Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο φέρνει αλλαγές στο καθεστώς για οφειλέτες και servicers. Βασικός πυρήνας της ρύθμισης είναι η ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών και η αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις για τη φορολόγηση των κρυπτοστοιχείων, την κεφαλαιαγορά, το τραπεζικό σύστημα και το αγροτικό πετρέλαιο. Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 22.10.2026, με στόχο η ψήφιση να γίνει την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για οφειλέτες και servicers
Στον πυρήνα του νομοσχεδίου βρίσκονται 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, εκ των οποίων οι οκτώ αφορούν την προστασία των οφειλετών και οι υπόλοιπες οκτώ τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των servicers. Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η θέσπιση μιας νέας, αυτοτελούς και τυποποιημένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης, που αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Πλέον τίθενται σαφείς προθεσμίες: ο πιστωτής οφείλει να απαντήσει εντός τριών μηνών, ενώ όλη η διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες. Τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα είναι υποχρεωμένος να υποβάλλει έγγραφη πρόταση ρύθμισης, κατάλληλη και τεκμηριωμένη βάσει της ικανότητας αποπληρωμής και της περιουσιακής κατάστασης του οφειλέτη. Αν η πρόταση απορρίπτεται, θα απαιτείται έγγραφη αιτιολογία, ενώ προβλέπεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Μία ακόμη κρίσιμη αλλαγή είναι ο καθορισμός ανώτατου ορίου 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για απευθείας διμερή ρύθμιση. Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούσε το 30% ή έφθανε ακόμη και στο 50% της οφειλής. Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού, κάτι που ενισχύει ουσιαστικά τη θέση του συνεπούς δανειολήπτη.
Κυρώσεις και δικαιώματα του συνεπούς οφειλέτη
Σε περίπτωση παραβίασης της ρύθμισης από τον πιστωτή, οι συνέπειες είναι άμεσες. Η πράξη καθίσταται αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης προβλέπονται αυξημένες εποπτικές συνέπειες για την εταιρεία διαχείρισης. Παράλληλα, ο οφειλέτης αποκτά ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του, δηλαδή συμβάσεις, ιστορικό πληρωμών, τρόπο υπολογισμού επιτοκίου, κεφάλαιο, τόκους και προμήθειες. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να παραδίδονται εντός 45 ημερών, διαφορετικά αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να χορηγηθούν πλήρως.
Το νομοσχέδιο επαναφέρει επίσης την προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, υποχρεώνοντας τράπεζες και servicers να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους. Ο πλήρης τίτλος του νομοσχεδίου αναφέρεται στην ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, στην προστασία συνεπών οφειλετών και στην ενσωμάτωση σειράς Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ αυτών των (ΕΕ) 2024/1619 και (ΕΕ) 2024/1640, που αφορούν τη διαχείριση κινδύνων και την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η δημόσια διαβούλευση παραμένει ανοιχτή μέχρι τις 22 Οκτωβρίου, ώστε πολίτες, φορείς και εμπλεκόμενες εταιρείες να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους πριν το νομοσχέδιο εισαχθεί στη Βουλή για ψήφιση τις πρώτες μέρες του Νοεμβρίου.
