Πώς στρατολογούσαν τους «αχυρανθρώπους» με το gov wallet

Η επιχείρηση «Αχυράνθρωποι» της ΑΑΔΕ στη Θεσσαλονίκη αποκάλυψε χρέη 203 εκατ. ευρώ και 18 συλλήψεις. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται και τα μηνύματα που αντάλλασσαν τα αρχηγικά στελέχη ενός εκ των τεσσάρων δικτύων, τα οποία φωτίζουν τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού. Μέσα από αυτά τα γραπτά φαίνεται πώς ένας δικηγόρος και ένας λογιστής μετέτρεπαν απλούς πολίτες σε εικονικούς διαχειριστές εταιρειών «φάντασμα». Το κλειδί για τη νομιμοποίησή τους ήταν η ψηφιακή πιστοποίηση της ταυτότητας μέσω του gov wallet.

Ο δικηγόρος-«εγκέφαλος» και ο λογιστής-«εκτελεστής»

Στο κέντρο του ενός δικτύου βρίσκονταν δύο επαγγελματίες που χρησιμοποιούσαν την ιδιότητά τους ως μέσο νομιμοποίησης. Ο δικηγόρος ήταν ο «πάροχος» και ο «νομικός εγκέφαλος», αναζητώντας τους «αχυρανθρώπους» και εξασφαλίζοντας τις φωτογραφίες των ταυτοτήτων τους. Ο λογιστής λειτουργούσε ως «συντονιστής» και «επιχειρησιακός εκτελεστής», αναλαμβάνοντας τη διαδικασία στο ΓΕΜΗ, την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ.

Ο λογιστής χρησιμοποιούσε παράνομα τους προσωπικούς κωδικούς των αχυρανθρώπων, άνοιγε εταιρικούς λογαριασμούς και διαχειριζόταν το e-banking μέσω «κλωνοποιημένων» ή δικών του πιστοποιημένων τηλεφωνικών αριθμών. Έτσι, τα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες δεν είχαν ποτέ πρόσβαση στα χρήματα. Οργάνωνε, παράλληλα, την προμήθεια ασύρματων τερματικών για τη διοχέτευση και τη δικαιολόγηση των «μαύρων» εσόδων.

Το πρότυπο επαναλήφθηκε συστηματικά. Το κύκλωμα είχε στήσει τέσσερα δίκτυα με επικεφαλής δικηγόρους και λογιστές, που ελέγχαν δεκάδες καταστήματα εστίασης και κέντρα διασκέδασης. Οι επιχειρήσεις αυτές συγκέντρωναν εισπράξεις, αλλά αφήνονταν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές απλήρωτες, διατηρώντας δεξαμενές διαθέσιμων αχυρανθρώπων για κάθε νέα εταιρεία.

«Κάνε πιστοποίηση της ταυτότητας στο gov wallet»

Το πιο χαρακτηριστικό τμήμα της επικοινωνίας αφορά τη διαδικασία στρατολόγησης ενός νέου «μπροστινού». «Κάνω έναρξη τον νέο με την πιτσαρία», γράφει το ένα στέλεχος, ζητώντας από τον συνεργάτη του να προχωρήσει σε πιστοποίηση της ταυτότητας του προσώπου. Ο σκοπός ήταν πρακτικός: μια πιστοποιημένη ταυτότητα στο gov wallet γινόταν δεκτή χωρίς να απαιτούνται οι χρονοβόρες βιντεοκλήσεις ελέγχου.

Το κύκλωμα εκμεταλλεύτηκε ψηφιακά εργαλεία του κράτους για να αυτοματοποιήσει την ίδρυση εταιρειών. Σε τρία χρόνια χρησιμοποίησε 4.200 ΑΦΜ, με πάνω από 2.000 επιχειρήσεις, 1.300 αχυρανθρώπους και 700 υποκρυπτόμενα πρόσωπα σε περισσότερα από 700 σημεία δραστηριότητας στη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική και αλλού. Οι συνολικές οφειλές έφτασαν τα 203 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 68 εκατ. σε ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος και 135 εκατ. σε ασφαλιστικές εισφορές.

Η υπόθεση ξεκίνησε να αποκαλύπτεται το 2024, όταν ένα email καταγγελίας έφτασε στο γραφείο του πρωθυπουργού, στο Μέγαρο Μαξίμου, περιγράφοντας τα συμβαινόμενα στη συμπρωτεύουσα. Στην έρευνα της ΑΑΔΕ και της ομάδας ΔΕΟΣ συμμετείχαν 60 ελεγκτές και επτά εισαγγελικοί λειτουργοί, ενώ ο εισαγγελέας άσκησε κακουργηματική δίωξη σε βάρος 16 από τους 18 συλληφθέντες.