Ισραήλ: Σοκ στο οικονομικό επιτελείο από την κίνηση Τραμπ

Το ισραηλινό οικονομικό και αμυντικό επιτελείο βρέθηκε προ εκπλήξεως μετά την αναγγελία του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον τερματίζει τη στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ έως το τέλος του 2026. Αξιωματούχοι στο Τελ Αβίβ κάνουν λόγο για πλήρη αιφνιδιασμό, καθώς καμία επίσημη ενημέρωση δεν έφτασε στις αρμόδιες υπηρεσίες. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, μιλώντας στο Fox News, ότι η χώρα του σταματά τις πληρωμές των 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Αυτό που απασχολεί τώρα το Ισραήλ δεν είναι τόσο η ίδια η απόφαση, όσο ο αιφνιδιαστικός χρόνος και τρόπος με τον οποίο ανακοινώθηκε.

Ο αιφνιδιασμός του οικονομικού επιτελείου στο Τελ Αβίβ

Αξιωματούχοι του ισραηλινού υπουργείου Οικονομικών δηλώνουν ότι έπεσαν από τα σύννεφα με τη δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ, όπως μεταδίδουν εβραϊκά μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Walla, κανένα επίσημο έγγραφο δεν υποβλήθηκε από το Γραφείο του Πρωθυπουργού σχετικά με τον τερματισμό της χρηματοδότησης. Στέλεχος του υπουργείου εξηγεί ότι η πρόθεση διακοπής ήταν γνωστή, όμως η προοπτική να εφαρμοστεί άμεσα προκάλεσε έκπληξη.

Το ίδιο κλίμα περιγράφεται και στον τομέα της άμυνας. Ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα Kan ότι η ανακοίνωση δεν ήταν αναμενόμενη, πολύ περισσότερο εκείνη την ημέρα. Όπως σημείωσε, βρίσκεται σε εξέλιξη διάλογος με τους Αμερικανούς, γεγονός που κάνει ακόμη πιο απότομη την τοποθέτηση του προέδρου. Οι ένοπλες δυνάμεις και το υπουργείο Άμυνας δηλώνουν πως θα εξετάσουν τις επιπτώσεις μιας απόφασης που δεν έχει φτάσει ακόμη στα αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη.

Το γεγονός ότι η είδηση έφτασε στο Τελ Αβίβ μέσα από μια πρωινή τηλεοπτική εκπομπή και όχι μέσω θεσμικού καναλιού προκαλεί προβληματισμό. Τα αρμόδια κλιμάκια αναφέρουν ότι δεν έχουν λάβει καμία γραπτή οδηγία για το πώς θα διαχειριστούν τον τερματισμό της ροής κονδυλίων μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Ο λογαριασμός των 8 δισ. και η αναμονή για τον Νετανιάχου

Πέρα από το πολιτικό σκέλος, το ζήτημα έχει άμεση δημοσιονομική διάσταση. Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος του οικονομικού τομέα, που δεν κατονομάζεται, δήλωσε στο Ynet ότι η απώλεια βοήθειας δύο ετών ισοδυναμεί με 8 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ερώτημα που θέτει είναι ευθύ: από πού θα βρεθούν τα χρήματα αυτά. Η απάντηση, όπως λέει, είναι σαφής, καθώς το βάρος θα μετακυλιστεί στους φόρους των πολιτών.

Ο Τραμπ επικαλέστηκε συμφωνία που, όπως είπε, είχε κλείσει πριν από μήνες με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, τονίζοντας ότι το Ισραήλ δεν έχει πλέον ανάγκη τη βοήθεια. Υπενθυμίζεται ότι η δεκαετής συμφωνία προέβλεπε την ετήσια χορήγηση 3,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2028, ποσό που ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρει πλέον ως 4 δισεκατομμύρια. Ο ίδιος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνδρομής στο μέλλον, λέγοντας ότι η Ουάσιγκτον θα βοηθήσει αν παραστεί ανάγκη.

Στο μεταξύ, το Γραφείο του Πρωθυπουργού αναμένεται να σχολιάσει σύντομα τη δήλωση του Τραμπ, καθώς η σιωπή της ηγεσίας επιτείνει την αβεβαιότητα στο εσωτερικό. Για το ισραηλινό οικονομικό επιτελείο, το πιο κρίσιμο ερώτημα παραμένει ο τρόπος με τον οποίο θα καλυφθεί το κενό που αφήνει η αποχώρηση της αμερικανικής στήριξης μέσα σε ένα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.