Μεσολαβητές του Κατάρ ξανά στην Τεχεράνη για συμφωνία με ΗΠΑ

Μια νέα προσπάθεια για τη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη βρίσκεται σε εξέλιξη. Μεσολαβητές από το Κατάρ επέστρεψαν σήμερα στην ιρανική πρωτεύουσα, επιχειρώντας να προωθήσουν μια συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, όπως μετέδωσε το Reuters επικαλούμενο αξιωματούχο ενήμερο για τις επαφές. Οι συζητήσεις, σύμφωνα με την ίδια πηγή, διεξάγονται σε άμεσο συντονισμό με την αμερικανική πλευρά. Η κίνηση έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόρριψη από την Τεχεράνη ενός πρώτου προσχεδίου, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η διπλωματία μπορεί τελικά να αποδώσει.

Το προσχέδιο του Σαββάτου και το ιρανικό «όχι»

Το Κατάρ παρουσίασε το Σάββατο στο Ιράν ένα προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας, σύμφωνα με αξιωματούχο που έχει γνώση των διαπραγματεύσεων. Η πρόταση, ωστόσο, προσέκρουσε άμεσα στη στάση της Τεχεράνης. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος απέρριψε τις προτάσεις, χαρακτηρίζοντάς τες απαράδεκτες και τονίζοντας ότι η ιρανική πλευρά δεν αλλάζει στάση στο ζήτημα του πυρηνικού της προγράμματος.

Το σημείο τριβής εντοπίζεται ακριβώς εκεί. Η Ουάσινγκτον επιθυμεί το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος να περιληφθεί εξαρχής στις διαπραγματεύσεις, θέτοντάς το ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε πρόοδο. Η Τεχεράνη από την πλευρά της αντιστρέφει τη σειρά των προτεραιοτήτων, θεωρώντας ότι πρώτα πρέπει να υπάρξουν χειροπιαστά βήματα από την αμερικανική πλευρά.

Συγκεκριμένα, το Ιράν απαιτεί οι ΗΠΑ να άρουν πρώτα τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια, καθώς και τις κυρώσεις στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Η διαφορετική ιεράρχηση των δύο πλευρών - πυρηνικά έναντι λιμανιών και πετρελαίου - αποτελεί τον βασικό κόμβο στον οποίο σκαλώνει η διαδικασία, παρά τη συνεχιζόμενη παρουσία των μεσολαβητών.

Οι δηλώσεις Αραγτσί και η διευκρίνιση Τραμπ για τον Βανς

Παρά το αδιέξοδο, η επικοινωνία δεν έχει διακοπεί. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Τετάρτη ότι η Τεχεράνη παραμένει σε στενή επαφή με τους μεσολαβητές, προκειμένου να εξετάσει ιδέες που θα μπορούσαν να διασφαλίσουν την υλοποίηση της δικής της πρότασης για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι η ιρανική πλευρά, αν και απορρίπτει το προσχέδιο, διατηρεί ανοιχτό δίαυλο διαλόγου.

Το παρασκήνιο των επαφών τροφοδότησε και δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία συνέδεσαν μια προσέγγιση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς με προσπάθειες αναβίωσης των ειρηνευτικών συνομιλιών. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επεσήμανε όμως την Πέμπτη ότι η επαφή του Βανς με το Ιράν αφορούσε ιατρικές προμήθειες, θέτοντας έτσι διαφορετικό πλαίσιο στις πληροφορίες που κυκλοφόρησαν.

Με τους μεσολαβητές του Κατάρ ξανά στην Τεχεράνη και τις συζητήσεις να διεξάγονται σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, η διαπραγμάτευση εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση. Το αν θα υπάρξει σύγκλιση εξαρτάται από το κατά πόσο οι δύο πλευρές θα βρουν κοινό έδαφος στο ζήτημα της σειράς των κινήσεων, με τα πυρηνικά, τα λιμάνια και το πετρέλαιο να παραμένουν στο επίκεντρο.