ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ο γιατρός της Ίμβρου που αρνήθηκε να φύγει σε τουρκικό φακό
Το τουρκικό ντοκιμαντέρ «Seal» του Ντενίζ Ντεβρέζ αφηγείται τη ζωή του γιατρού Δημήτρη Φωκά, του μοναδικού γιατρού της Ίμβρου που δεν εγκατέλειψε το νησί. Προβλήθηκε στο 37ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Άγκυρας.
Newsroom simera24.gr · 17 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή
Μια σχεδόν ξεχασμένη μορφή της Ίμβρου επιστρέφει στο προσκήνιο μέσα από τον φακό ενός Τούρκου δημιουργού. Το ντοκιμαντέρ «Seal» («Σφραγίδα»), σε σκηνοθεσία Ντενίζ Ντεβρέζ, αφηγείται τη ζωή του γιατρού Δημήτρη Φωκά και τη σχέση του με τους Έλληνες κατοίκους του νησιού. Η ταινία παρουσιάστηκε στο 37ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Άγκυρας, στο πλαίσιο του Εθνικού Διαγωνισμού Ντοκιμαντέρ. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας άνθρωπος που αρνήθηκε να εγκαταλείψει τον τόπο του, ακόμη και όταν η κοινότητά του συρρικνωνόταν δραματικά.
Ο μοναδικός γιατρός που δεν έφυγε στις απελάσεις του 1964

Ο Δημήτρης Φωκάς υπήρξε για πολλά χρόνια ο μοναδικός γιατρός της Ίμβρου. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, επέλεξε να επιστρέψει στη γενέτειρά του και να αναλάβει την περίθαλψη των κατοίκων του νησιού, μετατρεπόμενος σε μια ιδιαίτερα αγαπητή προσωπικότητα της τοπικής κοινωνίας. Η ταινία χτίζει το πορτρέτο του μέσα από τις μαρτυρίες των Ελλήνων γειτόνων του, που τον θυμούνται ακόμη.
Η πιο καθοριστική στιγμή της διαδρομής του τοποθετείται στις απελάσεις του 1964, όταν ο Φωκάς αρνήθηκε να εγκαταλείψει το νησί. Το ντοκιμαντέρ αναφέρεται στις πολιτικές του τουρκικού κράτους εις βάρος του ελληνικού πληθυσμού, οι οποίες, όπως σημειώνεται στην επίσημη παρουσίαση, οδήγησαν σε απώλεια περιουσιών, βία και αναγκαστική μετανάστευση. Το αποτέλεσμα ήταν η ελληνική κοινότητα να μειωθεί από περίπου 8.000 σε μόλις 200 ανθρώπους.
Το ενδιαφέρον της ταινίας δεν περιορίζεται στη βιογραφία του γιατρού. Ο Ντεβρέζ επεκτείνει το βλέμμα του στη σχέση των εναπομεινάντων κατοίκων με το νησί, καταγράφοντας πώς μια ολόκληρη κοινότητα συνδέεται ακόμη με τον τόπο της παρά τη ραγδαία συρρίκνωσή της.
Από τον «Αγώνα» στην Άγκυρα: η διαδρομή του Ντεβρέζ

Η προβολή πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στον κινηματογράφο Μπουγιουλού Φενέρ, στην Άγκυρα. Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο σκηνοθέτης εξήγησε ότι στόχος του ήταν να αναδείξει τη βαθιά συναισθηματική σχέση των κατοίκων που έχουν απομείνει στο νησί με τον τόπο τους. Σύμφωνα με την παρουσίαση του φεστιβάλ, ο Ντεβρέζ επιδίωξε να καταστήσει ορατά το ισχυρό αίσθημα του ανήκειν και την αγάπη που εξακολουθούν να νιώθουν οι Ιμβριοι για την ιδιαίτερη πατρίδα τους.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τούρκος σκηνοθέτης καταπιάνεται με την ιστορία της Ίμβρου. Το πρώτο του ντοκιμαντέρ, «Γι' αυτούς είναι η Ίμβρος» («Onlar İçin İmroz»), παραγωγής 2023 και διάρκειας περίπου 15 λεπτών, κατέγραψε τις διώξεις, τον εκτοπισμό και τις τραυματικές εμπειρίες της ελληνικής κοινότητας μετά την όξυνση του Κυπριακού τη δεκαετία του 1960. Η ταινία έδωσε έμφαση στις μαρτυρίες των κατοίκων και στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Το έργο εκείνο προβλήθηκε στο ελληνικό φεστιβάλ αρχαιολογικών ταινιών «Αγών» και ανέδειξε την προσήλωση των Ιμβρίων στην ιστορική ονομασία του τόπου τους, παρά την επίσημη μετονομασία του σε Γκιοκτσέαντά. Έχοντας συμμετάσχει σε πολυάριθμα διεθνή φεστιβάλ και αποσπάσει διακρίσεις, λειτούργησε ως πρόδρομος του «Φωκάς», με το οποίο ο Ντεβρέζ επιστρέφει ξανά στην ιστορία της ελληνικής κοινότητας του νησιού.