικά δίκτυα και πλατφόρμες. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια πολίτες σχηματίζουν άποψη για τα κόμματα και τους υποψηφίους πριν από κάθε εκλογική αναμέτρηση. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η επαλήθευση των πληροφοριών γίνεται όλο και πιο δύσκολη για τον μέσο πολίτη.
Παράλληλα με τα ζητήματα δημοκρατίας, εκφράζονται έντονοι προβληματισμοί και για τις οικονομικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης, με αναφορές σε πιθανή «φούσκα» λόγω των τεράστιων ποσών που δαπανώνται από εταιρείες του κλάδου σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, αλλά και ανάμεσα στις ίδιες τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και τις δημόσιες αρχές, συμπληρώνει το σκηνικό των ζητημάτων που απασχολούν πλέον κυβερνήσεις και οργανισμούς. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η δημοκρατία μένει συχνά εκτός του βασικού δημόσιου ενδιαφέροντος, καθώς η προσοχή στρέφεται σε εργασιακά και οικονομικά ζητήματα. Ωστόσο, όπως δείχνουν τα περιστατικά σε Λετονία, Γαλλία, Γερμανία και Ουγγαρία, η δημοκρατία συνεχίζει να μεταλλάσσεται ραγδαία και ανεπίστρεπτα.
Η καταγραφή αυτών των περιστατικών δείχνει ότι ο συνδυασμός τεχνητής νοημοσύνης, Διαδικτύου και μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν αποτελεί παροδικό φαινόμενο, αλλά συνθήκη που αναμένεται να ενταθεί σε επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε πολλές χώρες, όπως υποδεικνύουν ήδη οι εξελίξεις στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη.
