GSI: Πολιτικό θέμα για την ενημέρωση της Τουρκίας από το Παρίσι

Νέα φάση στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI που συνδέει την Κρήτη με το Ισραήλ εγκαινιάζει ένα πυκνό διπλωματικό παρασκήνιο με επίκεντρο το Παρίσι, φορέα υλοποίησης του έργου. Στο προσκήνιο βρέθηκε ο τρόπος με τον οποίο η Γαλλία ενημέρωσε τα παράκτια κράτη, μεταξύ αυτών και την Τουρκία, για τις έρευνες του πλοίου Abeille Marengo. Παρά την ένταση που προκάλεσαν η τουρκική αντι-NAVTEX και η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, η Αθήνα εκτιμά πλέον ότι οι έρευνες του βυθού θα ξεκινήσουν κανονικά. Η υπόθεση απέκτησε και πολιτική διάσταση, καθώς στο επίκεντρο τέθηκε η διαφορετική διατύπωση του γαλλικού κειμένου σε σχέση με την ελληνική θέση.

Οι διαβουλεύσεις που κράτησαν ως το ξημέρωμα του Σαββάτου

Οι επαφές και οι διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν το βράδυ της Παρασκευής και έφτασαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, με το κλίμα να εμφανίζεται σταδιακά βελτιωμένο. Μέχρι αργά το απόγευμα παρέμεναν προς διευθέτηση ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες διαδικαστικού χαρακτήρα, η συνολική εικόνα όμως ήταν πλέον θετική. Η Αθήνα εκτιμούσε ότι οι έρευνες θα προχωρήσουν κανονικά, εκτός απροόπτου και εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες.

Το κρίσιμο σημείο αφορούσε τη διατύπωση του γαλλικού communiqué προς τα παράκτια κράτη. Το ζήτημα δεν ήταν απλώς διαδικαστικό, καθώς η ενημέρωση έπρεπε να μην αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες ως προς το καθεστώς των ερευνών και την αρμοδιότητα αδειοδότησής τους. Με νέα ενημέρωση της Γαλλίας το βράδυ της Παρασκευής, βάσει της NAVTEX που εξέδωσε ο Σταθμός Ηρακλείου, επιχειρήθηκε να ξεπεραστεί το πρόβλημα που είχε ανακύψει μετά την τουρκική ανακοίνωση και την αντι-NAVTEX.

Το «όλα είναι καλά» του Φιντάν και η θέση της Αθήνας

Η διπλωματική κινητικότητα αποτυπώθηκε και στη δημόσια τοποθέτηση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο οποίος εμφανίστηκε καθησυχαστικός σε δήλωσή του στον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη. «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», ανέφερε, ενώ τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστήριζαν ότι το πρόβλημα έχει πλέον επιλυθεί. Σύμφωνα με αναλυτές, η Άγκυρα επιχειρεί να στείλει ταυτόχρονα μηνύματα προς την Ελλάδα, τη Γαλλία αλλά και προς το εσωτερικό της.

Η ελληνική πλευρά ξεκαθάρισε ότι η δήλωση Φιντάν δεν μεταβάλλει τη θέση της Αθήνας. Ελληνικές διπλωματικές πηγές τόνισαν ότι «η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά» και ότι «η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει». Η τοποθέτηση αυτή οριοθετεί με σαφήνεια το πλαίσιο, με την ελληνική διπλωματία να εμμένει στη νομική βάση των ενεργειών της.

Το προηγούμενο της αντιπαράθεσης του Ιουλίου 2024 στην περιοχή της Κάσου παραμένει στο παρασκήνιο, όταν το ιταλικό πλοίο αποχώρησε μετά την εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η Άγκυρα επικαλείται τα όρια της υφαλοκρηπίδας που γνωστοποίησε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020, ενώ η ελληνική πλευρά απαντά με τη συνέχιση του έργου. Με το κλίμα να εμφανίζεται πλέον θετικό, η Αθήνα προσβλέπει στην ομαλή εκκίνηση των ερευνών του βυθού.