Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος συζήτησε στις 7 Οκτωβρίου 2026 το ζήτημα των κληρικών στα social media, στη δεύτερη τακτική συνεδρία της, υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. Αφορμή στάθηκε η αυξανόμενη παρουσία ιερέων σε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram, το Facebook και το YouTube. Η εισήγηση παρουσιάστηκε από τον Μητροπολίτη Χαλκίδος κ. Χρυσόστομο και έθεσε το ερώτημα με ποιους όρους πρέπει να γίνεται η παρουσία των κληρικών στα social media, καθώς η χρήση του διαδικτύου από τον κλήρο θεωρείται πλέον δεδομένη.
Τι συζητήθηκε στην Ιερά Σύνοδο
Σύμφωνα με την εισήγηση του Μητροπολίτη Χαλκίδος, το βασικό μήνυμα είναι ότι η Εκκλησία δεν πρέπει ούτε να απομονωθεί από την τεχνολογία ούτε να υιοθετήσει άκριτα τους κανόνες των social media. Ο κ. Χρυσόστομος πρότεινε ένα πλαίσιο εννέα αρχών που στοχεύουν να καθορίσουν πώς μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο σύγχρονος άνθρωπος, χωρίς να υιοθετεί τη λογική ενός ψηφιακού περιβάλλοντος που συχνά επιβραβεύει την υπερβολή, την προσωπική προβολή, την αντιπαράθεση και την αδιάκοπη αναζήτηση προσοχής. Η συζήτηση δεν αφορούσε το εάν οι κληρικοί θα πρέπει να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο, αφού αυτό θεωρείται πλέον πραγματικότητα της εποχής, αλλά τους όρους κάτω από τους οποίους πρέπει να γίνεται αυτή η παρουσία.
Το ζήτημα δεν είναι καινούριο για την Ιερά Σύνοδο. Η χρήση των σύγχρονων μέσων από τους κληρικούς είχε απασχολήσει το σώμα και στο παρελθόν, μέσα από εγκυκλίους όπως η 2736/2002 και η 187/79/15.1.2015. Η νέα συζήτηση, ωστόσο, έρχεται να αντιμετωπίσει ένα τελείως διαφορετικό ψηφιακό τοπίο από εκείνο των προηγούμενων ετών. Σήμερα, η επικοινωνία μέσω Facebook, Instagram, YouTube και TikTok αποτελεί καθημερινότητα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, κάτι που αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ένας κληρικός μπορεί να φτάσει σε χιλιάδες ανθρώπους μέσα σε λίγα λεπτά, κάτι που δεν ήταν δυνατό την εποχή των προηγούμενων εγκυκλίων.
Η σχέση των κληρικών με την Επισκοπή και ο κίνδυνος της παραπληροφόρησης
Μία από τις βασικές αρχές που τέθηκαν στην εισήγηση αφορά τη σχέση κάθε κληρικού με την τοπική Εκκλησία. Σύμφωνα με τον κ. Χρυσόστομο, κάθε ιερέας δεν αποτελεί αυτόνομη εκκλησιαστική αυθεντία, και η δημόσια παρουσία του οφείλει να αντανακλά τη σχέση του με τον Επίσκοπο, την τοπική Εκκλησία και, όπου απαιτείται, την ίδια την Ιερά Σύνοδο. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σήμερα, καθώς ένας κληρικός με μεγάλο αριθμό ακολούθων στα social media μπορεί να αποκτήσει προσωπική επιρροή πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα είχε στο φυσικό περιβάλλον μιας ενορίας, όπου η επαφή με τους πιστούς είναι πιο περιορισμένη.
Η εισήγηση στάθηκε επίσης στον κίνδυνο της παραπληροφόρησης. Σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Χαλκίδος, η σιωπή, η αναμονή και η προσεκτική αξιολόγηση μιας είδησης μπορούν να αποτελούν υπεύθυνη στάση, ιδιαίτερα όταν μια πληροφορία δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Στη βάση αυτή τέθηκε ένας ακόμη σαφής κανόνας: καμία πληροφορία δεν θα πρέπει να αναπαράγεται από κληρικούς χωρίς προηγούμενο έλεγχο, ιδιαίτερα όταν αφορά πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά ζητήματα. Το μήνυμα που θέλησε να στείλει η εισήγηση προς τους κληρικούς που δραστηριοποιούνται στα social media είναι ότι η ταχύτητα της δημοσίευσης δεν μπορεί να υπερισχύει της ευθύνης που συνοδεύει τον ρόλο τους.
Η συζήτηση στην Ιεραρχία καταδεικνύει ότι η Εκκλησία αντιμετωπίζει πλέον τα social media ως χώρο ποιμαντικής ευθύνης και όχι ως απλό εργαλείο επικοινωνίας, κάτι που αναμένεται να απασχολήσει εκ νέου το σώμα στις επόμενες συνεδριάσεις.
