Σπίτι με ενοίκιο αντί πλειστηριασμού: Τα κριτήρια επαναγοράς

Μια νέα διέξοδο για τους ευάλωτους οφειλέτες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη τους κατοικία προσφέρει ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Έως τις 16 Νοεμβρίου αναμένονται οι υπογραφές για τα 100 εκατ. ευρώ που θα εισφέρουν οι συστημικές τράπεζες, γεγονός που επιτρέπει την ολοκλήρωση του διαγωνισμού. Ο Φορέας θα αγοράζει το ακίνητο και θα το νοικιάζει στο ίδιο νοικοκυριό για 12 χρόνια, με κρατική επιδότηση και δικαίωμα επαναγοράς ακόμη και πριν λήξει η μίσθωση. Πρόκειται για ένα εργαλείο που κρατά τους δικαιούχους μέσα στο σπίτι τους, μετατρέποντας τον ιδιοκτήτη σε μισθωτή με προοπτική ανάκτησης.

Τα 100 εκατ. των τραπεζών και το χρονοδιάγραμμα ως τον Ιανουάριο του 2027

Ο προσωρινός ανάδοχος, η Christofferson, Robb & Co, ζήτησε με επιστολή προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών λίγες επιπλέον ημέρες για να κλείσει τη συμφωνία με τις τράπεζες, επικαλούμενη την πολυπλοκότητα της συναλλαγής και επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον της να προχωρήσει το έργο. Η καταβολή των 100 εκατ. ευρώ αποτελεί το κλειδί που ξεκλειδώνει την επόμενη φάση.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, στόχος παραμένει να ολοκληρωθούν μέσα στον Ιανουάριο του 2027 η οριστική κατακύρωση, ο έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης με το Δημόσιο και η κύρωσή της από τη Βουλή. Η έναρξη λειτουργίας του Φορέα τοποθετείται αμέσως μετά την ολοκλήρωση αυτών των βημάτων.

Η αίτηση θα υποβάλλεται σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, με τα στοιχεία ταυτότητας, τους τίτλους ιδιοκτησίας, τη βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη και το κατασχετήριο ή τα στοιχεία της απόφασης πτώχευσης. Η γενική προθεσμία είναι 60 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία του κατασχετηρίου ή τη δημοσίευση της απόφασης πτώχευσης. Κατά το πρώτο εξάμηνο από τη σύσταση του Φορέα προβλέπεται εξαίρεση από την προθεσμία, εφόσον ο πλειστηριασμός δεν έχει οριστεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες από την αίτηση ή, σε περίπτωση πτώχευσης, το ιδιοκτησιακό δικαίωμα παραμένει στην πτωχευτική περιουσία.

Το ενοίκιο, η επιδότηση 70-210 ευρώ και τα τρία απλήρωτα μισθώματα

Για τον υπολογισμό του ενοικίου του πρώτου έτους θα λαμβάνονται υπόψη το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου που δημοσιεύει η Τράπεζα της Ελλάδος για τον τελευταίο διαθέσιμο μήνα, το πρόσθετο περιθώριο που έχει προσφέρει ο επενδυτής και η αξία του ιδιοκτησιακού δικαιώματος που απέκτησε ο Φορέας. Το μίσθωμα θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο στην επέτειο της σύμβασης. Η κρατική στήριξη έρχεται να ελαφρύνει το βάρος του νοικοκυριού.

Η κρατική επιδότηση θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού και τα κριτήρια χορήγησης, ενώ ο μισθωτής θα καλύπτει το υπόλοιπο ποσό του ενοικίου. Ο οφειλέτης πρέπει να συναινέσει στην αυτοψία πιστοποιημένου εκτιμητή που ορίζει ο Φορέας και, αν υπάρχουν συνιδιοκτήτες, απαιτείται και η δική τους σύμπραξη. Το σχήμα διασφαλίζει τόσο τη βιωσιμότητα του προγράμματος όσο και την παραμονή των δικαιούχων στην κατοικία τους.

Προσοχή χρειάζεται στη συνέπεια των πληρωμών. Αν μείνουν απλήρωτα τρία μισθώματα και ο μισθωτής δεν εξοφλήσει την οφειλή μέσα σε έναν μήνα από τη σχετική ειδοποίηση, η μίσθωση καταγγέλλεται και χάνεται το δικαίωμα επαναγοράς. Το μέτρο έρχεται σε μια περίοδο έντονης πίεσης στη στέγαση, καθώς τα ενοίκια κατοικιών εκτοξεύτηκαν κατά 23,9% μέσα σε τρία χρόνια, από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2026, ενώ ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή ανέβηκε κατά 10,4%.