Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αποτέλεσε αφορμή για ιδιαίτερα θετικά σχόλια από την ελληνική διπλωματία, η οποία έσπευσε να αναδείξει τη σημασία των επαφών που πραγματοποιήθηκαν. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η ενεργειακή συνεργασία, η αμυντική σχέση των δύο χωρών, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και, πάνω απ’ όλα, η αναβαθμισμένη στρατηγική σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ. Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε επανειλημμένα στο υψηλό επίπεδο των διμερών δεσμών και στις προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσής τους, στοιχείο που εκτιμάται ιδιαίτερα θετικά από την ελληνική πλευρά.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ στην Αθήνα πριν τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
Ωστόσο, η πλέον συζητημένη στιγμή της επίσκεψης σχετίστηκε με τις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο για τον Great Sea Interconnector (GSI), την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ σημείωσε ότι τα έργα ενεργειακής διασυνδεσιμότητας «περιπλέκονται από τις ευαισθησίες που έχουν και άλλες χώρες της περιοχής», μια αναφορά που ερμηνεύτηκε ως υπαινιγμός προς την Τουρκία.
Η θέση της Αθήνας: «Η ευαισθησία δεν σημαίνει δικαίωμα»
Κληθείσα να σχολιάσει τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, η ανώτατη διπλωματική πηγή απάντησε με σαφήνεια, τονίζοντας πως «η ευαισθησία δεν σημαίνει και δικαίωμα». Η φράση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αντικατοπτρίζει τη σταθερή θέση της Αθήνας ότι οι αντιδράσεις τρίτων χωρών απέναντι στο GSI δεν μπορούν να παράγουν νομικά δικαιώματα ούτε να περιορίζουν όσα απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η υλοποίηση του έργου δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με βάση τις ενστάσεις άλλων κρατών, αλλά ζήτημα κυριαρχικών δικαιωμάτων και διεθνούς νομιμότητας.
Αμερικανική δέσμευση και «ιδιωτική διπλωματία»
Σε ό,τι αφορά τη στάση της Ουάσινγκτον, η διπλωματική πηγή παρέπεμψε στις επανειλημμένες αναφορές του Ρούμπιο περί αμερικανικής δέσμευσης στα έργα ενεργειακής διασυνδεσιμότητας, επισημαίνοντας ότι αυτή εκφράζεται στο πλαίσιο της ευρύτερης συμμαχίας ΗΠΑ-Ελλάδας. Όσον αφορά την αναφορά σε «ιδιωτική διπλωματία», διευκρινίστηκε πως ορισμένα ζητήματα δεν μπορούν εκ της φύσεώς τους να δημοσιοποιούνται, καθώς άπτονται ευαίσθητων χειρισμών εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Έτσι, οι ενέργειες του State Department σε περίπτωση ζητημάτων γύρω από το GSI δεν μπορούν να εκτεθούν δημόσια, αφού εκεί ακριβώς λειτουργεί η διπλωματία πίσω από κλειστές πόρτες.
Σημαντική διευκρίνιση δόθηκε επίσης για την επανεκκίνηση των εργασιών του GSI: αυτή δεν εξαρτάται ούτε από την ελληνική κυβέρνηση ούτε από κάποιον εγχώριο φορέα. Μόλις η αρμόδια εταιρεία υποβάλει το σχετικό αίτημα, η ελληνική πλευρά δήλωσε έτοιμη να προχωρήσει άμεσα στις προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης, πάντα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Θετικό πρόσημο στη συνολική αποτίμηση
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αποτιμήθηκε συνολικά ως ιδιαίτερα επιτυχημένη, λειτουργώντας σε δύο επίπεδα σύμφωνα με την ίδια πηγή. Αφενός επιβεβαίωσε το υψηλό επίπεδο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ, αφετέρου έθεσε τις βάσεις για περαιτέρω συνεργασία σε θέματα ενέργειας, άμυνας και περιφερειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική διπλωματία φαίνεται να βγαίνει ενισχυμένη από τις επαφές, διατηρώντας παράλληλα σταθερή στάση στα ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
