Σχέδιο ΗΠΑ: Ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ αντί για το ΝΑΤΟ

Ένα φιλόδοξο και σύνθετο σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία φέρονται να επεξεργάζονται οι ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα του βρετανικού Economist. Στον πυρήνα της αμερικανικής πρότασης βρίσκεται μια κρίσιμη ανταλλαγή: το Κίεβο θα εγκατέλειπε την προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ, με αντάλλαγμα την είσοδό του στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ένα εκτεταμένο πακέτο επενδύσεων και ανοικοδόμησης. Πρόκειται, ωστόσο, για προτάσεις που δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί, ενώ αρκετές από αυτές δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς τη συγκατάθεση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Η ανταλλαγή που φέρνει το Κίεβο στις Βρυξέλλες

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Economist, η Ουάσινγκτον εξετάζει ένα πακέτο που συνδυάζει την ασφάλεια, την οικονομική ανάκαμψη και τη μελλοντική γεωπολιτική θέση της Ουκρανίας. Το Κίεβο θα μπορούσε να εξασφαλίσει ευρωπαϊκή προοπτική και σημαντική οικονομική στήριξη, αποδεχόμενο όμως ότι δεν θα επιδιώξει την ένταξή του στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Το σχέδιο φέρεται παράλληλα να προβλέπει τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στο Ντονμπάς, την περιοχή της ανατολικής Ουκρανίας που περιλαμβάνει τις περιφέρειες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ. Οι ακριβείς προβλέψεις για τα όρια, τον έλεγχο και την επιτήρηση μιας τέτοιας ζώνης δεν έχουν γίνει γνωστές, παρότι θα ήταν καθοριστικές για οποιαδήποτε τελική συμφωνία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις. Η πρώτη αφορά την κυριαρχία της Ουκρανίας, τις εγγυήσεις ασφαλείας, την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση και την ανοικοδόμηση της χώρας. Η δεύτερη σχετίζεται με ένα ξεχωριστό πλαίσιο για τη Ρωσία και τις μελλοντικές ρυθμίσεις ασφαλείας.

Nord Stream και κυρώσεις στο τραπέζι για τη Μόσχα

Το αμερικανικό σχέδιο δεν περιορίζεται σε όσα θα εξασφάλιζε η Ουκρανία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ρωσία θα μπορούσε να επωφεληθεί από την αποκατάσταση των πολιτικών σχέσεών της με την Ουάσινγκτον, τη χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων και νέες εμπορικές συμφωνίες με αμερικανικές επιχειρήσεις. Στο τραπέζι φέρεται να βρίσκεται και η επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, ακόμη και μέσω της επαναλειτουργίας των αγωγών Nord Stream.

Η συγκεκριμένη πρόταση αναμένεται να συναντήσει σημαντικά εμπόδια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη υιοθετήσει πολιτική σταδιακής απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν ενημερωθεί για το γενικό πλαίσιο των προτάσεων, χωρίς ωστόσο να γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες. Για τον λόγο αυτό, η ουκρανική κυβέρνηση δεν έχει τοποθετηθεί οριστικά υπέρ ή κατά του σχεδίου.

Βασικός προβληματισμός του Κιέβου είναι το ενδεχόμενο οι Αμερικανοί διαπραγματευτές να προχωρήσουν σε επικερδείς οικονομικές συμφωνίες με τη Μόσχα πριν από τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Στις 21 Οκτωβρίου, ο Γουίτκοφ συναντήθηκε με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη. Μετά τη συνάντηση, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Μόσχα εμφανιζόταν ανοιχτή σε τριμερείς διαπραγματεύσεις με Ρωσία, Ουκρανία και Ηνωμένες Πολιτείες, εκτιμώντας ότι οι ομάδες θα μπορούσαν να συναντηθούν έως τις αρχές Νοεμβρίου.