Μονή Δαφνίου: Στο μικροσκόπιο οι τοιχογραφίες του Καθολικού

Νέα παρέμβαση για τη διάσωση ενός από τα κορυφαία βυζαντινά μνημεία της Αττικής δρομολογεί το Υπουργείο Πολιτισμού. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τοιχογραφικός διάκοσμος του Καθολικού της Μονής Δαφνίου, με την εκπόνηση μελέτης συντήρησης και αποκατάστασης. Στόχος είναι η αντιμετώπιση των φθορών που έχουν προκαλέσει ο χρόνος, η υγρασία και παλαιότερες επεμβάσεις. Πρόκειται για μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής αξίας, ενταγμένο στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Οι αρμόδιες Υπηρεσίες αναλαμβάνουν τη μελέτη του τοιχογραφικού διακόσμου

Το έργο προωθείται από το Υπουργείο Πολιτισμού διά της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής. Η παρέμβαση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη συστηματική προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της Μονής. Προτεραιότητα αποτελεί η διαφύλαξη ενός μνημείου εξαιρετικής σημασίας για τη βυζαντινή πολιτιστική κληρονομιά και την Αττική.

Ο τοιχογραφικός διάκοσμος που σώζεται σήμερα στο Καθολικό χρονολογείται στο μεγαλύτερο μέρος του πιθανότατα στον 17ο αιώνα. Αντικατέστησε παλαιότερες ορθομαρμαρώσεις στα κατώτερα τμήματα του Ναού, ενώ διατηρούνται και περιορισμένα σπαράγματα. Οι επεμβάσεις θα πραγματοποιηθούν με σεβασμό στην αυθεντικότητα του μνημείου, στη βάση της σύγχρονης επιστημονικής και τεχνολογικής γνώσης και με την απαιτούμενη τεκμηρίωση.

Ένα οκταγωνικό Καθολικό του 11ου αιώνα στην Ιερά Οδό

Η Μονή Δαφνίου βρίσκεται στις παρυφές του όρους Αιγάλεω, επί της Ιεράς Οδού, και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Αττικής. Το Καθολικό της χρονολογείται στον 11ο αιώνα και ανήκει στον οκταγωνικό αρχιτεκτονικό τύπο που υιοθετείται κατά τους μεσοβυζαντινούς χρόνους. Τον ίδιο τύπο συναντάμε στα Καθολικά της Μονής Οσίου Λουκά και της Νέας Μονής Χίου, μνημεία με τα οποία η Μονή Δαφνίου συναποτελεί σειριακή εγγραφή στον Κατάλογο της UNESCO.

Η υψηλή αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική ποιότητα του μνημείου, με τα μοναδικής τέχνης επιτοίχια ψηφιδωτά του 11ου αιώνα, τις ορθομαρμαρώσεις και τον πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο, συνδέει την ίδρυσή του με κύκλους της αυτοκρατορικής αυλής. Η συμπερίληψη της Μονής στον Κατάλογο της UNESCO αναδεικνύει τη διεθνή της αξία. Όπως σημειώνει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, απαιτείται μια σταθερή και συνεπής πολιτική προστασίας του μνημείου.

Το Υπουργείο έχει ήδη υλοποιήσει ένα συνεκτικό πρόγραμμα παρεμβάσεων, με εργασίες που αφορούν στην πυροπροστασία του μνημείου, στην αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου από βλάβες του χρόνου, της υγρασίας και των σεισμικών καταπονήσεων, καθώς και στη βελτίωση των συνθηκών προστασίας των έργων τέχνης. Με συστηματικές και στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως τόνισε η Λίνα Μενδώνη, διασφαλίζεται η διατήρηση της Μονής και των πολύτιμων μαρτυριών που διασώζει για τις επόμενες γενιές.