Ένα «όχι» από τη Μάλτα παγώνει τη φορολογία καπνού της ΕΕ

Η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη φορολογία των καπνικών προϊόντων έμεινε μετέωρη, παρά τη σχεδόν ομόφωνη στήριξη των κρατών-μελών. Στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, η Μάλτα αποδείχθηκε η μόνη χώρα που αντιτίθεται στην πρόταση, εμποδίζοντας την τελική έγκριση. Καθώς τα φορολογικά ζητήματα απαιτούν ομοφωνία, η άρνηση ενός και μόνο κράτους αρκεί για να μπλοκάρει ολόκληρη τη διαδικασία.

Το παζάρι του Ecofin και το μοναχικό «όχι» της Μάλτας

Η πρόταση φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει ένα πλαίσιο που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο από το 2011, προσαρμόζοντάς το στις νέες συνθήκες της αγοράς. Για πρώτη φορά προβλέπεται η ένταξη στο ευρωπαϊκό φορολογικό καθεστώς και νέων προϊόντων νικοτίνης, όπως τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων και τα σακουλάκια νικοτίνης. Κεντρικός στόχος είναι η μεγαλύτερη εναρμόνιση των συντελεστών μεταξύ των κρατών-μελών, ώστε να περιοριστούν οι σημαντικές διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν στην ενιαία αγορά.

Η αναζήτηση συμβιβασμού εξελίχθηκε σε πολύωρο παζάρι, με διαδοχικές διακοπές της συνεδρίασης και διμερείς επαφές. Αρχικά, η Εσθονία και η Φινλανδία είχαν εκφράσει προβληματισμούς, επισημαίνοντας τον κίνδυνο οι καταναλωτές να στραφούν στη μαύρη αγορά. Η προεδρία κατέθεσε δύο έγγραφα της τελευταίας στιγμής: το πρώτο υπήγαγε τα σακουλάκια νικοτίνης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, με την Κομισιόν να αναλαμβάνει να προτείνει επανεξέταση των συντελεστών εντός ενός έτους, ενώ το δεύτερο κατήργησε την αυτόματη αναπροσαρμογή των ελάχιστων συντελεστών βάσει πληθωρισμού.

Οι παραχωρήσεις αυτές έκαμψαν τις αντιρρήσεις της Φινλανδίας και της Εσθονίας, ανεβάζοντας τους υποστηρικτές από 24 σε 26. Η Μάλτα, ωστόσο, επέμεινε, θεωρώντας υπερβολικά υψηλούς τους προτεινόμενους ελάχιστους συντελεστές και υποστηρίζοντας ότι η φορολογία πρέπει να παραμείνει εθνική αρμοδιότητα. Ο υπουργός Οικονομικών Κλάιντ Καρουάνα επιβεβαίωσε την αντίθεση στην εφημερίδα «Times of Malta», ενώ ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Αμπέλα παρενέβη προσωπικά, συζητώντας με τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μάικλ Μάρτιν.

Η ελληνική παρέμβαση για ηπιότερες αυξήσεις

Ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Σάιμον Χάρις μίλησε για «εξαιρετικό επίτευγμα», τονίζοντας ότι υπάρχει συμφωνία 26 από τα 27 κράτη-μέλη. «Παρουσιάσαμε στο Συμβούλιο μια ισορροπημένη πρόταση, η οποία θα προστατεύει τη δημόσια υγεία των πολιτών μας και θα ενισχύει την εφαρμογή των κανόνων της ενιαίας αγοράς», σημείωσε. Ξεκαθάρισε ότι η προεδρία θα συνεχίσει τις προσπάθειες με τη χώρα που διαφωνεί, χωρίς όμως να ανοίξει εκ νέου το σύνολο των διαπραγματεύσεων.

Η ελληνική πλευρά είχε ήδη τοποθετηθεί υπέρ μιας μεγαλύτερης μεταβατικής περιόδου και πέτυχε ουσιαστικές αλλαγές στη συμβιβαστική πρόταση. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε δήλωσή του στις 26 Οκτωβρίου, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, σε συνεργασία με άλλες χώρες, διαμόρφωσε το κείμενο που προετοιμάστηκε για το Ecofin προς όφελος των ελληνικών θέσεων.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι προβλεπόμενες αυξήσεις στη φορολογία θα είναι πιο περιορισμένες σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γεγονός που δίνει στην αγορά μεγαλύτερο περιθώριο προσαρμογής. Η διαπραγμάτευση αναμένεται να συνεχιστεί, με την προεδρία να επιδιώκει λύση που θα συνδυάζει την προστασία της δημόσιας υγείας με την ομαλή εφαρμογή των νέων κανόνων.