Μερτς: Αιχμές για άνιση στήριξη και όρος για τον προϋπολογισμό

Νέο αγκάθι στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις βάζει ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος συνδέει πλέον ευθέως τη στήριξη του Βερολίνου στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ με τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Σε επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Γερμανός ηγέτης ζητά συλλογική δέσμευση όλων των κρατών-μελών, χωρίς καμία εξαίρεση. Το μήνυμα έρχεται λίγο πριν τη σύνοδο των ηγετών και μετατρέπει το δημοσιονομικό κενό του Κιέβου σε προϋπόθεση για οποιαδήποτε περαιτέρω συμφωνία.

Η επιστολή-τελεσίγραφο προς τον Αντόνιο Κόστα

Ο Φρίντριχ Μερτς απηύθυνε γραπτή παρέμβαση στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, θέτοντας ως όρο για τη γερμανική συναίνεση στον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 τη δίκαιη κατανομή του κόστους στήριξης της Ουκρανίας. Όπως σημειώνει, η διμερής βοήθεια προς το Κίεβο κατανέμεται άνισα και το μεγαλύτερο βάρος σηκώνουν ελάχιστα κράτη-μέλη. Η συλλογική δέσμευση ότι όλοι θα συμβάλουν στην κάλυψη του κενού αποτελεί, κατά τον καγκελάριο, απαραίτητη προϋπόθεση για τη συζήτηση κάθε άλλου ζητήματος με οικονομικές επιπτώσεις. Την ύπαρξη της επιστολής είχαν μεταδώσει νωρίτερα οι Financial Times.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης του κοινοτικού προϋπολογισμού και ο μεγαλύτερος διμερής δωρητής της Ουκρανίας, κάτι που ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση του Βερολίνου. Το Βερολίνο επιδιώκει επιπλέον οι συζητήσεις να εξασφαλίσουν σταθερή, πολυετή προοπτική χρηματοδότησης του Κιέβου από το 2028 και μετά. Στα ζητούμενα περιλαμβάνεται και η κάλυψη των υποχρεώσεων από τόκους που έχουν ήδη δημιουργηθεί από τον δανεισμό.

Το κενό των 70 δισ. και το ραντεβού στο Δουβλίνο

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει πρόσθετο χρηματοδοτικό κενό περίπου 70 δισ. ευρώ για το 2027, πέραν της ήδη προγραμματισμένης στήριξης, με την ΕΕ να αναμένεται να αναλάβει τα δύο τρίτα του ποσού, δηλαδή περίπου 45 δισ. ευρώ. Η ανάγκη συνδέεται με τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή και τις εκτεταμένες επιθέσεις στις ενεργειακές και παραγωγικές υποδομές της χώρας. Το νέο ποσό θα προστεθεί στο ήδη συμφωνημένο δάνειο των 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027, από το οποίο προβλέπεται να διατεθούν 45 δισ. ευρώ το 2027.

Το δάνειο των 90 δισ. θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού από τις κεφαλαιαγορές, με εγγύηση τον κοινό προϋπολογισμό της Ένωσης. Η αποπληρωμή του κεφαλαίου έχει συνδεθεί με την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία, ωστόσο οι τόκοι ήδη δημιουργούν πιέσεις. Οι αρχικές εκτιμήσεις των Βρυξελλών τοποθετούσαν το ετήσιο κόστος των τόκων κοντά στα 3 δισ. ευρώ, ποσό που μεταβάλλεται λόγω της ανόδου του κόστους δανεισμού.

Η διαφωνία των κρατών-μελών παραμένει έντονη, τόσο για την κατανομή των βαρών όσο και για την έκδοση νέου κοινού χρέους. Τσεχία, Ουγγαρία και Σλοβακία, που είχαν εκφράσει επιφυλάξεις, επέλεξαν να μη συμμετάσχουν στη στήριξη του δανείου. Το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών την Πέμπτη και την Παρασκευή στο Δουβλίνο, όπου ο Μερτς έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι θα δέσει το κενό της Ουκρανίας με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.