Αλόννησος: Δύο νέα φωκάκια φέρνουν ελπίδες για ρεκόρ

Δύο ακόμη νεογέννητα φωκάκια καταγράφηκαν τις τελευταίες ημέρες στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, όπου βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η αναπαραγωγική περίοδος της μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus). Τα δύο μικρά εντόπισε το προσωπικό παρακολούθησης του Ιδρύματος Aenaos Thalassa, όπως ανακοίνωσε ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Η νέα καταγραφή έρχεται έπειτα από τον εντοπισμό του πρώτου φετινού νεογνού στα τέλη Σεπτεμβρίου και τροφοδοτεί τις ελπίδες για μια ακόμη χρονιά-ρεκόρ.

Η επιστροφή της φώκιας στις ανοιχτές παραλίες του Πιπερίου

Το πρώτο φωκάκι της φετινής περιόδου στις Βόρειες Σποράδες είχε εντοπιστεί σε ανοιχτή παραλία της νησίδας Πιπέρι, από το προσωπικό της Μονάδας Διαχείρισης Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων. Ήταν το πρώτο νεογνό μεσογειακής φώκιας που καταγράφηκε φέτος στην περιοχή, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας περιόδου που οι επιστήμονες παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή.

Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι η ίδια η τοποθεσία των γεννήσεων. Πέρυσι, για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, οι μεσογειακές φώκιες γέννησαν και θήλασαν τα μικρά τους σε ανοιχτές παραλίες του Πιπερίου και όχι μέσα σε σπήλαια, που επί δεκαετίες λειτουργούσαν ως αναπαραγωγικά καταφύγια. Οι ερευνητές ερμηνεύουν τη συμπεριφορά αυτή ως σαφή ένδειξη ότι τα ζώα αισθάνονται πλέον ασφάλεια στον πυρήνα του Εθνικού Πάρκου.

Η παρακολούθηση του πληθυσμού στηρίζεται σε κάμερες που έχουν τοποθετηθεί στα αναπαραγωγικά καταφύγια, ενώ ο τελικός υπολογισμός γίνεται μέσα από την ανάλυση του φωτογραφικού υλικού. Στο πρόγραμμα συνεργάζονται ο ΟΦΥΠΕΚΑ, το Ίδρυμα Thalassa και η περιβαλλοντική οργάνωση MOm, βάσει υπογεγραμμένου μνημονίου συνεργασίας.

Από τα 600 στα 950 άτομα: η πορεία μιας ανάκαμψης

Οι επιστήμονες που εργάζονται για τη διατήρηση του είδους περιμένουν με μεγάλο ενδιαφέρον τον φετινό απολογισμό. Το 2025 το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Σποράδων κατέγραψε ρεκόρ με 21 νεογέννητα, αριθμό που ξεπέρασε κατά πολύ τον μέσο ετήσιο όρο γεννήσεων των τελευταίων 37 ετών. Η φετινή διαδοχή καταγραφών κρατά ζωντανό το ενδεχόμενο μιας εξίσου παραγωγικής χρονιάς.

Η πορεία του είδους υπήρξε δύσκολη. Το 1996 η μεσογειακή φώκια εντάχθηκε στα Κρισίμως Κινδυνεύοντα είδη του Κόκκινου Καταλόγου της Διεθνούς Ένωσης για την Προστασία της Φύσης (IUCN), ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο συνολικός της πληθυσμός δεν ξεπερνούσε τα 600 άτομα. Καθώς περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός ζει στην Ελλάδα, η συμβολή της στη διάσωση του είδους είναι καθοριστική.

Μία από τις πρώτες σημαντικές κινήσεις προστασίας ήταν η ίδρυση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Σποράδων το 1992. Χάρη στις πολυετείς προσπάθειες, η κατάσταση του είδους βελτιώθηκε σταδιακά και σήμερα ο πληθυσμός εκτιμάται σε 850 έως 950 άτομα. Παρά τη σταθερή ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, η προστασία των αναπαραγωγικών καταφυγίων και η συστηματική παρακολούθηση παραμένουν απαραίτητες για το μέλλον της μεσογειακής φώκιας.