Μάγιαρ: αξιόπιστη σύμμαχος στην ΕΕ η Ουγγαρία μετά τον Όρμπαν

Η 70ή επέτειος της εξέγερσης του 1956 κατά των Σοβιετικών μετατράπηκε φέτος σε αφετηρία για μια νέα εξωτερική γραμμή της Ουγγαρίας. Ο πρωθυπουργός Πίτερ Μάγιαρ εκφώνησε την Παρασκευή ομιλία που σηματοδοτεί ρήξη με τα 16 χρόνια διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν. Μπροστά στο Κοινοβούλιο, όπου κυμάτιζε μια θάλασσα σημαιών, ο Ούγγρος ηγέτης ζήτησε την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ευρωπαίων εταίρων. Η τοποθέτησή του αντιστρέφει πλήρως τη ρητορική που επί χρόνια έβαζε τις Βρυξέλλες στο στόχαστρο.

Όχι «χώρα-πορθμείο»: το μήνυμα Μάγιαρ από το Κοινοβούλιο

Στην ομιλία του ο Μάγιαρ επέλεξε να συνδέσει την εξέγερση του 1956 με τη σημερινή ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. «Η Ουγγαρία δεν είναι μια χώρα-πορθμείο, δεν μπορεί να παρεκκλίνει επ' αόριστον μεταξύ Ανατολής και Δύσης», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι ο ουγγρικός λαός είχε κάνει τότε μια ξεκάθαρη επιλογή υπέρ μιας ελεύθερης και δημοκρατικής Ευρώπης. Η αναφορά στη βίαιη καταστολή της εξέγερσης από τα άρματα της Μόσχας απέκτησε έτσι σαφή πολιτικό συμβολισμό.

Ο πρωθυπουργός προχώρησε σε άμεση δήλωση προθέσεων για τον ρόλο της Βουδαπέστης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Θέλουμε να είμαστε αξιόπιστοι σύμμαχοι, ικανοί να καθόμαστε στο κοινό τραπέζι με ψηλά το κεφάλι, και όχι καιροσκόποι που απομονώνονται με εκβιασμό και ακολουθούν χωριστό δρόμο», ανέφερε ο συντηρητικός ευρωπαϊστής. Το μήνυμα ήταν σαφές: η χώρα επιδιώκει να λειτουργήσει ως σταθερός εταίρος και όχι ως εμπόδιο στις κοινές αποφάσεις.

Η αντίθεση με τον προκάτοχό του ήταν το κεντρικό στοιχείο της ημέρας. Ο τέως πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, προσκείμενος στο Κρεμλίνο, αξιοποιούσε τακτικά την ίδια επέτειο για να επιτίθεται στις Βρυξέλλες και να συγκρίνει την Ευρωπαϊκή Ένωση με τη Σοβιετική Ένωση. Η φετινή ομιλία κινήθηκε στον ακριβώς αντίθετο πόλο, παρουσιάζοντας την ένταξη στην ευρωπαϊκή οικογένεια ως συνέχεια, και όχι ως προδοσία, του πνεύματος του 1956.

Ξένοι επίσημοι από 40 χώρες και το μποϊκοτάζ του Fidesz

Οι εορτασμοί απέκτησαν έντονο διεθνή χαρακτήρα. Η Ουγγαρία υποδέχθηκε ιθύνοντες της ΕΕ, πρωθυπουργούς και άλλους ξένους επισήμους που ταξίδεψαν από 40 και πλέον χώρες, γεγονός που υπογραμμίζει την πρόθεση της Βουδαπέστης να επανασυνδεθεί με τους εταίρους της. Η παρουσία τόσων αντιπροσωπειών έδωσε στην εθνική γιορτή διάσταση που ξεπερνά τα στενά εσωτερικά σύνορα.

Κορυφαία στιγμή αποτέλεσε η τοποθέτηση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία πήρε τον λόγο κατά τη διάρκεια επίσημης συνεδρίασης του κοινοβουλίου. Η παρουσία της στο βήμα λειτούργησε ως έμπρακτη επιβεβαίωση της νέας σχέσης που επιδιώκει η κυβέρνηση Μάγιαρ με τις Βρυξέλλες.

Η εικόνα ωστόσο δεν ήταν ενιαία. Την επίσημη συνεδρίαση μποϊκόταραν τμήματα της αντιπολίτευσης, μεταξύ των οποίων και το κόμμα Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν, καταδεικνύοντας το βαθύ ρήγμα που διατρέχει το ουγγρικό πολιτικό σκηνικό. Η απουσία τους από τη συνεδρίαση σηματοδοτεί ότι η μετάβαση στη «μετά τον Όρμπαν εποχή» παραμένει αντικείμενο σκληρής εσωτερικής αντιπαράθεσης.