simera24.gr

ΥΓΕΙΑ

Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: κίνδυνος για καρδιά και ψυχή

Η καθηγήτρια Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου προειδοποιεί ότι η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με καρδιαγγειακά, καρκίνο και κατάθλιψη. Ακόμη και μικρές αλλαγές στη διατροφή μπορούν να μετρήσουν.

Newsroom simera24.gr · 22 Νοεμβρίου 2026 · Υγεία

Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: κίνδυνος για καρδιά και ψυχή

Η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων απέχει πολύ από το να θεωρείται αθώα συνήθεια. Οι επιπτώσεις τους δεν σταματούν στην αύξηση του βάρους, αλλά εκτείνονται σε αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών νοσημάτων, προβλημάτων του γαστρεντερικού, κατάθλιψης, άγχους, ακόμη και καρκίνου. Τα δεδομένα αυτά παρουσιάζει η παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στο Πρακτορείο FM και επικαλούμενη μεγάλες μετααναλύσεις.

Ο δρόμος από την ινσουλίνη στα καρδιαγγειακά

Η κα Ψαλτοπούλου εξηγεί ότι τόσο η σύσταση των προϊόντων όσο και η επεξεργασία τους έχουν σημασία για την υγεία. Οι προσθήκες μπορούν να αυξήσουν τις θερμίδες που καταναλώνουμε, διευκολύνοντας την αύξηση του βάρους. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει για την κατανάλωση αυτών των τροφίμων από μικρή ηλικία και για την παιδική παχυσαρκία, ένα πρόβλημα που αφορά έντονα και την Ελλάδα.

Οι μηχανισμοί που εξετάζονται είναι πολλαπλοί. Η καθηγήτρια αναφέρεται σε διαταραχές στη λειτουργία της ινσουλίνης και σε αυξημένη πιθανότητα σακχαρώδους διαβήτη, δυσλιπιδαιμίας, υπέρτασης και λιπώδους ήπατος, καταστάσεις που επιβαρύνουν συνολικά τον οργανισμό και συνδέονται με καρδιαγγειακές παθήσεις. Παράλληλα, σημειώνει ότι ένα τέτοιο διατροφικό πρότυπο συχνά συνυπάρχει με άλλες επιβαρυντικές συνήθειες, όπως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, οι διαταραχές στον ύπνο και το αυξημένο άγχος.

Ως υπερεπεξεργασμένα η καθηγήτρια περιγράφει τα βιομηχανικά παρασκευάσματα που έχουν υποστεί εκτεταμένη επεξεργασία και περιλαμβάνουν διάφορες προσθήκες: συσκευασμένα κρουασάν, κέικ, μπισκότα, γαριδάκια, πατατάκια και άλλα σνακ μακράς διατήρησης, καθώς και αναψυκτικά. Τονίζει, ωστόσο, ότι δεν είναι όλα εξίσου επιβαρυντικά και πως το ζητούμενο είναι η θέση που καταλαμβάνουν στο καθημερινό διαιτολόγιο.

Η μελέτη στους 300.000 Ευρωπαίους και ο ρόλος των φυτικών ινών

Το ενθαρρυντικό, σύμφωνα με την Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, είναι ότι ακόμη και μια περιορισμένη αλλαγή στις καθημερινές επιλογές μπορεί να μετρήσει. Όπως αναφέρει, σε μελέτη που παρακολούθησε περισσότερους από 300.000 Ευρωπαίους για αρκετά χρόνια, η αντικατάσταση του 10% της ημερήσιας πρόσληψης επεξεργασμένων και υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με ελάχιστα επεξεργασμένα συνδέθηκε με χαμηλότερη θνησιμότητα.

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η επίδραση αυτών των προϊόντων στην όρεξη και στον κορεσμό. Η σύνθεσή τους, εξηγεί η καθηγήτρια, μπορεί να ευνοεί την αυξημένη κατανάλωση χωρίς αντίστοιχη αίσθηση πληρότητας. Έμφαση δίνει στις φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στον κορεσμό και αποτελούν σημαντικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής.

Πολλά από τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα περιέχουν ελάχιστες φυτικές ίνες, γεγονός που δυσκολεύει την προσπάθεια να χορτάσουμε και να περιορίσουμε την ποσότητα που καταναλώνουμε. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι μικρές, σταθερές αλλαγές προς λιγότερο επεξεργασμένες επιλογές μπορούν να έχουν μετρήσιμο όφελος για την υγεία.