Πολωνία: Ναβρότσκι εισέβαλε νύχτα στο Συνταγματικό Δικαστήριο

Σε μια κίνηση χωρίς προηγούμενο προχώρησε τα ξημερώματα του Σαββάτου ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος εισήλθε αυτοπροσώπως στο αποκλεισμένο από την αστυνομία Συνταγματικό Δικαστήριο της Βαρσοβίας. Λίγες ώρες νωρίτερα είχε δώσει εντολή να γυρίσει πίσω το αεροσκάφος που τον μετέφερε προς τη Σενεγάλη, διακόπτοντας επίσημη επίσκεψη για να επιστρέψει εσπευσμένα στην πρωτεύουσα. Η εμφάνισή του συνοδεύτηκε από σπρωξίματα στην είσοδο και προκάλεσε καταγγελίες της αντιπολίτευσης για «πραξικόπημα». Η θέση σε αναστολή της ηγεσίας του δικαστηρίου μετέτρεψε τη θεσμική διαμάχη σε νυχτερινό πολιτικό θρίλερ.

Η νυχτερινή είσοδος Ναβρότσκι στο κτίριο υπό αστυνομικό κλοιό

Την άφιξη του προέδρου ανακοίνωσε λίγο πριν από τη 01:00 του Σαββάτου ο επικεφαλής του προεδρικού επιτελείου, Πάβελ Σεφερνάκερ, μέσα από την πλατφόρμα Χ. Ο Κάρολ Ναβρότσκι εισήλθε στο κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου συνοδευόμενος από τον πρώτο πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι. Η επίσκεψη ακολούθησε συνάντηση που είχαν οι δύο άνδρες στο προεδρικό μέγαρο, αμέσως μετά την επιστροφή του προέδρου από το ταξίδι που αναγκάστηκε να ματαιώσει.

Σύμφωνα με τα πολωνικά μέσα Onet και RMF24, σημειώθηκαν σπρωξίματα στην είσοδο καθώς ο πρόεδρος προσπαθούσε να περάσει μέσα από τον αστυνομικό κλοιό. Σχετικό βίντεο δημοσιοποίησε ο δικαστής Μάτσιεϊ Μπέρεκ, ενώ οι εικόνες έκαναν αμέσως τον γύρο των κοινωνικών δικτύων. Δεκάδες αστυνομικοί των μονάδων αντιμετώπισης ταραχών είχαν αναπτυχθεί περιμετρικά του κτιρίου από το βράδυ της Παρασκευής, εμποδίζοντας την πρόσβαση.

Η αστυνομία της Βαρσοβίας εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία διέψευσε ότι εισέβαλε στο δικαστήριο, διευκρινίζοντας ότι δυνάμεις της εισήλθαν μεν στον περίβολο, αλλά όχι στα ίδια τα κτίρια. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων πραγματοποιήθηκαν τρεις συλλήψεις. Υποστηρικτές του εθνικιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) είχαν συγκεντρωθεί εδώ και εβδομάδες έξω από τον χώρο, φωνάζοντας συνθήματα κατά του πρωθυπουργού και κρατώντας θρησκευτικές εικόνες.

Η καταγγελία περί «πραξικοπήματος» και η γραμμή Τουσκ

Αφορμή για τη νυχτερινή κλιμάκωση αποτέλεσε η απόφαση να τεθούν σε αναστολή άσκησης καθηκόντων ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, και ο αναπληρωτής του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι. Οι δύο δικαστές είχαν διοριστεί επί διακυβέρνησης της εθνικιστικής δεξιάς, την οποία εκπροσωπεί ο ίδιος ο Ναβρότσκι. Η αντιπολίτευση χαρακτήρισε την ενέργεια «πραξικόπημα», τροφοδοτώντας την αντιπαράθεση με την κεντρώα κυβέρνηση.

Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ τοποθετήθηκε με ανάρτησή του, υπερασπιζόμενος τις επιλογές της κυβέρνησής του. «Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας. Έπειτα από χρόνια παρανομιών υπό το PiS, πρόκειται για μια δύσκολη, μερικές φορές επώδυνη διαδικασία που απαιτεί αποφασιστικές ενέργειες», σημείωσε ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Από την επιστροφή του στην πρωθυπουργία το 2023, ο Τουσκ έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της θεσμικής κρίσης και την επαναφορά της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο βρισκόταν επί σειρά ετών στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τις προηγούμενες πολωνικές κυβερνήσεις, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εκφράζει επιφυλάξεις για την ανεξαρτησία του. Ο ίδιος ο Ναβρότσκι είχε εξηγήσει την επιστροφή του με ανάρτηση στην οποία τόνιζε ότι «σε μια τέτοια στιγμή, ο πρόεδρος πρέπει να βρίσκεται στην Πολωνία». Η εξέλιξη ολοκληρώνει μια μακροχρόνια σύγκρουση για τον έλεγχο της Δικαιοσύνης, με αβέβαιη συνέχεια τις επόμενες ώρες.