Εγγυήσεις τύπου ΝΑΤΟ για την Ουκρανία στο Άμπου Ντάμπι

Οι τριμερείς διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία βρίσκονται σε εξέλιξη την Τρίτη στο Άμπου Ντάμπι, με τους Αμερικανούς αξιωματούχους να δηλώνουν ότι επιδιώκουν ένα «οριστικό τέλος» στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Πρόκειται για τις πρώτες ουσιαστικές συνομιλίες ανάμεσα στις δύο χώρες από τον Φεβρουάριο, με την αμερικανική πλευρά να φέρνει στο τραπέζι μια ιδέα που αλλάζει τα δεδομένα: εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο ανάλογες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Η συζήτηση έρχεται μετά τα αμερικανικά ενδιάμεσα εκλογικά αποτελέσματα και τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.

Οι εγγυήσεις-καθρέφτης του Άρθρου 5 και η θέση των Ευρωπαίων

Κεντρικό σημείο της αμερικανικής πρότασης αποτελεί η παροχή στην Ουκρανία εγγυήσεων ασφαλείας που θυμίζουν τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ, η οποία προβλέπει την προστασία των κρατών-μελών σε περίπτωση επίθεσης. «Αυτό που θα λάμβαναν θα ήταν, στην ουσία, κάτι πολύ παρόμοιο με το ΝΑΤΟ», ανέφερε αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης, προσθέτοντας ότι η εξασφάλιση εγγύησης από τις ΗΠΑ είναι σημαντικό ζήτημα. Το θέμα θα πρέπει να συζητηθεί απευθείας μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η διοίκηση Τραμπ σχεδιάζει παράλληλα μια νέα «αρχιτεκτονική ασφαλείας» ανάμεσα σε Ρωσία και Ευρώπη, ενώ οι διαπραγματευτές εξετάζουν την επαναλειτουργία του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας, που είχε ανασταλεί μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, και ενδεχόμενη άρση κυρώσεων ως αντάλλαγμα. Αξιωματούχος της Ουάσινγκτον τόνισε ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» για να τερματιστεί ο πόλεμος.

Το μήνυμα εισακούστηκε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Σύμφωνα με το Ελιζέ, εκπρόσωποι από Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και την Ιταλία παρευρίσκονται στις συνομιλίες. Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό διαβεβαίωσε ότι Βρετανία, Γερμανία και Γαλλία θα βρίσκονται «πράγματι στην αίθουσα», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει συζήτηση με τη Μόσχα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια πριν επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός και ειρήνη.

Η ατζέντα Λαβρόφ και η επιφυλακτικότητα του Κρεμλίνου

Από τη ρωσική πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ διεμήνυσε ότι οι συνομιλίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αφορούν «εγγυήσεις συλλογικής ασφάλειας», εκφράζοντας την ελπίδα ότι η Ουάσινγκτον θα δείξει διάθεση να συνεχίσει τον διάλογο. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η Μόσχα θα εμμείνει στις σκληρές απαιτήσεις της για περιορισμό της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, κάτι που θα άφηνε τους συμμάχους εκτεθειμένους. Η Ρωσία παραμένει αντίθετη τόσο στην ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία όσο και στην ανάπτυξη δυτικών στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος.

Το Κρεμλίνο τήρησε συγκρατημένη στάση. Ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ απέφυγε προβλέψεις για τις προοπτικές προόδου, διευκρινίζοντας ότι η ρωσική αντιπροσωπεία θα αποφασίσει αν θα επικοινωνήσει διαδικτυακά με τον Βλαντίμιρ Πούτιν ή αν θα τον ενημερώσει μόνο μετά την επιστροφή της στη Μόσχα. Στο παρελθόν, παγιωμένα ρωσικά αιτήματα για την ισορροπία δυνάμεων με το ΝΑΤΟ δεν είχαν υιοθετηθεί από εν ενεργεία αμερικανική κυβέρνηση.

Στην ουκρανική αντιπροσωπεία, ο επικεφαλής διαπραγματευτής Ρουστέμ Ουμέροφ ανέφερε ότι οι εργασίες ξεκίνησαν με επαφές με εκπροσώπους ευρωπαϊκών χωρών και του ΝΑΤΟ, καθώς και με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ενόψει της τριμερούς με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ. Σε ανάρτησή του στο Telegram, ο Ουμέροφ σημείωσε ότι η αντιπροσωπεία θα προχωρήσει σε σύγκριση θέσεων και συντονισμό ενεργειών για το επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, ο Μάρκο Ρούμπιο είχε συνάντηση με τον Ουκρανό ομόλογό του Αντρίι Σίμπιχα, με επίκεντρο τη διαρκή ειρήνη και την αμυντική συνεργασία.