Βραβεύτηκε ζευγάρι που έσωσε Εβραίους στη ναζιστική Κατοχή

Μια τελετή γεμάτη συγκίνηση φιλοξένησε η Θεσσαλονίκη, καθώς ο τίτλος των Δικαίων των Εθνών του Ιδρύματος Yad Vashem απονεμήθηκε στη μνήμη του Ηλία και της Μαρίας Μαχαίρα, του ζευγαριού που κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής έσωσε Εβραίους από τη βέβαιη εξόντωση. Το δίπλωμα και το μετάλλιο παρέλαβε η κόρη τους, Ιφιγένεια Μαχαίρα, από την πρέσβη του Ισραήλ στην Ελλάδα, Πνινάτ Γιανάι. Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους βρισκόταν και ο 98χρονος Βίκτωρ Βενουζίου, ένας από τους ανθρώπους που χρωστούν τη ζωή τους στο ζευγάρι. Οι τιμηθέντες δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή, όμως η πράξη τους επέστρεψε στο προσκήνιο οκτώ δεκαετίες αργότερα.

Το μετάλλιο των Δικαίων των Εθνών στα χέρια της Ιφιγένειας Μαχαίρα

Η τελετή απονομής πραγματοποιήθηκε στο Κοινοτικό Κέντρο της ΙΚΘ, όπου η Πνινάτ Γιανάι παρέδωσε στην Ιφιγένεια Μαχαίρα το δίπλωμα και το μετάλλιο που συνοδεύουν τον τίτλο. Η διάκριση απονεμήθηκε στη μνήμη των γονιών της, του Ηλία και της Μαρίας, οι οποίοι με κίνδυνο της δικής τους ζωής προστάτευσαν Εβραίους συμπολίτες τους από τη ναζιστική μηχανή θανάτου.

Μιλώντας λίγο πριν από την τελετή στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Ιφιγένεια Μαχαίρα περιέγραψε τους γονείς της ως «ανθρώπους της προσφοράς, που δεν ζητούσαν ποτέ ανταλλάγματα». Η φράση αυτή συμπύκνωσε το πνεύμα μιας πράξης που δεν αναζητούσε αναγνώριση, αλλά γεννήθηκε από καθαρή ανθρωπιά σε μια εποχή διωγμών και σιωπής.

Με ιδιαίτερη συγκίνηση η κόρη του ζευγαριού αναφέρθηκε και στην αδελφή της, η οποία έφυγε από τη ζωή πριν από λίγους μήνες. Όπως είπε, η αδελφή της είχε υποδεχθεί με μεγάλη χαρά την είδηση της βράβευσης, όταν αυτή έγινε γνωστή στην οικογένεια, χωρίς τελικά να προλάβει να παρευρεθεί στην ημέρα της τιμής.

Από τον Αμάραντο στην Καρδίτσα: η διαδρομή του Βίκτωρα Βενουζίου

Στην ομιλία της, η Πνινάτ Γιανάι έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπική ιστορία του Βίκτωρα Βενουζίου, συνδέοντας το παιδί που κάποτε αναζητούσε καταφύγιο από τους Ναζί με τον ηλικιωμένο άνδρα που σήμερα τιμά όσους του έσωσαν τη ζωή. «Πριν από περισσότερα από ογδόντα χρόνια, ήσουν ένα Εβραιόπουλο που έτρεχε μαζί με την οικογένειά του για να ξεφύγει από τους Ναζί», ανέφερε, θυμίζοντας ότι ήταν ο Ηλίας και η Μαρία Μαχαίρα που «άνοιξαν την πόρτα» στην οικογένεια Βενουζίου.

Η πρέσβης υπενθύμισε τη διαδρομή του επιζώντα μετά τον πόλεμο: ο Βίκτωρ Βενουζίου υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Καρδίτσας, ενώ το 2017 συνέβαλε στη δημιουργία ενός μνημείου στον Αμάραντο, ως ευχαριστήριο προς τους ανθρώπους που έσωσαν 82 Εβραίους. «Θα μπορούσες να είχες αφήσει πίσω σου αυτές τις οδυνηρές μνήμες. Όμως επέλεξες να θυμάσαι», τόνισε η Γιανάι.

Απευθυνόμενος στην Ιφιγένεια Μαχαίρα, ο Βίκτωρ Βενουζίου, με φωνή που έσπαγε από τη συγκίνηση, είπε: «Να είσαι περήφανη για τους γονείς σου και να τιμάς τη μνήμη τους. Προσωπικά, τους ευγνωμονώ, τους ευχαριστώ και ήταν στόχος ζωής για εμένα να είμαι σήμερα εδώ για να πω αυτά τα λόγια». Η πρέσβης του Ισραήλ έκλεισε με μια φράση που περιέγραψε το νόημα της ημέρας: «Ο δεσμός μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ δεν είναι μόνο ένας δεσμός μεταξύ δύο χωρών, είναι επίσης ένας δεσμός μεταξύ ανθρώπων».