Τεχεράνη: Στη λίστα τρομοκρατών Ναυτικό και Αεροπορία Αργεντινής

Νέα κλιμάκωση στην αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Μπουένος Άιρες σημειώθηκε σήμερα, καθώς το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών πρόσθεσε το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία της Αργεντινής στον κατάλογό του με τις τρομοκρατικές οργανώσεις. Η ιρανική κυβέρνηση χαρακτήρισε έτσι τρομοκρατικές οργανώσεις τους δύο κλάδους των αργεντίνικων ενόπλων δυνάμεων. Η απόφαση έρχεται λίγους μήνες μετά από ανάλογη κίνηση της αργεντίνικης πλευράς. Η κίνηση αποτυπώνει την όξυνση των σχέσεων των δύο κρατών, που βρίσκονται πλέον σε ανοιχτή διπλωματική ρήξη.

Ο νόμος αντιποίνων του 2019 που ενεργοποίησε η Τεχεράνη

Η σημερινή απόφαση στηρίζεται σε θεσμικό εργαλείο που το Ιράν είχε θωρακίσει νομικά χρόνια νωρίτερα. Το 2019, η Τεχεράνη υιοθέτησε νόμο που της επιτρέπει να λαμβάνει μέτρα αντιποίνων εναντίον οποιουδήποτε κράτους χαρακτηρίζει τρομοκρατικές οργανώσεις τις ένοπλες δυνάμεις της. Με βάση αυτή τη λογική, η ιρανική κυβέρνηση απάντησε στις διαδοχικές αποφάσεις της Αργεντινής εις βάρος των ιρανικών στρατιωτικών δομών.

Η αργεντίνικη πλευρά άνοιξε τον κύκλο των χαρακτηρισμών σε δύο φάσεις. Τον Ιανουάριο, το Μπουένος Άιρες ενέταξε στον δικό του κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων την επίλεκτη Δύναμη Αλ Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ στα τέλη Μαρτίου προχώρησε στον χαρακτηρισμό ολόκληρου του σώματος των Φρουρών της Επανάστασης, του ιδεολογικού στρατού του Ιράν, ως τρομοκρατικής οργάνωσης. Η σημερινή απάντηση της Τεχεράνης ολοκληρώνει έναν κύκλο αμοιβαίων χαρακτηρισμών.

Το μοτίβο αυτό δεν αφορά μόνο την Αργεντινή. Στις αρχές του μήνα, η Τεχεράνη κατέταξε τη βρετανική MI6 στις «εχθρικές ομάδες» και το βασιλικό Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία της Βρετανίας στις «τρομοκρατικές οργανώσεις». Η κίνηση εκείνη ακολούθησε τη γνωστοποίηση, στα μέσα Ιουλίου, βρετανικού νόμου που όριζε τους Φρουρούς της Επανάστασης ως απειλή για την εθνική ασφάλεια.

Η σκιά της επίθεσης στην AMIA και η στροφή Μιλέι

Στο βάθος της σημερινής αντιπαράθεσης βρίσκεται μια πληγή που παραμένει ανοιχτή για δεκαετίες στην αργεντίνικη κοινωνία. Η δικαιοσύνη της Αργεντινής θεωρεί υπεύθυνο το Ιράν, σε συνεργασία με το συμμαχικό του λιβανικό σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, για την επίθεση κατά της εβραϊκής ένωσης AMIA στο Μπουένος Άιρες το 1994. Η επίθεση εκείνη στοίχισε τη ζωή σε 85 ανθρώπους και άφησε εκατοντάδες τραυματίες, συνιστώντας το βαρύτερο τρομοκρατικό χτύπημα στην ιστορία της χώρας.

Η κλιμάκωση συνδέεται ευθέως με τη γεωπολιτική αναδιάταξη που επέφερε η άνοδος του Χαβιέρ Μιλέι στην προεδρία. Από τον Δεκέμβριο του 2023, η κυβέρνηση της Αργεντινής ευθυγραμμίστηκε σαφώς με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, στηρίζοντας ανοιχτά τις στρατιωτικές τους ενέργειες εναντίον του Ιράν. Οι διαδοχικοί χαρακτηρισμοί των ιρανικών στρατιωτικών σωμάτων ως τρομοκρατικών εντάσσονται σε αυτή τη νέα εξωτερική πολιτική.

Με τη σημερινή απόφαση, η Τεχεράνη δείχνει να απαντά συμμετρικά σε κάθε κράτος που στοχοποιεί τις ένοπλες δυνάμεις της. Η ένταξη του Ναυτικού και της Αεροπορίας της Αργεντινής στον ιρανικό κατάλογο, κατά το πρότυπο της βρετανικής περίπτωσης, δείχνει ότι το Ιράν αντιμετωπίζει τους χαρακτηρισμούς αυτούς ως διπλωματικό πεδίο αμοιβαίων αντιποίνων. Η αντιπαράθεση των δύο κρατών αναμένεται να παραμείνει τεταμένη.