Έφυγε από τη ζωή ο θεατρολόγος Δημήτρης Τσατσούλης

Βαριά απώλεια για τον χώρο του θεάτρου και της κριτικής. Το Σάββατο 25 Οκτωβρίου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών ο Δημήτρης Τσατσούλης, διακεκριμένος θεατρολόγος, θεατρικός κριτικός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός δάσκαλος. Η είδηση του θανάτου του γέμισε θλίψη τον κόσμο των παραστατικών τεχνών, που αποχαιρετά έναν αφοσιωμένο θεωρητικό και άνθρωπο της γραφής. Το έργο που αφήνει πίσω του σφραγίζει δεκαετίες παρουσίας στην κριτική, στις εκδόσεις και στην πανεπιστημιακή αίθουσα.

Από το διεθνές δίκαιο στο Παρίσι μέχρι την έδρα Σημειωτικής στην Πάτρα

Ο Δημήτρης Τσατσούλης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 31 Δεκεμβρίου 1952 και ακολούθησε μια σπάνια διαδρομή σπουδών. Ξεκίνησε από την Πάντειο Ανώτατη Σχολή Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών και, με υποτροφία του ΙΚΥ, συνέχισε στο Πανεπιστήμιο Δικαίου, Οικονομίας και Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού (Paris II), όπου έλαβε D.U. και D.E.A. στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα απέκτησε D.E.A. της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales στην Πολιτική Κοινωνιολογία, με επιβλέποντα τον Jacques Vernant και θέμα της διπλωματικής του τη νέα διεθνή οικονομική τάξη πραγμάτων και το παγκόσμιο δημογραφικό πρόβλημα.

Στη συνέχεια φοίτησε με υποτροφία στο Institut International de Luxembourg, μελετώντας τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και την εφαρμογή τους από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., ενώ παρακολουθούσε και τα δύο πρώτα έτη Ρωσικής Γλώσσας και Φιλολογίας στην INALCO στο Παρίσι. Επέστρεψε στην Ελλάδα για να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, σπουδάζοντας ταυτόχρονα στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ.

Από το 1997 δίδασκε στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών με γνωστικό αντικείμενο τη Σημειωτική του Θεάτρου και τη Θεωρία της Επιτέλεσης, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, καταλήγοντας Ομότιμος Καθηγητής. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ένωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών, έδωσε πάνω από 70 διαλέξεις και ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, ενώ δίδαξε και σε δραματικές σχολές όπως οι «Θεμέλιο» και «Τζένη Καρέζη» (1996-2003), στο Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα και στις ακαδημίες του Εθνικού Θεάτρου.

Οι 32 τόμοι στα Ελληνικά Γράμματα και ο αποχαιρετισμός της Λίνας Μενδώνη

Στον χώρο των εκδόσεων ο Δημήτρης Τσατσούλης άφησε βαρύ αποτύπωμα. Για χρόνια υπήρξε υπεύθυνος της σειράς «Η τέχνη του θεάματος» στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, όπου επιμελήθηκε 32 τόμους με θεωρητικά και θεατρικά κείμενα, ανάμεσα σε άλλους των Γιώργου Μανιώτη και Ανδρέα Στάικου. Στα δικά του βιβλία συγκαταλέγονται τα «Θεόδωρος Τερζόπουλος - Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο» (2024), «Η θεωρία των πιθανών κόσμων και η δραματουργία της Λούλας Αναγνωστάκη» (2019) και «Σημεία γραφής, κώδικες σκηνής» (2007).

Συμμετείχε επίσης στη συγγραφική ομάδα του πεντάτομου Λεξικού Φιλοσοφικών και Κοινωνιολογικών Όρων των εκδόσεων «Καπόπουλος», υπό τον ακαδημαϊκό Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο, όπου συνέγραψε συνολικά 90 λήμματα σχετικά με τη σημειολογία και την κοινωνιολογία. Στο Υπουργείο Πολιτισμού διετέλεσε Πρόεδρος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Θεάτρου, συνδυάζοντας τον ρόλο του κριτικού με εκείνον του θεσμικού παράγοντα της θεατρικής ζωής.

Την απώλειά του αποχαιρέτησε με δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, κάνοντας λόγο για «έναν ακάματο και σημαντικό θεατράνθρωπο» που υπηρέτησε πολύπλευρα το Θέατρο και τον Πολιτισμό ως κριτικός, θεωρητικός και πανεπιστημιακός δάσκαλος. Όπως σημείωσε, ο Τσατσούλης υπήρξε «μια προσωπικότητα που προσέφερε, με διακριτικότητα και πάθος, τεράστιες υπηρεσίες στην τέχνη του Θεάτρου», ενώ από τη συνεργασία τους στο υπουργείο κράτησε την ανάμνηση ενός ανθρώπου με ανυστερόβουλη αφοσίωση στην Τέχνη, απευθύνοντας τα συλλυπητήριά της στην οικογένεια, τους φίλους και τους μαθητές του.