Το Ιράν και το Ομάν κατέληξαν σε συμφωνία για τις ασφαλείς διαδρομές διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, με τις δύο χώρες να προετοιμάζονται να παρουσιάσουν σύντομα την πρότασή τους σε διεθνή φορέα. Τη συμφωνία ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, μέσω δηλώσεων που μετέφερε το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) διέψευσε ισχυρισμούς αξιωματούχου των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει και βρίσκονται υπό ιρανικό έλεγχο. Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς η στρατηγική θαλάσσια οδός παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής λόγω της κρισιμότητάς της για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Διαβάστε επίσης: CENTCOM διαψεύδει το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ
Η συμφωνία Τεχεράνης και Μουσκάτ για τα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τον Μπαγκαεΐ, η Τεχεράνη και το Μουσκάτ συμφώνησαν συγκεκριμένα στις «γεωγραφικές συντεταγμένες των ασφαλών διαδρομών προς και από τα Στενά του Ορμούζ». Οι δύο πλευρές αναμένεται να θέσουν την πρόταση υπόψη διεθνών αρχών το επόμενο διάστημα, χωρίς ωστόσο ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών να κατονομάσει τους συγκεκριμένους φορείς. Το πλαίσιο της συμφωνίας, όπως είχε αποκαλυφθεί από παλαιότερες πληροφορίες, προβλέπει τη διαμόρφωση ενός κοινού προσωρινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας μέσα από τα Στενά, καθώς και την εφαρμογή ενός κοινού σχεδίου αποναρκοθέτησης της περιοχής. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν συνεχίζονται με στόχο τον καθορισμό ενός «μόνιμου» διαδρόμου, τη ρύθμιση της μελλοντικής διαχείρισης των Στενών και τη δημιουργία μηχανισμού παροχής υπηρεσιών πλοήγησης και ασφάλειας. Οι δύο χώρες τόνισαν επίσης τη σημασία της διεξαγωγής κοινών συζητήσεων με τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου για το ζήτημα.
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν, στα βόρεια, και στο Ομάν, στα νότια, και αποτελούν κομβικό σημείο για τη διεθνή ενεργειακή αγορά, καθώς από εκεί διερχόταν περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως, προτού ξεσπάσει στις 28 Φεβρουαρίου ο πόλεμος με έναυσμα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σε αντίποινα, το Ιράν άρχισε να πλήττει πλούσιες πετρελαιοπαραγωγικές συμμαχίες του Κόλπου, συμμάχους των ΗΠΑ, και διεκδίκησε τον πλήρη έλεγχο του στενού, μια διεκδίκηση που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διεθνούς αντιπαράθεσης.
Η διάψευση της CENTCOM και οι δηλώσεις των IRGC
Η ανακοίνωση για τη συμφωνία Ιράν-Ομάν συνδυάστηκε με μια έντονη διπλωματική αντιπαράθεση γύρω από την πραγματική κατάσταση στα Στενά. Η CENTCOM χαρακτήρισε «ψευδείς» τους ισχυρισμούς των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει και βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Τεχεράνης. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η αμερικανική διοίκηση ανέφερε ότι η θαλάσσια κυκλοφορία μέσω των Στενών συνεχίζεται κανονικά, με πλοία που μεταφέρουν εμπορεύματα και ενεργειακές προμήθειες, συμπεριλαμβανομένων 20 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου, να διέρχονται αδιαλείπτως από τη στρατηγική θαλάσσια οδό. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι περιφερειακοί εταίροι ελέγχουν σαφώς τα Στενά», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση της CENTCOM.
Η διάψευση ήρθε ως απάντηση σε δηλώσεις του διοικητή των IRGC, Μοχαμαντρεζά Ναγκντί, ο οποίος είχε μιλήσει την Τετάρτη στο ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Τεχεράνης για τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Ο ίδιος είχε δηλώσει επίσης ότι οι διαδρομές διέλευσης που θεωρούνται παράνομες από το Ιράν θα κλείσουν σύντομα, μια τοποθέτηση που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη νέα συμφωνία που ανακοίνωσε λίγες ημέρες μετά ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών. Η αντίφαση αυτή αναδεικνύει τις εσωτερικές εκκρεμότητες στην ιρανική πλευρά ανάμεσα στη στρατιωτική και τη διπλωματική γραμμή επικοινωνίας.
Στο επόμενο διάστημα, το Ιράν και το Ομάν αναμένεται να θέσουν επισήμως υπόψη διεθνών φορέων τη συμφωνία τους για τις γεωγραφικές συντεταγμένες των ασφαλών διαδρομών, ενώ οι διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό μόνιμου διαδρόμου και μηχανισμού διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ συνεχίζονται παράλληλα με τις επαφές των δύο χωρών με τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου.
