Σάλος στην Πολωνία για τις δηλώσεις Κατσίνσκι για Polexit

Θύελλα αντιδράσεων έχουν προκαλέσει στην Πολωνία οι δηλώσεις του επικεφαλής του υπερσυντηρητικού, εθνικιστικού Κόμματος του Δικαίου και της Δικαιοσύνης (PiS), Γιαροσλάβ Κατσίνσκι, ο οποίος άνοιξε το ενδεχόμενο αποχώρησης της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πολωνική κυβέρνηση έσπευσε να καταδικάσει τις τοποθετήσεις του, που κατατέθηκαν με αφορμή το αίτημά του για ριζική μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε το μέλλον της Πολωνίας στην Ένωση με την ικανοποίηση συγκεκριμένων απαιτήσεων. Οι δηλώσεις πυροδότησαν άμεσα μια σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση στη Βαρσοβία.

Η απαίτηση Κατσίνσκι για κατάργηση της Κομισιόν

Πρωθυπουργός της Πολωνίας το 2006 και το 2007 και σήμερα βουλευτής, ο Γιαροσλάβ Κατσίνσκι ζήτησε την κατάργηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία χαρακτήρισε «επικίνδυνο όργανο που δεν θα έπρεπε να υπάρχει», καθώς και τη σύναψη νέας συνθήκης μεταξύ των κρατών μελών. Όπως υποστήριξε κατά τη διάρκεια φόρουμ, εάν οι απαιτήσεις αυτές δεν ικανοποιηθούν, η ισχύουσα ευρωπαϊκή συνθήκη καθορίζει ήδη τους όρους εξόδου μιας χώρας από την Ένωση.

«Όλα ξεκινούν από διαπραγματεύσεις και εμείς πρέπει οπωσδήποτε να τις ξεκινήσουμε», δήλωσε ο ηγέτης του PiS, αναγνωρίζοντας πως πρόκειται για μια δύσκολη και ριψοκίνδυνη μέθοδο. Το κόμμα του θεωρεί ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπαγορεύεται από τις ιδρυτικές χώρες, με προεξάρχουσα τη Γερμανία, από την οποία απαιτεί 1.300 δισεκατομμύρια ευρώ ως αποζημιώσεις για τα ναζιστικά εγκλήματα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Στη διακυβέρνηση από το 2015 έως το 2023, το PiS είχε βρεθεί σε ανοικτή ρήξη με τις Βρυξέλλες, θέτοντας σε εφαρμογή μεταρρυθμίσεις της δικαιοσύνης που οδήγησαν την Κομισιόν να εκκινήσει διαδικασίες επί παραβάσει. Ο Κατσίνσκι εκτιμά ότι ο πολιτικός άνεμος στην Ευρώπη γυρίζει υπέρ του στρατοπέδου του, επικαλούμενος το ενδεχόμενο νίκης της Μαρίν Λε Πεν στη Γαλλία και την άνοδο του ισπανικού κόμματος Vox.

Η αντεπίθεση Τουσκ και η προειδοποίηση Σικόρσκι

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από το 2014 έως το 2019, δήλωσε ότι είναι έτοιμος να δώσει σκληρή μάχη κατά της εξόδου της χώρας του από την Ένωση. «Ο Γιαροσλάβ Κατσίνσκι μόλις ανακοίνωσε ότι η Πολωνία θα πρέπει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για τους όρους εξόδου της από την Ευρωπαϊκή Ένωση», έγραψε σε ανάρτησή του στο Χ. «Δίνεται σήμερα στην Πολωνία μία λυσσώδης μάχη. Μία ανηλεής μάχη. Και δεν σκοπεύω να τη χάσω», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών Ραντοσλάβ Σικόρσκι προειδοποίησε για τις πρακτικές συνέπειες ενός τέτοιου σεναρίου. Όπως ανέφερε, το PiS οδηγεί σε «ένα τελωνειακό σύνορο με τη Γερμανία, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία και τη Λιθουανία», καθώς και σε ελέγχους διαβατηρίων στα αεροδρόμια και στο τέλος των επιδοτήσεων προς τους αγρότες και τις επενδύσεις.

Ο Σικόρσκι αναφέρθηκε επίσης στους ευρωπαϊκούς πόρους του προγράμματος SAFE για τη χρηματοδότηση αμυντικών προγραμμάτων. Η Πολωνία, όμορη της Ρωσίας και της Λευκορωσίας αλλά και γείτονας και σύμμαχος της Ουκρανίας, εμφανίζεται ως βασικός αποδέκτης αυτών των πόρων. Η παραμονή της χώρας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας εμφανίζεται έτσι ως κρίσιμη παράμετρος στην εσωτερική πολιτική διαμάχη που έχει ξεσπάσει.