Χωρίς το επίδομα των 400 ευρώ σχεδόν 400.000 συνταξιούχοι

Η οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ που θα καταβάλει η κυβέρνηση στις 30 Νοεμβρίου φτάνει σε πλήθος δικαιούχων, ωστόσο σχεδόν 400.000 συνταξιούχοι θα μείνουν εκτός. Ο λόγος βρίσκεται σε δύο ηλικιακά κριτήρια που θέτει ο νόμος με σαφήνεια, αποκλείοντας όσους δεν είχαν συμπληρώσει συγκεκριμένα όρια ηλικίας στο τέλος του 2025. Τα επικαιροποιημένα στοιχεία του συστήματος ΉΛΙΟΣ δείχνουν το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στις συντάξεις του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα.

Τα δύο ηλικιακά όρια που αφήνουν εκτός 396.792 συνταξιούχους

Η πρώτη κατηγορία που μένει εκτός της ενίσχυσης αφορά τους συνταξιούχους κάτω των 65 ετών. Για να εισπράξει κανείς το ποσό, έπρεπε να έχει συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του έως τις 31/12/2025. Όσοι έκλεισαν τα 65 μέσα στο τρέχον έτος θα χρειαστεί να περιμένουν μέχρι τον Νοέμβριο του 2027. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, τον Δεκέμβριο του 2025 οι συνταξιούχοι κάτω των 65 ανέρχονταν σε 304.446 άτομα.

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει όσους λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και είναι κάτω των 60 ετών. Και εδώ ισχύει η ίδια λογική: οι δικαιούχοι έπρεπε να έχουν συμπληρώσει τα 60 τους χρόνια έως τις 31/12/2025, με τα στοιχεία να καταγράφουν 92.276 συνταξιούχους στην ομάδα αυτή. Αθροιστικά, οι δύο κατηγορίες φτάνουν τους 396.792 δικαιούχους που δεν θα δουν φέτος τα χρήματα στον λογαριασμό τους.

Η ενίσχυση έρχεται τη στιγμή που τα στοιχεία του συστήματος ΉΛΙΟΣ για τον Οκτώβριο αποτυπώνουν τις ανάγκες στήριξης. Η μέση κύρια σύνταξη διαμορφώνεται στα 870 ευρώ και η μέση επικουρική στα 196 ευρώ, με το 13% των συνταξιούχων να λαμβάνει έως 500 ευρώ και το 57% κάτω από 1.000 ευρώ. Η αναλογία αυτή βελτιώνεται σταδιακά μετά την απελευθέρωση των αυξήσεων στις συντάξεις, καθώς τον Δεκέμβριο του 2024 το ποσοστό ήταν στο 60%-40%.

Το χάσμα των 491 ευρώ ανάμεσα σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα

Πέρα από το ύψος των συντάξεων, τα δεδομένα δείχνουν ένα σύστημα δύο ταχυτήτων που ενδυναμώνεται. Σύμφωνα με την έκθεση του συστήματος ΉΛΙΟΣ για τον Απρίλιο, η μέση νέα σύνταξη στον Δημόσιο τομέα ανήλθε στα 1.269 ευρώ, έναντι 777,5 ευρώ στον ιδιωτικό. Πρόκειται για ένα χάσμα 491,5 ευρώ, που σημαίνει πως οι συνταξιούχοι του Δημοσίου λαμβάνουν κατά μέσο όρο 63% υψηλότερες απολαβές. Τον Ιούλιο τα αντίστοιχα μεγέθη ήταν 474 ευρώ και 61%.

Οι ειδικοί αποδίδουν τη διαφορά σε δομικά χαρακτηριστικά των δύο τομέων. Στον ιδιωτικό τομέα είναι σαφώς λιγότεροι οι εργαζόμενοι που αποχωρούν με 40 χρόνια υπηρεσίας ή κοντά στην 40ετία ασφάλισης, ενώ οι αμοιβές στο Δημόσιο είναι συνήθως υψηλότερες και ασφαλέστερες λόγω της μονιμότητας. Η συχνή κινητικότητα στον ιδιωτικό τομέα πολλές φορές δεν συνοδεύεται από καλύτερες απολαβές, με αποτέλεσμα να πιέζεται το τελικό εισόδημα.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η θέση των ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία επιλέγουν τις χαμηλότερες δυνατές εισφορές και καταλήγουν σε αντίστοιχα χαμηλότερες συντάξεις. Στο σύνολό της, η μέση σύνταξη γήρατος στην Ελλάδα, ως άθροισμα κύριας και επικουρικής, ανήλθε στα 1.202 ευρώ από 1.197 ευρώ τον Ιούλιο, με τη μέση κύρια σύνταξη γήρατος να διαμορφώνεται στα 980,77 ευρώ.