Σε οξεία κλιμάκωση της έντασης βρίσκεται η Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι η εκεχειρία παραμένει τυπικά σε ισχύ. Το επεισόδιο με το ιρανικό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν έφερε τις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν στο χείλος νέας ανοιχτής αντιπαράθεσης, με τη Τεχεράνη να αντιδρά σφοδρά και να απειλεί με συγκεκριμένα μέτρα εκδίκησης κατά αμερικανικών στρατιωτικών. Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, καθώς η προσωρινή εκεχειρία που ισχύει από τις 8 Απριλίου λήγει μεθαύριο Τετάρτη, χωρίς να είναι σαφές αν θα δοθεί παράταση.
Διαβάστε επίσης: Φωτιά στα Στενά Ορμούζ: Τραμπ κλείνει λιμάνια, Ιράν απειλεί
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, Αμερικανοί πεζοναύτες που επέβαιναν στο αντιτορπιλικό USS Spruance εντόπισαν ιρανικό πλοίο την Κυριακή 19 Απριλίου 2026 στον Κόλπο του Ομάν. Όταν το πλήρωμα αρνήθηκε να συμμορθωθεί στις εντολές διακοπής πλεύσης, οι Αμερικανοί πεζοναύτες προχώρησαν σε βομβαρδισμό του σκάφους. Η ενέργεια αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου ναυτικού αποκλεισμού που διατηρούν οι ΗΠΑ εναντίον των ιρανικών λιμανιών, μια πολιτική που η Τεχεράνη θεωρεί παράνομη και εχθρική πράξη απέναντι στην κυριαρχία της.
Η Τεχεράνη απειλεί με «ένοπλη απάντηση»
Η αντίδραση του Ιράν ήρθε άμεσα και με ιδιαίτερα οξεία διατύπωση. Εκπρόσωπος του ιρανικού γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας ανακοίνωσε μέσω Telegram ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας «θα ανταποδώσουν σύντομα» και «θα λάβουν μέτρα αντιποίνων για αυτή την ενέργεια ένοπλης πειρατείας» εναντίον των εμπλεκόμενων Αμερικανών στρατιωτικών. Παράλληλα, η Τεχεράνη κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι παραβίασε την κατάπαυση του πυρός που ισχύει από τις αρχές Απριλίου, θεωρώντας τη σύλληψη του πλοίου ευθεία παράβαση των συμφωνηθέντων. Η κατηγορία αυτή είναι ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς επί της ουσίας αμφισβητεί τη διάθεση των ΗΠΑ να τηρήσουν τους όρους της συμφωνίας.
Ωστόσο, και ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε με τη σειρά του την Τεχεράνη για παραβιάσεις της εκεχειρίας. Σε ανάρτησή του την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον γαλλικού και βρετανικού πλοίου κατά τη διάρκεια της ισχύος της εκεχειρίας, παραβιάζοντας έτσι τους όρους της. Σε αυτό το πλαίσιο αμοιβαίων κατηγοριών, η προσπάθεια για παράταση της εκεχειρίας φαίνεται να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια.
Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για τον δεύτερο γύρο
Σε αυτό το πλαίσιο εκτεταμένης αμοιβαίας δυσπιστίας, ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παραμένει στον αέρα. Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε ότι η Τεχεράνη δεν είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει σε συνομιλίες στο Πακιστάν, παρά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι θα αποστείλει αντιπροσωπεία στο Ισλαμαμπάντ. Άλλα ιρανικά μέσα ενημέρωσης διευκρίνισαν ότι η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να ξεκινήσουν οι συνομιλίες. Πρόκειται για θέση που οι ΗΠΑ δεν έχουν δείξει μέχρι στιγμής διάθεση να αποδεχτούν.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος ηγήθηκε της αντιπροσωπείας της Τεχεράνης στον πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ, έκανε λόγο για «πολλές διαφωνίες» που χωρίζουν τις δύο πλευρές. Παράλληλα, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα στείλει στο Πακιστάν τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε ηγηθεί και της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις διαπραγματεύσεις της 11ης Απριλίου. Μαζί του θα μεταβούν και ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ καθώς και ο γαμπρός του προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ.
Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ παραμένει κομβικό για την παγκόσμια οικονομία, καθώς υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνεται παγκοσμίως διέρχεται από αυτά. Το Ιράν ανακοίνωσε την Παρασκευή την άρση του δικού του αποκλεισμού στα Στενά, αλλά ανακάλεσε την απόφαση το Σάββατο, επικαλούμενο την αμερικανική επιμονή στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η εξέλιξη αυτή δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η τρέχουσα κατάσταση και πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει το τοπίο, με άμεσες συνέπειες για τις τιμές ενέργειας και τη σταθερότητα στην περιοχή.
