Ενοίκια-φωτιά: 794.000 κλειστά σπίτια πιέζουν την αγορά

Χιλιάδες διαμερίσματα σε όλη τη χώρα μένουν κλειδωμένα, ενώ τα ενοίκια τρέχουν με ρυθμούς που αφήνουν εργαζόμενους, οικογένειες και φοιτητές χωρίς προσιτή στέγη. Περίπου 794.000 κατοικίες σε ολόκληρη την επικράτεια καταγράφονται ως κενές, με το μέσο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα 60 τετραγωνικών να αγγίζει τα 762 ευρώ τον μήνα. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί σχεδόν με ολόκληρο τον καθαρό κατώτατο μισθό των 772 ευρώ, καθιστώντας την ενοικίαση ακόμη και μικρού σπιτιού δυσβάσταχτη. Το παράδοξο είναι ότι η έλλειψη δεν οφείλεται μόνο στα λίγα προσιτά ακίνητα, αλλά και στις εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες που υπάρχουν, όμως παραμένουν εκτός προσφοράς.

Τα 762 ευρώ που καταπίνουν ολόκληρο τον κατώτατο μισθό

Η εικόνα της αγοράς αποτυπώνεται ωμά στις αγγελίες. Με ποσά της τάξης των 850 έως 900 ευρώ τον μήνα, όσο περίπου ένας χαμηλός μισθός, ο ενδιαφερόμενος βρίσκει ακόμη και κατοικίες ηλικίας άνω των 50 ετών, χωρίς θέρμανση, επαρκή μόνωση ή προστασία από την υγρασία. Όποιος στραφεί σε κάτι φθηνότερο καλείται συνήθως να διαλέξει ανάμεσα σε ελάχιστα τετραγωνικά και σε σοβαρές ελλείψεις.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κυψέλης, όπου για ένα δωμάτιο 12 τετραγωνικών ζητούνται 280 ευρώ. Το στεγαστικό βάρος δεν περιορίζει απλώς τον οικογενειακό προϋπολογισμό, αλλά πλήττει και την οικονομική αυτονομία των νοικοκυριών. Σε ορισμένες περιπτώσεις καθορίζει ακόμη και το αν ένας νέος θα μπορέσει να σπουδάσει μακριά από τον τόπο κατοικίας του, με φοιτητές να εγκαταλείπουν τις σπουδές επειδή απλώς δεν βρίσκουν σπίτι.

Από τα 6 ευρώ του 2019 στα 12,70 το τετραγωνικό

Η έκρηξη των τιμών γίνεται ορατή στη σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν. Το μέσο ζητούμενο ενοίκιο στην Αθήνα για κατοικίες έως 80 τετραγωνικά έχει φτάσει τα 12,70 ευρώ ανά τετραγωνικό. Το 2019, σε περιοχές όπως η Κυψέλη και τα Πατήσια, οι ζητούμενες τιμές για αντίστοιχα σπίτια ξεκινούσαν από 6 έως 6,5 ευρώ. Πρόκειται για σύγκριση που δεν σημαίνει ότι όλες οι περιοχές κατέγραψαν τον ίδιο ρυθμό ανατίμησης, αλλά αποδεικνύει το μέγεθος της αύξησης.

Πίσω από την πίεση κρύβεται ένα τεράστιο απόθεμα αναξιοποίητων κατοικιών. Μόνο στον Δήμο Αθηναίων οι κενές κατοικίες ξεπερνούν τις 117.000, ενώ δεκάδες χιλιάδες από αυτές δεν ηλεκτροδοτούνται καν. Τα ακίνητα αυτά μένουν κλειστά είτε επειδή απαιτούν δαπανηρές επισκευές, είτε λόγω ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων, είτε επειδή οι ιδιοκτήτες διστάζουν να τα διαθέσουν στην αγορά.

Όσο τα διαμερίσματα αυτά παραμένουν εκτός προσφοράς, η ζήτηση συμπυκνώνεται στα λιγοστά σπίτια που βγαίνουν προς ενοικίαση. Έτσι ανεβαίνουν οι απαιτήσεις των ιδιοκτητών και στενεύουν οι επιλογές των ενοικιαστών, που καλούνται να διαθέσουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για τη στέγη. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που αφήνει εκτός όσους έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη για προσιτή κατοικία.