Το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι τρόποι αντιμετώπισής του βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Στρασβούργο. Η τοποθέτηση έγινε ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέλυσε τις επιπτώσεις της ακρίβειας σε πολίτες και επιχειρήσεις, προαναγγέλλοντας άμεσα μέτρα στήριξης αλλά και παρεμβάσεις με μεγαλύτερο ορίζοντα.
Αυξήσεις σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο
Όπως ανέφερε η κ. φον ντερ Λάιεν, από τα τέλη Φεβρουαρίου η τιμή του φυσικού αερίου έχει αυξηθεί κατά 140%, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν διπλασιαστεί. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει την Ευρώπη με επιπλέον 100 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει εισαχθεί ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας. «Όλοι αισθανόμαστε αυτές τις αυξημένες τιμές. Οι επιχειρήσεις βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, οι πολίτες δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι η ΕΕ έχει ήδη μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο από 45% το 2022 σε 12% σήμερα, με στόχο το ποσοστό αυτό να μηδενιστεί έως το τέλος του 2026. Παράλληλα, πάνω από 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ προέρχεται πλέον από καθαρές πηγές. «Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να στηρίξουμε τα κράτη μέλη ώστε να αντιμετωπίσουν την άμεση πίεση. Όμως μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, πρέπει να συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τα διαρθρωτικά προβλήματα», υπογράμμισε.
Διαφορετικά εργαλεία για κάθε κράτος μέλος
Η κ. φον ντερ Λάιεν στάθηκε ιδιαίτερα στις διαφορές που παρουσιάζουν τα ενεργειακά μείγματα των κρατών μελών. Όπως εξήγησε, το κόστος της μεγαβατώρας μπορεί να φτάσει τα 145 ευρώ σε μια χώρα όπου η ηλεκτροπαραγωγή εξαρτάται περισσότερο από το φυσικό αέριο, ενώ σε άλλη χώρα μπορεί να περιοριστεί στα 70 ευρώ, χάρη στη μεγαλύτερη συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών. «Δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση για ολόκληρη την ΕΕ», τόνισε, προσθέτοντας ότι ο ρόλος της Κομισιόν είναι να δώσει στα κράτη μέλη τα εργαλεία και την ευελιξία ώστε να ανταποκριθούν στις δικές τους ανάγκες.
Στο επίπεδο στήριξης των πολιτών, η κ. φον ντερ Λάιεν τάχθηκε υπέρ στοχευμένων παρεμβάσεων, με τη βοήθεια να κατευθύνεται κυρίως στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Ως παραδείγματα ανέφερε τη Γαλλία και τη Ρουμανία, όπου εφαρμόζονται ενεργειακά κουπόνια για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος. Παράλληλα, σημείωσε ότι η G7 συμφώνησε να διαθέσει 100 εκατ. βαρέλια ντίζελ και αργού πετρελαίου, με στόχο τη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών, ενώ η ΕΕ θα παρατείνει για έναν ακόμη χρόνο την ευελιξία για τους εξαγωγείς μεθανίου και θα ξεκινήσει στρατηγικό διάλογο για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία ομάδας δράσης για τη συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης, με στόχο κοινές προμήθειες ενέργειας από τα κράτη μέλη.
Αναφερόμενη στη μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του ζητήματος, η κ. φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η λύση είναι η μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και η μετάβαση σε καθαρή ενέργεια παραγόμενη στην Ευρώπη. Παρά την αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, μεγάλο μέρος της νέας δυναμικότητας παραμένει εκτός δικτύου, γι’ αυτό χρειάζονται επείγουσες επενδύσεις στα ευρωπαϊκά δίκτυα. Το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση προβλέπει διπλασιασμό του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση έως το 2040, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως.
