GSI: Αντι-NAVTEX από την Τουρκία, άμεση απάντηση της Αθήνας

Νέο γύρο διπλωματικής αντιπαράθεσης για το καλώδιο Great Sea Interconnector πυροδοτεί η αντίδραση της Άγκυρας, που απάντησε με αντι-NAVTEX στην ελληνική αδειοδότηση των εργασιών. Η γραπτή γαλλική ενημέρωση προς χώρες της περιοχής, μεταξύ αυτών και της Τουρκίας, ακολούθησε χρονικά την έγκριση των ερευνών από την Αθήνα και τη Λευκωσία και δεν περιλάμβανε κανένα αίτημα συναίνεσης. Η ελληνική πλευρά απέρριψε άμεσα τους τουρκικούς ισχυρισμούς, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζήτησαν διευκρινίσεις για τις κινήσεις του Παρισιού.

Η ελληνική άδεια και ο πλους του Abeille Marengo

Η διαδικασία ξεκίνησε όταν η γαλλική εταιρεία Nexans κατέθεσε αίτημα στις ελληνικές αρχές για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου. Στις 6 Νοεμβρίου 2026 το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε την έκδοση της σχετικής άδειας, έπειτα από τη θετική εισήγηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Παράλληλα εκδόθηκε η ελληνική NAVTEX για τις δραστηριότητες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους Abeille Marengo στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μετά την αδειοδότηση, η γαλλική πλευρά απέστειλε γραπτή ενημέρωση σε κράτη της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Άγκυρας. Η κίνηση είχε αμιγώς πληροφοριακό χαρακτήρα: δεν αλλοίωνε το νομικό καθεστώς της αδειοδότησης, δεν αναγνώριζε καμία αρμοδιότητα στην Τουρκία και περιοριζόταν στη γνωστοποίηση μιας προγραμματισμένης δραστηριότητας. Οι άδειες για τις εργασίες δόθηκαν από την Αθήνα για το τμήμα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και από τη Λευκωσία για το κομμάτι της κυπριακής ΑΟΖ.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε πρωινή ανάρτησή του, χαρακτήρισε τη σχετική άδεια εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου, καθώς και της NAVTEX, ως σημαντικό βήμα. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες, σημειώνοντας ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος με συμμετοχή γαλλικών εταιρειών. Ο πρωθυπουργός ανέδειξε τη στρατηγική αξία του GSI για την ενεργειακή ασφάλεια, την περιφερειακή συνεργασία και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Η αντι-NAVTEX της Άγκυρας και τα ερωτήματα της αντιπολίτευσης

Παρά τη γνωστοποίηση, η Τουρκία αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX και επαναφέροντας τις πάγιες αξιώσεις της περί δικαιοδοσίας στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη. Η Αθήνα απέρριψε άμεσα τους ισχυρισμούς, ξεκαθαρίζοντας ότι η αδειοδότηση έγινε σε πλήρη συμφωνία με το διεθνές δίκαιο και ότι η ενημέρωση τρίτων κρατών δεν γεννά νέα κυριαρχικά δικαιώματα. Οι τουρκικές εφημερίδες Hurriyet και Sozcu παρακολουθούν στενά τον πλου του Abeille Marengo, με το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να επιμένει ότι «η διαδικασία συγκατάθεσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί».

Διευκρινίσεις για τις κινήσεις της γαλλικής πλευράς ζήτησαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ, με κοινή δήλωση των τομεαρχών Δημήτρη Μάντζου και Γιάννη Μανιάτη, έθεσε ερωτήματα για το αν υπήρξε επικοινωνία του Παρισιού προς την Άγκυρα, με ποια διατύπωση και αν ήταν εκ των προτέρων γνωστή στην ελληνική κυβέρνηση. Το ΚΚΕ ζήτησε να ξεκαθαριστεί αν έχει γίνει οποιασδήποτε μορφής ενημέρωση της Τουρκίας, ενώ η ΕΛΑΣ έκανε λόγο για πλήγμα στα εθνικά συμφέροντα.

Κυβερνητικές πηγές αντιτείνουν ότι η ουσία βρίσκεται στο ποιος χορηγεί τις άδειες και όχι στον τρόπο της ενημέρωσης, τονίζοντας πως η γνωστοποίηση προς τρίτους δεν ισοδυναμεί με παραχώρηση δικαιώματος έγκρισης. Η πρακτική συνέχεια των ερευνών από το Abeille Marengo θα δοκιμάσει την υλοποίηση του ελληνικού ενεργειακού σχεδιασμού και τη στάση που θα κρατήσει η Τουρκία απέναντι σε έργο στρατηγικής σημασίας.