Τεχνολογία χωρίς εμπόδια είναι το όνομα της νέας πρωτοβουλίας που παρουσίασε η Κωτσόβολος, ανοίγοντας μια ουσιαστική συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και χρησιμοποιείται η τεχνολογία στην καθημερινή ζωή. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ιδέα ότι η αξία ενός προϊόντος δεν κρίνεται μόνο από τις λειτουργίες που διαθέτει, αλλά από το πόσο ουσιαστικά μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες διαφορετικών ανθρώπων. Η πρωτοβουλία συνδέεται με την τριλογία «ΔΥΝΑΜΗ», καθώς και με μια συζήτηση που πραγματοποιήθηκε για τον συμπεριληπτικό σχεδιασμό.
Τι σημαίνει σχεδιασμός χωρίς εμπόδια
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία της πρωτοβουλίας, η τεχνολογία έχει ενσωματωθεί τόσο βαθιά στην καθημερινότητα, ώστε η δυνατότητα χρήσης της μοιάζει αυτονόητη για τους περισσότερους. Δεν είναι, όμως, αυτονόητη για όλους. Η πρωτοβουλία αναφέρεται ενδεικτικά σε έναν άνθρωπο με περιορισμένη κινητικότητα, που δυσκολεύεται να χειριστεί μια συσκευή όταν οι βασικές λειτουργίες απαιτούν λεπτές και ακριβείς κινήσεις, καθώς και σε έναν άνθρωπο με προβλήματα όρασης, που συναντά μια ψηφιακή υπηρεσία χωρίς επαρκή υποστήριξη.
Το βασικό μήνυμα της πρωτοβουλίας είναι ότι τα εμπόδια δεν προκύπτουν πάντα επειδή κάτι δεν λειτουργεί σωστά, αλλά επειδή λειτουργεί με έναν και μόνο τρόπο. Όταν μια συσκευή ή μια υπηρεσία προϋποθέτει μια συγκεκριμένη κίνηση, έναν συγκεκριμένο τρόπο πρόσληψης της πληροφορίας ή ένα συγκεκριμένο περιβάλλον χρήσης, τότε ο σχεδιασμός της ξεκινά από μια στενή αντίληψη για το ποιος είναι ο «τυπικός» χρήστης. Αυτό, όπως επισημαίνεται, μπορεί να αποκλείσει άθελά του ακριβώς τους ανθρώπους για τους οποίους η τεχνολογία θα μπορούσε να αποτελέσει εργαλείο αυτονομίας.
Η τριλογία «ΔΥΝΑΜΗ» και ο συμπεριληπτικός σχεδιασμός
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Τεχνολογία Χωρίς Εμπόδια», η Κωτσόβολος παρουσίασε την τριλογία «ΔΥΝΑΜΗ», μέσα από τρεις διαφορετικές ιστορίες που ξεκινούν από διαφορετικά σημεία αφετηρίας. Η πρώτη από αυτές εστιάζει στην προσωπική σχέση ενός ανθρώπου με την τεχνολογία, αναδεικνύοντας πώς μια φαινομενικά απλή καθημερινή συνήθεια μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετικό νόημα όταν η πρόσβαση σε αυτή δεν είναι δεδομένη για όλους.
Παράλληλα με τις ιστορίες της τριλογίας, η πρωτοβουλία περιλάμβανε και μια συζήτηση αφιερωμένη στον συμπεριληπτικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης αναδείχθηκε ότι η προσβασιμότητα δεν αφορά απλώς το αν ένα προϊόν διαθέτει μία επιπλέον λειτουργία ή αν μπορεί να προσαρμοστεί εκ των υστέρων σε ειδικές ανάγκες. Αφορά, αντίθετα, τον ίδιο τον πυρήνα του σχεδιασμού: ποιους ανθρώπους έχει στο μυαλό του όποιος σχεδιάζει ένα προϊόν, ποιες δυνατότητες θεωρεί δεδομένες και πόσο χώρο αφήνει για διαφορετικούς τρόπους χρήσης.
Η διάκριση αυτή κρίνεται σημαντική, καθώς ένα προϊόν ή μια υπηρεσία μπορεί να είναι τεχνικά πλήρως λειτουργικό, χωρίς ωστόσο να είναι εξίσου αξιοποιήσιμο από όλους τους χρήστες του. Η πρωτοβουλία της Κωτσόβολος επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από το «τι μπορεί να κάνει» η τεχνολογία στο «πώς μπορεί να ανταποκρίνεται» σε διαφορετικές πραγματικές συνθήκες ζωής, φέρνοντας στο προσκήνιο μια οπτική που συχνά παραμένει στο περιθώριο του σχεδιασμού καταναλωτικών προϊόντων.
Μέσα από τις ιστορίες της τριλογίας «ΔΥΝΑΜΗ» και τη συζήτηση για τον συμπεριληπτικό σχεδιασμό, η πρωτοβουλία «Τεχνολογία Χωρίς Εμπόδια» διευρύνει τον διάλογο γύρω από τον ρόλο της τεχνολογίας στην καθημερινότητα, εστιάζοντας στις προϋποθέσεις που την καθιστούν πραγματικά προσβάσιμη για κάθε χρήστη.
