Στα 7,6 εκατ. ο πληθυσμός το 2080 σύμφωνα με την Κομισιόν

Μια Ελλάδα με αισθητά μικρότερο πληθυσμό σκιαγραφεί η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που τοποθετεί τον πληθυσμό της χώρας στα 7,6 εκατομμύρια το 2080, από 10,4 εκατομμύρια σήμερα. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στο 2027 Ageing Report, που δημοσιεύθηκε στις 4 Νοεμβρίου και καλύπτει την περίοδο 2025-2080. Πέρα από τη γήρανση που έχει ήδη απασχολήσει τη δημόσια συζήτηση, η έκθεση φωτίζει τη συρρίκνωση του ίδιου του πληθυσμιακού μεγέθους και του εργατικού δυναμικού. Οι προβολές στηρίζονται στις εκτιμήσεις EUROPOP2025 της Eurostat και αποτυπώνουν μια σταδιακή, όχι απότομη, καθοδική πορεία.

Από τα 10,4 στα 7,6 εκατομμύρια: η καθοδική πορεία ως το 2080

Η μείωση του πληθυσμού αποτυπώνεται βήμα βήμα στις δεκαετίες που ακολουθούν. Από τα 10,2 εκατομμύρια το 2030, η χώρα υποχωρεί στα 9,7 εκατομμύρια το 2040, στα 9,2 εκατομμύρια το 2050 και στα 8 εκατομμύρια το 2070, πριν φτάσει στα 7,6 εκατομμύρια το 2080. Η Κομισιόν διευκρινίζει ότι το βασικό σενάριο προϋποθέτει ότι δεν θα αλλάξουν οι υφιστάμενες πολιτικές, επομένως πρόκειται για υπόθεση υπό όρους και όχι για προδιαγεγραμμένη έκβαση.

Τα δημογραφικά μεγέθη κινούνται ταυτόχρονα προς δύο κατευθύνσεις. Ο δείκτης γονιμότητας προβλέπεται να ανέβει από 1,20 το 2025 σε 1,45 το 2080, ενώ το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση αυξάνεται από 84,5 σε 90,1 έτη για τις γυναίκες και από 79,5 σε 86,4 έτη για τους άνδρες. Η μακροβιότητα, σε συνδυασμό με τη χαμηλή γονιμότητα, αλλάζει ριζικά τη σύνθεση του πληθυσμού.

Το αποτέλεσμα φαίνεται καθαρά στις ηλικιακές ομάδες. Οι πολίτες 65 ετών και άνω εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 34,6% του πληθυσμού το 2080, από 23,9% το 2025, ενώ το μερίδιο των άνω των 80 ετών διπλασιάζεται, από 7,2% σε 14,9%. Αντίθετα, η ομάδα εργάσιμης ηλικίας 20-64 ετών περιορίζεται από το 58% στο 50% του συνόλου.

1,6 εκατομμύρια λιγότεροι εργαζόμενοι παρά την υψηλότερη συμμετοχή

Η πίεση μεταφέρεται ευθέως στην αγορά εργασίας. Το εργατικό δυναμικό ηλικίας 20-64 ετών προβλέπεται να μειωθεί από 4,649 εκατομμύρια το 2025 σε 3,073 εκατομμύρια το 2080, απώλεια που αγγίζει το 1,6 εκατομμύριο εργαζομένων. Η συμμετοχή της ομάδας αυτής στην αγορά εργασίας ανεβαίνει από 77,3% σε 80,5%, όμως η βελτίωση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τη μείωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας.

Ανάχωμα σε αυτή την πορεία λειτουργούν οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις. Η μέση ηλικία αποχώρησης από την αγορά εργασίας προβλέπεται να αυξηθεί από 64,9 έτη το 2026 σε 68,6 έτη το 2080, αύξηση που η έκθεση συνδέει με τη νομοθετημένη σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Ο δείκτης αποτυπώνει τη μέση ηλικία εξόδου και χρησιμοποιείται ως προσέγγιση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, χωρίς να ταυτίζεται με το θεσμοθετημένο όριο.

Στις μακροοικονομικές παραδοχές, η μέση ετήσια αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ υπολογίζεται σε 0,8% για την περίοδο 2025-2080. Η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας εκτιμάται ότι θα ανεβαίνει κατά 1,4% ετησίως, ενώ οι ώρες εργασίας υποχωρούν κατά μέσο όρο 0,5% τον χρόνο. Οι αναλυτικές προβολές για τις σχετικές δημόσιες δαπάνες θα παρουσιαστούν σε χωριστή έκθεση την άνοιξη.