Μετανάστευση: Κομβικός ρόλος της Ελλάδας για την Κομισιόν

Θετικά αποτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη διαχείριση του μεταναστευτικού από την Ελλάδα και την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, σχεδόν πέντε μήνες μετά την έναρξη της εφαρμογής του. Στη δεύτερη ετήσια ευρωπαϊκή έκθεση για το άσυλο και τη μετανάστευση, η Κομισιόν αναδεικνύει την Ελλάδα σε κύρια δύναμη διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι η χώρα εξακολουθεί να δέχεται μεταναστευτική πίεση. Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ δήλωσε από τις Βρυξέλλες ότι οι ελληνικές αρχές επιτελούν «πολύ καλή δουλειά».

Τα εύσημα Μπρούνερ για τα σύνορα και τις επιστροφές

Μιλώντας από τις Βρυξέλλες, ο Μάγκνους Μπρούνερ τόνισε ότι η Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη συλλογική προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση, με επιπτώσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και στην περίπτωση της Ιταλίας. Ο επίτροπος εστίασε στην αποτελεσματική εφαρμογή της νέας συνοριακής διαδικασίας από τις ελληνικές αρχές, την οποία χαρακτήρισε «πολύ θετικό στοιχείο». «Η Ελλάδα κάνει πολύ καλή δουλειά και αυξάνει επίσης τις επιστροφές», δήλωσε, προσθέτοντας ότι αυτή η στάση στέλνει σαφές μήνυμα στον υπόλοιπο κόσμο.

Όπως σημείωσε ο Μπρούνερ, η Ελλάδα ανταποκρίνεται τόσο στο σκέλος της ευθύνης όσο και σε εκείνο της αλληλεγγύης, ενισχύοντας το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα και την εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών-μελών. Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η νέα προσέγγιση της ΕΕ, με ισχυρή προστασία των συνόρων και δυναμική μεταναστευτική διπλωματία, παράγει σταθερά αποτελέσματα: οι παράνομες διελεύσεις υποχώρησαν περισσότερο από το ήμισυ την τελευταία διετία, με νέα πτώση άνω του ενός τρίτου το πρώτο εξάμηνο του έτους. Σε επίπεδο ΕΕ, οι παράνομες είσοδοι μειώθηκαν κατά 32% μεταξύ Ιουλίου 2025 και Ιουνίου 2026 και οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας κατά 16%, στις 730.800. Παράλληλα, ο δείκτης επιστροφών ανέβηκε στο 31% από 26%, με την Επιτροπή να προβλέπει περαιτέρω μείωση το 2027.

Η πίεση από τη Λιβύη και η δεξαμενή αλληλεγγύης

Παρά τη γενική βελτίωση, η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Όπως ανέφερε ο Μάγκνους Μπρούνερ, οι αφίξεις κατά μήκος της Ανατολικής Μεσογειακής οδού μειώθηκαν συνολικά, αλλά η χώρα εξακολουθεί να δέχεται ισχυρή πίεση, κυρίως λόγω των ροών από τη Λιβύη. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή συνεργάζεται με χώρες-εταίρους κατά μήκος του ανατολικού διαδρόμου, ώστε να περιοριστούν τα επικίνδυνα μεταναστευτικά ταξίδια. Ωστόσο, η Ελλάδα κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό παράνομων διελεύσεων και αιτήσεων ασύλου ανά κάτοικο και σε σχέση με το ΑΕΠ της, ενώ οι αφίξεις στην Κρήτη αυξήθηκαν κατά 105%.

Με βάση τα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια του Κανονισμού για τη Διαχείριση του Ασύλου και της Μετανάστευσης, η Ελλάδα ενσωματώνεται για ακόμη μία χρονιά στον Μηχανισμό Αλληλεγγύης, μαζί με την Κύπρο, την Ιταλία και την Ισπανία. Πρόκειται για το εργαλείο που επέλεξε η ΕΕ με βάση το Σύμφωνο για να στηρίξει τα κράτη-μέλη που βρίσκονται υπό μεταναστευτική πίεση. Ο επίτροπος επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στη δεξαμενή αλληλεγγύης, όπως και τη προηγούμενη χρονιά.

Η σχετική πρόταση δεν είναι δημόσια· εναπόκειται στα κράτη-μέλη να συμφωνήσουν για το μέγεθος του μηχανισμού και τον τρόπο συνεισφοράς καθενός. Τα υπόλοιπα κράτη θα έχουν ευελιξία, είτε μέσω μετεγκατάστασης και αντισταθμιστικών μέτρων, είτε μέσω χρηματοδοτικής στήριξης ή εναλλακτικών μέτρων. Μόλις το Συμβούλιο εγκρίνει την απόφαση, οι συνεισφορές αλληλεγγύης γίνονται δημόσιες και νομικά δεσμευτικές.