Ο Νιούσομ μετατρέπει σε ισόβια 548 θανατικές ποινές

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ανακοίνωσε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου ότι μετατρέπει όλες τις θανατικές ποινές της πολιτείας σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης. Η απόφαση αφορά 548 κρατούμενους που βρίσκονται σήμερα στην πτέρυγα των μελλοθανάτων. Ο κυβερνήτης προχωρά στην κίνηση αυτή καθώς ετοιμάζεται να αποχωρήσει από το αξίωμα, έπειτα από οκτώ χρόνια θητείας. Την απόφαση χαρακτήρισε μία από τις δυσκολότερες της πολιτικής του σταδιοδρομίας.

Η επιστολή Νιούσομ προς το Ανώτατο Δικαστήριο της Καλιφόρνιας

Ο απερχόμενος κυβερνήτης απευθύνθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο της πολιτείας και εξήγησε το σκεπτικό του. «Προβαίνω σε αυτή την ενέργεια επειδή πιστεύω ακράδαντα ότι η κρατικά επιβεβλημένη εκτέλεση είναι ασυμβίβαστη με τις αξίες της Καλιφόρνιας, υπονομεύει τα θεμέλια του νομικού μας συστήματος και μας μειώνει όλους», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι η πολιτεία δεν μπορεί να εκτελεί ανθρώπους μέσα σε ένα ατελές νομικό σύστημα και ταυτόχρονα να παραμένει πιστή στις αξίες της δικαιοσύνης και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Ο Νιούσομ ανέλαβε ρητά την προσωπική ευθύνη για το μέτρο. «Ως κυβερνήτης, αναλαμβάνω αποκλειστικά την ευθύνη για αυτή την απόφαση και τις συνέπειές της, όπως ακριβώς θα αναλάμβανα αποκλειστικά την ευθύνη για κάθε εκτέλεση», έγραψε. Αναγνώρισε παράλληλα ότι η κίνηση ενδέχεται να ανασύρει επώδυνες μνήμες για τις οικογένειες των θυμάτων εγκληματικών ενεργειών.

Το νομικό πλαίσιο της πολιτείας θέτει όμως όρια στην άμεση εφαρμογή. Ο κυβερνήτης μπορεί να μετατρέψει σε ισόβια περίπου το 40% των θανατικών ποινών απλώς με μια υπογραφή. Για τις υπόλοιπες απαιτείται η έγκριση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καθώς το Σύνταγμα της Καλιφόρνιας προβλέπει τη δικαστική συναίνεση για την απονομή χάριτος σε όσους έχουν καταδικαστεί για κακούργημα περισσότερες από μία φορές.

Χωρίς εκτελέσεις από το 2006

Η τελευταία εκτέλεση στην Καλιφόρνια πραγματοποιήθηκε το 2006. Από το 1978, όταν οι ψηφοφόροι επανέφεραν τη θανατική ποινή, έχουν εκτελεστεί μόλις 13 κρατούμενοι. Το 2019 ο Νιούσομ είχε ήδη επιβάλει μορατόριουμ στις εκτελέσεις, παρότι εκατοντάδες καταδικασμένοι παρέμεναν στην πτέρυγα των μελλοθανάτων. Πριν από μία δεκαετία το εκλογικό σώμα επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στο μέτρο, απορρίπτοντας σε δημοψήφισμα πρωτοβουλία για την κατάργησή του.

Οι αντίπαλοι της θανατικής ποινής υποστηρίζουν ότι η διαδικασία είναι δαπανηρή, σκληρή και εισάγει διακρίσεις, καθώς οι ποινές επιβάλλονται δυσανάλογα σε κατηγορούμενους που προέρχονται από μειονότητες. Η κίνηση έρχεται στους τελευταίους μήνες της θητείας του, με την Καλιφόρνια να έχει εκλέξει νέο κυβερνήτη τον Δημοκρατικό Ξαβιέ Μπεσέρα, με ποσοστό 64%.

Η απόφαση συνδέεται και με το πολιτικό μέλλον του Νιούσομ, ο οποίος φέρεται πιθανός υποψήφιος των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Σύμφωνα με τους LA Times, η άρση των θανατικών ποινών θα μπορούσε να τον ενισχύσει στις προκριματικές της Καλιφόρνιας, όπου κυριαρχούν φιλελεύθεροι ψηφοφόροι, ωστόσο ενδέχεται να τον βλάψει εθνικά, εκεί όπου μεγάλη μερίδα του εκλογικού σώματος εξακολουθεί να υποστηρίζει τη θανατική ποινή.