Η φοροδιαφυγή παραμένει σε υψηλά επίπεδα στην Ελλάδα, παρά την εντατικοποίηση των ελέγχων και τη χρήση νέων ψηφιακών εργαλείων από τις αρχές. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) διενήργησε το 2025 συνολικά 290.000 ελέγχους, από τους οποίους σχεδόν 1 στις 3 επιχειρήσεις βρέθηκε να φέρει φορολογικές παραβάσεις. Ο συνολικός λογαριασμός ανήλθε σε 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα και πρόσθετους φόρους, με τα στοιχεία να αποκαλύπτουν μια ανησυχητική εικόνα σε σχεδόν όλους τους κλάδους της οικονομίας.
Τι έδειξαν οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ
Το συνολικό ποσοστό παραβατικότητας για το 2025 ανήλθε στο 29,7%, έναντι 27,1% το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας αύξηση που προβληματίζει τις αρχές. Στην κορυφή της λίστας με τις υψηλότερες παραβάσεις βρίσκονται τα συνεργεία αυτοκινήτων, όπου το ποσοστό παραβατικότητας εκτινάχθηκε στο 61%. Ακολουθούν οι χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών με 58,1%, ενώ οι δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης καταγράφουν ποσοστό 56,2%. Ιδιαίτερα υψηλό είναι και το ποσοστό παραβατικότητας στις υπηρεσίες ανθρώπινης υγείας, το οποίο αγγίζει το 54%, ενώ οι λοιπές προσωπικές υπηρεσίες ακολουθούν με 50,3%.
Χαμηλότερα, αλλά εξίσου ανησυχητικά, κινούνται οι επιδόσεις σε κλάδους που βρίσκονται καθημερινά στο προσκήνιο: η εστίαση εμφανίζει ποσοστό παραβατικότητας 32,4%, τα καταλύματα 31,6% και το λιανικό εμπόριο 29,3%. Στη γεωγραφική κατανομή, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Δυτική Ελλάδα με 39,9%, στην Πελοπόννησο με 39,6% και στη Θεσσαλία με 38,2%. Η Δυτική Μακεδονία παρουσίασε την καλύτερη εικόνα, με ποσοστό 24,9%. Σε επίπεδο αστικών κέντρων, η Πάτρα και ο Πειραιάς ξεχωρίζουν ως οι πόλεις με τις υψηλότερες επιδόσεις στην παραβατικότητα.
Πέραν των προστίμων, οι ελεγκτικές αρχές δεν περιορίστηκαν σε χρηματικές ποινές. Συνολικά 680 επαγγελματικές εγκαταστάσεις τέθηκαν σε αναστολή λειτουργίας. Τα περισσότερα «λουκέτα» επιβλήθηκαν σε επιχειρήσεις εστίασης, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 40,44% των περιπτώσεων, ακολουθεί ο αγροτικός τομέας με 33,68% και το λιανικό εμπόριο με 9%. Παράλληλα, ειδικές χρηματικές κυρώσεις επιβλήθηκαν σε 293 επιπλέον επιχειρήσεις.
Αirbnb, social media και εικονικά τιμολόγια στο στόχαστρο
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ εστίασαν το 2025 σε τομείς υψηλής φορολογικής επικινδυνότητας, με αιχμή τα κυκλώματα εικονικών τιμολογίων, τις τουριστικές επιχειρήσεις και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. Το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι αδήλωτες διαδικτυακές συναλλαγές τέθηκαν επίσης υπό εντατική παρακολούθηση, μαζί με την εντοπισθείσα χρήση παραποιημένου λογισμικού από επιχειρήσεις. Στο στόχαστρο των αρχών βρέθηκαν ακόμη πρατήρια καυσίμων, πλατφόρμες κρατήσεων και συναλλαγές με κάρτες, ενώ για πρώτη φορά οι έλεγχοι επεκτάθηκαν και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων.
Οι υποθέσεις που αποκάλυψε η ΑΑΔΕ φανερώνουν το εύρος του προβλήματος. Φυσικό πρόσωπο, μέλος νομικών προσώπων στον Δυτικό Τομέα Αθηνών, απέκρυψε κατά τα έτη 2019 και 2020 εισοδήματα ύψους 3.229.100 ευρώ. Ασφαλιστής στον Νότιο Τομέα Αθηνών αποκρύπτοντας φορολογητέα ύλη 532.400 ευρώ το 2019, ενώ κομμώτρια στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων ανακαλύφθηκε να αποκρύπτει φορολογητέα ύλη 472.200 ευρώ για τα έτη 2020–2023. Ακόμη και εργάτης στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου βρέθηκε να μην έχει δηλώσει εισοδήματα για την ίδια περίοδο.
Τι ακολουθεί στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2025 συνθέτουν μια εικόνα που αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στους κλάδους με τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας. Η στόχευση των ψηφιακών συναλλαγών και των πλατφορμών τύπου Airbnb σηματοδοτεί μια νέα φάση για τις φορολογικές αρχές, οι οποίες διευρύνουν τα εργαλεία τους πέρα από τους παραδοσιακούς ελέγχους. Η αύξηση του ποσοστού παραβατικότητας κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση υποδηλώνει ότι η φοροδιαφυγή παραμένει δομικό ζήτημα, το οποίο απαιτεί συστηματική αντιμετώπιση τόσο σε επίπεδο ελέγχων όσο και σε επίπεδο κουλτούρας φορολογικής συμμόρφωσης.
