Τραμπ ετοιμάζει plan B για να παρακάμψει το Κογκρέσο

Ένα λεπτομερές σχέδιο που θα του επιτρέψει να συνεχίσει να εφαρμόζει την πολιτική του ακόμη κι αν χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου επεξεργάζεται εδώ και μήνες ο Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, ανώτατοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου χαρτογραφούν τις προεδρικές εξουσίες που μπορούν να ενεργοποιηθούν χωρίς τη συναίνεση των βουλευτών. Οι προετοιμασίες τρέχουν από τον Απρίλιο, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Στόχος είναι ο πρόεδρος να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της κάλπης.

Τα τέσσερα μέτωπα των εκτελεστικών διαταγμάτων

Επικεφαλής του εγχειρήματος είναι ο αναπληρωτής προσωπάρχης Στίβεν Μίλερ και ο διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, Ράσελ Βοτ, οι οποίοι συνεργάζονται στενά με τη νομική υπηρεσία του Λευκού Οίκου. Η ομάδα εντοπίζει εκτελεστικές ενέργειες σε τέσσερις βασικούς τομείς: τη μετανάστευση, τους δασμούς, το κόστος στέγασης και τις ομοσπονδιακές δαπάνες. Πρόκειται για ζητήματα στα οποία ο Τραμπ θα μπορούσε να νομοθετήσει μονομερώς, χωρίς να περάσει από το Κογκρέσο.

Μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται ήδη στο τραπέζι περιλαμβάνονται νέοι δασμοί στις εισαγωγές κρίσιμων ορυκτών και ανεμογεννητριών, αλλά και αυστηρότεροι κανόνες για τη χορήγηση θεωρήσεων σε ξένους φοιτητές και σε εργαζομένους με προσωρινές άδειες. Στο πεδίο της στέγασης εξετάζονται παρεμβάσεις που θα μειώσουν το κόστος κατασκευής κατοικιών, ενώ οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες έχουν ήδη υποβάλει προτάσεις και νομικές αξιολογήσεις για όσα μπορεί να εφαρμόσει η κυβέρνηση άμεσα.

Ο νομικός σύμβουλος Γουίλ Σαρφ και η ομάδα του δεν εξετάζουν μόνο τι μπορεί να πράξει νόμιμα ο πρόεδρος μόνος του, αλλά και πού θα μπορούσε να διευρύνει τα όρια της εξουσίας του. Παράλληλα, προετοιμάζουν τη νομική υπεράσπιση των αποφάσεων που ενδέχεται να προσβληθούν στα δικαστήρια. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει ενημερωθεί και συμμετέχει στις σχετικές συζητήσεις.

Το κλειδί του προϋπολογισμού στα χέρια του Βοτ

Ιδιαίτερο βάρος έχει ο ρόλος του Ράσελ Βοτ, που εποπτεύει τη διαχείριση των ομοσπονδιακών δαπανών. Ο επικεφαλής του προϋπολογισμού εξετάζει ποιες κυβερνητικές προτεραιότητες μπορούν να χρηματοδοτηθούν από κονδύλια που έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο. Έτσι, ακόμη κι αν μπλοκαριστεί η ψήφιση νέας νομοθεσίας, ο Λευκός Οίκος θα διατηρεί περιθώριο κινήσεων στο πεδίο των δαπανών.

Παράλληλα, ο Βοτ επιδιώκει αλλαγές στους κανόνες χορήγησης ομοσπονδιακών επιχορηγήσεων, ώστε οι πολιτικά διορισμένοι αξιωματούχοι να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στην επιλογή των προγραμμάτων που θα λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση. Μια τέτοια μεταρρύθμιση θα έδινε στην κυβέρνηση αυξημένο έλεγχο στη διάθεση δημόσιων πόρων. Ακόμη κι υπό Δημοκρατικό Κογκρέσο, ο πρόεδρος θα κρατήσει ευρείες εκτελεστικές εξουσίες στο εμπόριο, την εξωτερική πολιτική και την ομοσπονδιακή γραφειοκρατία, τις οποίες έχει ήδη αξιοποιήσει δυναμικά στη δεύτερη θητεία του.

Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρή αύξηση τεσσάρων εδρών σε Βουλή και Γερουσία για να ανατρέψουν τις οριακές πλειοψηφίες των Ρεπουμπλικανών, που σήμερα διαμορφώνονται σε 218-214 και 53-47 αντίστοιχα. Οι δημοσκοπήσεις τους δίνουν προβάδισμα για τη Βουλή, ενώ η μάχη για τη Γερουσία παραμένει αμφίρροπη. Εφόσον κερδίσουν, θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να ανοίξουν κοινοβουλευτικές έρευνες και να εμποδίσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες, κάτι για το οποίο η κυβέρνηση έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζεται.