Ιταλία-Αίγυπτος-Λιβύη προτείνει ο Φιντάν, εκτός η Ελλάδα

Νέο διπλωματικό σχήμα για τη Λιβύη, που αφήνει εκτός την Ελλάδα, έθεσε στο τραπέζι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Μιλώντας στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας πρότεινε συνομιλίες ανάμεσα σε Τουρκία, Ιταλία και Αίγυπτο για το αμφιλεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η πρόταση ήρθε μετά τη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του μηχανισμού R4+E3 και με φόντο τις έντονες αντιδράσεις Αθήνας, Λευκωσίας και Καΐρου στην πρόσφατη επικύρωση της συμφωνίας.

Το σχήμα Τουρκίας-Ιταλίας-Αιγύπτου και η παράκαμψη της Αθήνας

Ο Φιντάν ισχυρίστηκε πως η Τουρκία, η Ιταλία και η Αίγυπτος θα μπορούσαν να συναντηθούν για να διεξαγάγουν συνομιλίες που θα εξετάζουν τις ανησυχίες του Καΐρου και της Λιβύης. «Φυσικά μπορούν να προταθούν θετικές και εποικοδομητικές προσεγγίσεις. Πρέπει μάλιστα να προταθούν, και δεν έχουμε κανένα πρόβλημα σε αυτό το θέμα», ανέφερε ο Τούρκος υπουργός, προσθέτοντας ότι την ίδια θέση εξέφρασε και στον Αιγύπτιο ομόλογό του και πως πρόκειται για τη γραμμή του προέδρου Ερντογάν. Από το προτεινόμενο σχήμα απουσιάζουν τόσο η Ελλάδα όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία, δύο χώρες άμεσα θιγόμενες από τις διεκδικήσεις που εγείρει το μνημόνιο.

Ο Φιντάν υποστήριξε ότι παρακολούθησε τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Ελλάδα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη συμφωνία και διαβεβαίωσε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη σταθερότητα στη Λιβύη. Χαρακτήρισε «απαράδεκτο» το γεγονός ότι η έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης προκάλεσε πολιτικό θόρυβο, ενώ το κείμενο ισχύει ήδη επτά χρόνια από την υπογραφή του το 2019. Η Αθήνα δρα στο ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για να αναδείξει τον παράνομο χαρακτήρα της συμφωνίας.

Το κατηγορηματικό «όχι» του Καΐρου και το στοίχημα της ενοποίησης

Πριν από τις δηλώσεις του, ο Φιντάν είχε συναντηθεί στην Κωνσταντινούπολη με τον Αιγύπτιο υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι, στο περιθώριο των συνεδριάσεων του τετραμερούς μηχανισμού. Σε ανάρτησή του, ο Αιγύπτιος υπουργός επανέλαβε την κατηγορηματική αντίθεση του Καΐρου στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή της Λιβύης. Ο Φιντάν αναγνώρισε ότι η Αίγυπτος διατηρεί «ορισμένες επιφυλάξεις», αλλά υποστήριξε ότι η Τουρκία συζητά το ζήτημα εδώ και χρόνια και τόνισε την ανάγκη συνέχισης των διαβουλεύσεων.

Ο Αμπντελάτι υπογράμμισε τη δέσμευση της Αιγύπτου υπέρ της ενότητας, της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της σταθερότητας της Λιβύης, καθώς και τη στήριξη στους κρατικούς θεσμούς της χώρας. Επισήμανε τη σημασία της τήρησης των αρχών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και των διατάξεων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982, όσον αφορά την οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας με βάση τις αρχές της δικαιοσύνης και της ισότητας. Η κοινή γραμμή Αθήνας και Καΐρου φάνηκε ξεκάθαρα.

Ο Φιντάν εκτίμησε, τέλος, ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για τη μόνιμη ενοποίηση ανάμεσα στην ανατολική και δυτική Λιβύη, υποδηλώνοντας ότι η Άγκυρα θα ανακοινώσει σύντομα σχετικές εξελίξεις. Οι διεργασίες αφορούν όχι μόνο την πολιτική ενότητα αλλά και την ενοποίηση των στρατιωτικών δομών των δύο αντίπαλων παρατάξεων υπό έναν ενιαίο εθνικό στρατό. Η επικύρωση του μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης αυτή την εβδομάδα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Κύπρο.