Αδιέξοδο στη Σουηδία: η εντολή επιστρέφει στη Βουλή

Χωρίς κυβέρνηση παραμένει η Σουηδία, καθώς η επικεφαλής του Κόμματος Κέντρου, η Ελίσαμπετ Ταντ Ρίνγκβιστ, ανακοίνωσε σήμερα ότι επιστρέφει τη διερευνητική εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πρόεδρο του κοινοβουλίου. Η κίνηση ήρθε μόλις μία εβδομάδα αφότου της ανατέθηκε το εγχείρημα και επιβεβαίωσε τις εκτιμήσεις ότι η προσπάθεια για μια «κεντρώα εναλλακτική» δεν θα τελεσφορούσε. Περισσότερο από έναν μήνα μετά τις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου, η σκανδιναβική χώρα παραμένει σε πολιτικό τέλμα. Η ευθύνη για την επόμενη κίνηση περνά εκ νέου στον πρόεδρο της Βουλής, τον Αντρές Νόρλεν.

Η Ρίνγκβιστ επιστρέφει την εντολή στον Αντρές Νόρλεν

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου, η Ρίνγκβιστ αποτύπωσε με σαφήνεια το αδιέξοδο. «Το γενικότερό μου συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή πλειοψηφία υπέρ των κεντρώων πολιτικών, αλλά όχι πλειοψηφία για κεντρώα κυβέρνηση», δήλωσε η επικεφαλής του Κόμματος Κέντρου, περιγράφοντας την απόσταση ανάμεσα στη θεωρητική στήριξη και στην πρακτική δυνατότητα συγκρότησης κυβερνητικού σχήματος.

«Υπάρχει σαφές αίτημα για λύσεις που να μπορούν να δημιουργήσουν μια ευρύτερη πλειοψηφία», πρόσθεσε, σημειώνοντας ωστόσο ότι «η κοινοβουλευτική κατάσταση δυσκολεύει επί του παρόντος το να μεταφραστεί η στήριξη αυτή σε κυβέρνηση». Η ίδια ξεκαθάρισε ότι εναπόκειται πλέον στον πρόεδρο του κοινοβουλίου, τον Αντρές Νόρλεν, να αποφασίσει ποιο θα είναι το επόμενο βήμα της διαδικασίας.

Η εντολή είχε περάσει στα χέρια της Ρίνγκβιστ ύστερα από διπλή αποτυχία της αρχηγού της αντιπολίτευσης, της σοσιαλδημοκράτισσας Μαγκνταλένα Άντερσον, να σχηματίσει αριστερή κυβέρνηση. Ο Νόρλεν ανέθεσε τότε στην επικεφαλής των κεντρώων να διερευνήσει μια «κεντρώα εναλλακτική». Οι εκλογές του περασμένου μήνα έδωσαν στο κεντροαριστερό μπλοκ οριακή πλειοψηφία, όμως τα τέσσερα αντιπολιτευόμενα κόμματα, αν και στηρίζουν την Άντερσον για την πρωθυπουργία, δεν συμφωνούν για το ποιος θα μετέχει στο κυβερνητικό σχήμα.

Το δίλημμα με τους Σουηδούς Δημοκράτες και το Αριστερό Κόμμα

Η Ρίνγκβιστ είχε διατυπώσει την ιδέα μιας κυβέρνησης «κέντρου» που θα περιλάμβανε τα παραδοσιακά κόμματα, αλλά θα απέκλειε τόσο το σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα όσο και το αντιμεταναστευτικό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών (SD). Αυτή ακριβώς η διπλή γραμμή αποκλεισμού αποδείχθηκε και το βασικό εμπόδιο για τον σχηματισμό βιώσιμης πλειοψηφίας.

Η άρνηση του Κόμματος Κέντρου να συνεργαστεί με τους Σουηδούς Δημοκράτες καθιστά σχεδόν αδύνατο να εξασφαλίσει το μπλοκ της δεξιάς πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Παράλληλα, οι κεντρώοι αρνούνται να στηρίξουν κυβέρνηση στην οποία θα μετείχε το Αριστερό Κόμμα. Υπενθυμίζεται ότι στις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου το αριστερό μπλοκ κέρδισε πλειοψηφία τριών εδρών έναντι του δεξιού μπλοκ υπό τον απερχόμενο πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον.

Το σύστημα δίνει στον πρόεδρο του κοινοβουλίου τη δυνατότητα να προτείνει έως και τέσσερις φορές υποψήφιο πρωθυπουργό και να θέσει την πρότασή του σε ψηφοφορία στη Βουλή· αν αποτύχει και η τέταρτη, προκηρύσσονται πρόωρες εκλογές. Μια πρώτη τέτοια προσπάθεια ναυάγησε στις 15 Οκτωβρίου, όταν η Άντερσον δεν συγκέντρωσε τη στήριξη των βουλευτών. Η Σουηδία πάντως είναι συνηθισμένη σε μακρές διαπραγματεύσεις: το 2022 χρειάστηκαν 37 ημέρες για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ενώ το 2018 απαιτήθηκαν 134 ημέρες.