Σερβία: Λουκέτο στην ALTA Banka με διασυνδέσεις στο SNS

Σε άμεση ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ALTA Banka a.d. Beograd προχώρησε το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας της Σερβίας, ύστερα από έκτακτους ελέγχους στο ίδρυμα. Η εποπτική αρχή τόνισε ότι η παρέμβαση αποσκοπεί στην προστασία των καταθετών και στη διασφάλιση της σταθερότητας του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Του κλεισίματος είχαν προηγηθεί καταγγελίες της Φοιτητικής Λίστας για επείγουσες μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό, προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Ρωσία. Η τράπεζα, με ενεργητικό 1,84 δισεκατομμυρίων ευρώ, βρισκόταν εδώ και καιρό στο επίκεντρο πολιτικών και δημοσιογραφικών ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση και η ασπίδα των 50.000 ευρώ για τους καταθέτες

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Κεντρικής Τράπεζας, «η ριζική αυτή απόφαση υπαγορεύτηκε από τη ραγδαία επιδείνωση της ρευστότητας του ιδρύματος, η οποία έθετε σε άμεσο κίνδυνο την ικανότητά του να εκπληρώνει τις τρέχουσες υποχρεώσεις του». Η εποπτική αρχή παρουσίασε την ανάκληση ως προληπτικό μέτρο, που θωρακίζει το σύστημα πριν το πρόβλημα ρευστότητας μετακυλιστεί στην ευρύτερη αγορά.

Μετά την ανάκληση, η ALTA Banka τίθεται σε καθεστώς πτώχευσης υπό τη διαχείριση του Οργανισμού Ασφάλισης Καταθέσεων (AOD), ενεργοποιώντας παράλληλα τον νόμιμο μηχανισμό προστασίας των πελατών. Όλες οι καταθέσεις φυσικών προσώπων, επιχειρηματιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι πλήρως ασφαλισμένες μέχρι το ποσό των 50.000 ευρώ ανά καταθέτη, ή το ισόποσο σε δηνάρια. Οι πελάτες με καταθέσεις που υπερβαίνουν το όριο αυτό θα διεκδικήσουν τα χρήματά τους μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης της τραπεζικής περιουσίας.

Από τις κρατικές δουλειές στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον

Η ALTA Banka εμφανίστηκε στην εγχώρια αγορά το 2020 και μέσα σε ελάχιστα χρόνια κατέγραψε μια εντυπωσιακή και ασυνήθιστη ανάπτυξη. Η κυβέρνηση της ανέθεσε κρατικές δουλειές τεράστιας αξίας, όπως τη διαχείριση των εισπράξεων της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού και τη λειτουργία των γκισέ πληρωμής προστίμων σε αστυνομικά τμήματα. Κατείχε μερίδιο αγοράς περίπου 2,77% έως 2,9% του σερβικού τραπεζικού τομέα, ενώ μέσα σε τέσσερα χρόνια υπερτριπλασίασε το μέγεθός της, με αύξηση ενεργητικού 252%. Το 2025 σημείωσε εκρηκτική άνοδο καταθέσεων, κατακτώντας την πρώτη θέση σε ρυθμό αύξησης καταθετικού χαρτοφυλακίου στη χώρα.

Η τράπεζα βρισκόταν επίμονα στο στόχαστρο της σερβικής αντιπολίτευσης, ερευνητικών δημοσιογράφων και διεθνών αναφορών, λόγω των στενών σχέσεων του ιδιοκτήτη Ντάβορ Μάτσουρα με το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS). Δημοσιογραφικές έρευνες του περιοδικού Radar συνέδεσαν το ίδρυμα με άτομα του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος του πρώην προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς, και συγκεκριμένα του αδελφού του, Αντρέι Βούτσιτς.

Παράλληλα, στα μέσα Οκτωβρίου, ο Αμερικανός Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Τζο Γουίλσον ζήτησε από τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο την επιβολή κυρώσεων κατά του Ντάβορ Μάτσουρα, με το αιτιολογικό ότι χρησιμοποιεί δημόσιους πόρους για προσωπικό πλουτισμό και για τη στήριξη του καθεστώτος Βούτσιτς.