Δημοσιογράφος Χίζμο: Γιατί η Αλβανία δεν βρίσκει εναλλακτική

Πέρα από τη λαϊκή οργή που γεμίζει τους δρόμους των Τιράνων, η αλβανική κρίση έχει ένα δεύτερο, πιο ανησυχητικό πρόσωπο. Ο δημοσιογράφος και παρουσιαστής Ρουντ Χίζμο, που ζει και εργάζεται στην αλβανική πρωτεύουσα, μίλησε στην Αλεξάνδρα Τάνκα και στο in και μετατόπισε τη συζήτηση από τα πρόσωπα στο ίδιο το σύστημα. Το κεντρικό αίτημα των διαδηλωτών είναι πλέον η παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, όμως πίσω του κρύβεται ένα ερώτημα χωρίς απάντηση: ποιος και με ποιο σχέδιο θα πάρει τη σκυτάλη. Όπως εξηγεί, το κίνημα ξέρει τι απορρίπτει, αλλά όχι ακόμη τι προτείνει.

Από το Φλαμίνγκο στη συγκρουσιακή στροφή του φθινοπώρου

Η αφετηρία των κινητοποιήσεων, θυμίζει ο Χίζμο, ήταν το «Κίνημα των Φλαμίνγκο», που στράφηκε ενάντια σε μια αμφιλεγόμενη τουριστική επένδυση συνδεόμενη με τον Τζάρεντ Κούσνερ. Ο ίδιος, όμως, επιμένει ότι η αφορμή δεν πρέπει να συγχέεται με τα αίτια. Η οικονομική ανισότητα, η διαφθορά και η συγκέντρωση της οικονομικής ισχύος σε λίγα χέρια δημιουργούσαν ήδη δυσαρέσκεια, με χιλιάδες νέους να νιώθουν ότι δεν έχουν μέλλον στην Αλβανία.

Για τον δημοσιογράφο, η φοιτητική κινητοποίηση και η διαμαρτυρία για το Φλαμίνγκο δεν είναι δύο ξεχωριστά μέτωπα, αλλά η ίδια εξέγερση που άλλαξε μορφή. Μετά από περίπου τέσσερις μήνες κυρίως ειρηνικών διαδηλώσεων, που δεν συνάντησαν την ανταπόκριση την οποία περίμεναν οι διαδηλωτές, η επιστροφή των νέων και των φοιτητών το φθινόπωρο σηματοδότησε μια νέα, σαφώς πιο συγκρουσιακή φάση με βίαια επεισόδια στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Γιατί απορρίπτονται μαζί ο Ράμα και ο Μπερίσα

Εδώ εντοπίζει ο Χίζμο το πραγματικό αδιέξοδο. Μεγάλο μέρος των νέων δεν στρέφεται μόνο κατά του Έντι Ράμα, αλλά απορρίπτει εξίσου και τον ηγέτη της αντιπολίτευσης, Σαλί Μπερίσα, χωρίς να έχει διαμορφωθεί μια κοινά αποδεκτή πρόταση για την επόμενη ημέρα. «Δεν υπάρχει πλάνο. Αυτό είναι το πρόβλημα», τονίζει, περιγράφοντας ένα κίνημα χωρίς ενιαία ηγεσία και χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο πολιτικής μετάβασης.

Το ζήτημα, υποστηρίζει, δεν περιορίζεται στα ονόματα. Θεωρεί ότι το εκλογικό και πολιτικό σύστημα ευνοεί τα μεγάλα κόμματα, αναπαράγει τις ίδιες παθογένειες και περιορίζει κάθε δυνατότητα ουσιαστικής αλλαγής. «Το πρόβλημα είναι το σύστημα, δεν είναι τα ονόματα», σημειώνει χαρακτηριστικά, δίνοντας στην κρίση ένα βάθος που ξεπερνά το πρόσωπο του πρωθυπουργού.

Ο Χίζμο εκτιμά ότι η παραίτηση του Ράμα είναι εξαιρετικά απίθανη, καθώς ο πρωθυπουργός επικαλείται την εκλογική του νομιμοποίηση και την ανάγκη να συνεχιστεί η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Με το αίτημα της αντιπολίτευσης να μένει αναπάντητο και την πλατεία να μην υποχωρεί, ο δημοσιογράφος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας κλιμάκωσης, την ώρα που καμία πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να κάνει το πρώτο βήμα.