Γιατί η Ευρώπη δεν πρέπει να ανοίξει σαμπάνιες για τον Τραμπ

Καθώς οι Αμερικανοί προσήλθαν στις κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022 που κρίνουν τον συσχετισμό στο Κογκρέσο, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επικρατούσε συγκρατημένη αισιοδοξία για ενδεχόμενη νίκη των Δημοκρατικών. Ανάλυση του Politico προειδοποιούσε, ωστόσο, ότι όσοι ετοιμάζονταν να σηκώσουν τα ποτήρια θα έπρεπε πρώτα να σκεφτούν την «επόμενη μέρα». Η μεταβολή των ισορροπιών στην Ουάσινγκτον δύσκολα θα έφερνε άμεση ανακούφιση στην Ευρώπη. Αντιθέτως, διπλωμάτες εκτιμούσαν ότι οι διατλαντικές σχέσεις ενδέχεται να γίνουν ακόμη πιο τεταμένες.

Γιατί το «μπλε κύμα» δεν δένει τα χέρια του Τραμπ στο εμπόριο

Στις κάλπες εκλέγονταν τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και 35 από τους 100 γερουσιαστές, χωρίς να κρίνεται η προεδρία. Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονταν σε ευνοϊκότερη θέση για την ανάκτηση της Βουλής, ενώ η διεκδίκηση της Γερουσίας παρέμενε αμφίρροπη: οι Ρεπουμπλικάνοι διέθεταν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, οπότε οι αντίπαλοί τους χρειάζονταν άλλες τέσσερις έδρες για να φθάσουν τις 51. Η απώλεια της πλειοψηφίας ακόμη και σε ένα σώμα θα δυσκόλευε την προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας του Ντόναλντ Τραμπ.

Το κρίσιμο σημείο, όμως, βρίσκεται αλλού. Ακόμη κι αν ο Αμερικανός πρόεδρος περιοριστεί στο εσωτερικό μέτωπο, θα παραμείνει ελεύθερος να εστιάσει στην εξωτερική πολιτική και το εμπόριο—τομείς όπου η εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ υπόκειται σε σχετικά περιορισμένο έλεγχο από το Κογκρέσο. Το γεγονός αυτό, σημείωνε το Politico, ενείχε τον κίνδυνο νέων διενέξεων και σκληρότερων απαιτήσεων έναντι της Ευρώπης.

Η ανάλυση εντάσσεται στο κλίμα πίεσης που βίωνε ο Τραμπ. Οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούσαν ως άτυπο δημοψήφισμα για τον ίδιο, με τη δημοτικότητά του σε χαμηλά επίπεδα και περίπου το ένα τρίτο των Αμερικανών να εμπιστεύεται τις αποφάσεις του στην οικονομία. Το υψηλό κόστος ζωής και ο πόλεμος στο Ιράν συγκαταλέγονταν στους παράγοντες που τροφοδοτούσαν τη δυσαρέσκεια.

Η προειδοποίηση Ίσινγκερ για την ευρωπαϊκή «θριαμβολογία»

«Θα ήταν λάθος για τους Ευρωπαίους να υποθέσουν ότι οι διατλαντικές σχέσεις θα γίνουν πιο θερμές», επισημαίνει ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, Γερμανός διπλωμάτης και πρώην πρόεδρος της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια. «Εκτιμώ ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο», προσθέτει. Έρευνα σε επίπεδο ΕΕ έδειχνε ότι το 58% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ των Δημοκρατικών, έναντι μόλις 18% που στηρίζει τους Ρεπουμπλικάνους.

Παρά τη διάθεση αυτή, ο Ίσινγκερ συμβούλευε τους Ευρωπαίους να αποφύγουν κάθε θριαμβολογία. «Θα υπάρξουν φωνές εδώ στην Ευρώπη, ορισμένες μάλιστα σημαντικές, που θα θελήσουν να πανηγυρίσουν και να συγχαρούν τους Δημοκρατικούς, αλλά πιστεύω ότι κάτι τέτοιο θα ήταν επιζήμιο», δήλωσε. Όπως συμπλήρωσε, θα συμβούλευε τους Ευρωπαίους να επιδείξουν αυτοσυγκράτεια και να μη δώσουν στον Λευκό Οίκο νέα αφορμή να εξοργιστεί με την Ευρώπη περισσότερο απ' ό,τι είναι ήδη.

Αντίθετη άποψη εκφράζει η Νάταλι Τότσι, πρώην σύμβουλος δύο αρχηγών της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. «Δεν νομίζω ότι ο Τραμπ χρειάζεται λόγους ή δικαιολογίες για να επιτεθεί στην Ευρώπη», υποστηρίζει, εκτιμώντας ότι πανηγυρισμοί θα είναι δύσκολο να αποφευχθούν. Μια οπισθοδρόμηση του Αμερικανού προέδρου θα μπορούσε να δώσει ώθηση στο ηθικό των φιλελεύθερων και των κεντρώων της Ευρώπης, που ερμήνευσαν τις εκλογικές αποτυχίες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Σερβία ως ένδειξη σταθεροποίησης του λαϊκισμού. Τα υψηλά ποσοστά της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και η άνοδος του κόμματος AfD στη Γερμανία υποδηλώνουν, ωστόσο, ότι ο λαϊκισμός παραμένει ισχυρή πολιτική δύναμη.