Οργή Άγκυρας κατά Κομισιόν για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενταξιακή της πορεία, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «αβάσιμες» τις διαπιστώσεις των Βρυξελλών για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και κατηγόρησε την Κομισιόν ότι υιοθετεί τις ελληνικές και ελληνοκυπριακές θέσεις. Πέρα όμως από τη διπλωματική κόντρα, η έκθεση άνοιξε και ένα νέο μέτωπο, καθώς η Επιτροπή καλεί ανοιχτά την Τουρκία να συμφωνήσει σε προσφυγή στη Χάγη και καταγράφει την παρεμπόδιση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.

Η οργισμένη απάντηση του τουρκικού ΥΠΕΞ

Με ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας χαρακτήρισε μεροληπτική και άδικη την έκθεση που εντάσσεται στη δέσμη διεύρυνσης του 2026. Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η Κομισιόν υιοθετεί «τις μαξιμαλιστικές θέσεις της Ελλάδας και της ελληνοκυπριακής πλευράς», οι οποίες, όπως ανέφερε, δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο και απέχουν από την πραγματικότητα. Το τουρκικό ΥΠΕΞ καταλόγισε στην Ε.Ε. ότι υπερασπίζεται τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα, αγνοώντας τα δικαιώματα της Τουρκίας.

Η ανακοίνωση έκανε ειδική μνεία στο Κυπριακό, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι η Ένωση δεν μπορεί να συμβάλει στην επίλυσή του όσο υιοθετεί «άνευ όρων» τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς. Η κριτική αυτή επιβεβαιώνει την απόρριψη της ευρωπαϊκής διατύπωσης, σύμφωνα με την οποία το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 είναι «άκυρο και ανυπόστατο» και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών.

Παρά τον επικριτικό τόνο, η Τουρκία άφησε ανοιχτό το παράθυρο της συνεργασίας. Το ΥΠΕΞ σημείωσε ότι θεωρεί σημαντικές τις διαπιστώσεις της Κομισιόν για την οικονομική και νομισματική πολιτική και δήλωσε έτοιμο «να προωθήσει τις σχέσεις» με την Ε.Ε., αναμένοντας από τις Βρυξέλλες «στρατηγική βούληση» και συγκεκριμένες αποφάσεις που θα ενισχύσουν την ενταξιακή προοπτική.

Το μπλόκο στο καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου

Στην έκθεσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέγραψε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να παρεμποδίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, παρά τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου. Οι τουρκικές παρεμβάσεις στο καλώδιο καταγράφονται ως ένα ακόμη σημείο τριβής στις σχέσεις της Άγκυρας με κράτη-μέλη της Ένωσης, δίπλα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και το casus belli του 1995.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι ότι η βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από το 2023 δεν αρκεί για να παρακαμφθούν οι διαχρονικές εκκρεμότητες. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η δυνατότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια προβλέπεται από το άρθρο 3 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), σημειώνοντας ότι η τουρκική απειλή πολέμου εξακολουθεί να επιβαρύνει τις διμερείς σχέσεις.

Στο ίδιο πνεύμα, η Κομισιόν καλεί την Άγκυρα να συμφωνήσει στην παραπομπή των διαφορών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ως διαδρομή ειρηνικής επίλυσης. Η έκθεση καταγράφει παράλληλα τις εκ νέου υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών πάνω από κατοικημένα ελληνικά νησιά, με περιστατικά έως και τον Σεπτέμβριο του 2026, καθώς και την ανησυχία για τη συμπερίληψη της θεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας» στα τουρκικά σχολικά βιβλία.