Κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία σούπερ μάρκετ: εκτεθειμένη η Ελλάδα

Ένα συντονισμένο κύμα κυβερνοεπιθέσεων σε συστήματα ψύξης σούπερ μάρκετ σάρωσε την Ευρώπη τις τελευταίες εβδομάδες, προκαλώντας την καταστροφή τόνων τροφίμων και εκατομμύρια ευρώ ζημιές. Οι δράστες απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση σε ελεγκτές ψυκτικών εγκαταστάσεων και ανέβασαν τις θερμοκρασίες σε απαγορευτικά επίπεδα. Το πρόβλημα έφτασε στις 3 Νοεμβρίου και στην Ελλάδα, όπου η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε ήδη προειδοποιήσει για τα κενά. Η ίδια Αρχή επιβεβαιώνει πλέον τον εντοπισμό περισσότερων από 300 ευάλωτων συστημάτων στη χώρα.

Από τη Γαλλία στην Κρήτη: το χρονικό των χτυπημάτων

Το πρώτο πλήγμα καταγράφηκε στη Γαλλία τον Οκτώβριο. Το βράδυ της 11ης Οκτωβρίου, ημέρα Κυριακή, οι καταψύκτες περίπου 700 σούπερ μάρκετ μετατράπηκαν σε φούρνους, καθώς οι εισβολείς ενεργοποίησαν τη λειτουργία απόψυξης και η θερμοκρασία έφτασε τους 50 βαθμούς Κελσίου. Ό,τι υπήρχε μέσα στις συσκευές έλιωσε, σημειώθηκαν υπερθερμάνσεις και αναφλέξεις, ενώ τόνοι τροφίμων κατέληξαν στα απορρίμματα. Την ίδια περίοδο, επίθεση δέχθηκαν και ψυγεία τραπεζών αίματος σε περιφέρειες της Γαλλίας, με τη θερμοκρασία να ορίζεται στους 110 βαθμούς, χωρίς όμως να καταστραφεί κάτι σύμφωνα με επίσημες πηγές.

Στις 2 Νοεμβρίου ένα νέο κύμα έπληξε επιχειρήσεις σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Σουηδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Εσθονία. Μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου επιβεβαίωσαν προβλήματα και αναγκάστηκαν να απομακρύνουν προϊόντα από ψυγεία και καταψύκτες για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των τροφίμων.

Μία ημέρα αργότερα το πρόβλημα έφτασε στην Ελλάδα. Ιδιοκτήτης κρεοπωλείου κατήγγειλε πως άγνωστοι ανέβασαν τη θερμοκρασία στα ψυγεία του και επί δύο ώρες δεν μπορούσε να αποκαταστήσει τη βλάβη. Παραβιάσεις καταγράφηκαν επίσης σε συστήματα ψύξης στην Άρτα, στα Ιωάννινα, σε επιχειρήσεις τροφίμων της Πρέβεζας και σε εταιρείες κατεψυγμένων και logistics στο Ηράκλειο Κρήτης.

Τα 300 ευάλωτα συστήματα και η έγκαιρη σύσταση της Αρχής

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας υπογραμμίζει ότι είχε εντοπίσει εγκαίρως τα κενά και τα εκτεθειμένα συστήματα. Στις 14 Οκτωβρίου, μόλις δύο ημέρες μετά την επίθεση στη Γαλλία, εξέδωσε σύσταση-προειδοποίηση για ευπάθειες σε ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Σύμφωνα με την Αρχή, στην Ελλάδα είχαν εντοπιστεί περισσότερα από 300 αντίστοιχα συστήματα, αν και μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό στις υπηρεσίες της.

Οι εισβολείς εκμεταλλεύτηκαν ευάλωτες ρυθμίσεις στον διαχειριστή συστημάτων ψύξης AK-SM της εταιρείας Danfoss. Όπως εξήγησε ο Jake Moore, σύμβουλος κυβερνοασφάλειας της εταιρείας Eset, στο BBC, τα ψυγεία και οι καταψύκτες των σούπερ μάρκετ είναι συνδεδεμένα στο διαδίκτυο ώστε μηχανικοί από απόσταση να ελέγχουν τις θερμοκρασίες. Η σύνδεση αυτή όμως δημιουργεί κινδύνους, καθώς τα συστήματα συχνά διατηρούν προεπιλεγμένους κωδικούς και απαρχαιωμένα λογισμικά που δεν αναβαθμίζονται.

Η εταιρεία κυβερνοασφάλειας Lupovis κάνει λόγο για συντονισμένη επιχείρηση στην οποία ενδέχεται να εμπλέκεται ακόμη και κρατικός δρων. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο Ξαβιέ Μπελεκέν, μεταξύ 20 και 30 Οκτωβρίου καταγράφηκε ένα «κύμα αναγνώρισης», με πάνω από 276 απόπειρες πρόσβασης από 91 διαφορετικές πηγές απειλών που στόχευαν τους ελεγκτές της Danfoss, πριν τα χτυπήματα του Νοεμβρίου.