Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε τις αποστολές αμερικανικών δολαρίων προς τις ιρακινές αρχές και πάγωσε προγράμματα διμερούς συνεργασίας με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράκ, σύμφωνα με αποκαλύψεις της Wall Street Journal της Τρίτης 21 Απριλίου 2026. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια επιθετική στρατηγική πίεσης προς τη Βαγδάτη, με στόχο να αναγκαστεί η ιρακινή κυβέρνηση να διαλύσει ισχυρές παραστρατιωτικές οργανώσεις που διατηρούν στενούς δεσμούς με το Ιράν. Τα στοιχεία προέρχονται από Αμερικανούς και Ιρακινούς αξιωματούχους που μίλησαν στην αμερικανική εφημερίδα.
Τι έγινε: Ακυρωμένες πτήσεις και παγωμένα προγράμματα
Το πιο χειροπιαστό μέτρο που αποκαλύπτεται είναι η ακύρωση πτήσης μεταγωγικού αεροπλάνου που επρόκειτο να μεταφέρει σχεδόν 500 εκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά χαρτονομίσματα στην Κεντρική Τράπεζα του Ιράκ. Πρόκειται για έσοδα από τις πωλήσεις ιρακινού πετρελαίου, τα οποία τηρούνται σε λογαριασμούς της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης και αποστέλλονται τακτικά στη Βαγδάτη. Η απόφαση αποκλεισμού της αποστολής ελήφθη από αξιωματούχους του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, λόγω ανησυχιών για τη δράση των φιλοϊρανικών παραστρατιωτικών ομάδων. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αυτή ήταν ήδη η δεύτερη προγραμματισμένη αποστολή δολαρίων που καθυστέρησε από τις ΗΠΑ από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου 2026.
Παράλληλα με το πάγωμα των χρηματικών αποστολών, η Ουάσινγκτον ενημέρωσε τη Βαγδάτη ότι αναστέλλει επίσης τη χρηματοδότηση ορισμένων προγραμμάτων αντιτρομοκρατίας και εκπαίδευσης ενόπλων δυνάμεων. Αυτά τα προγράμματα αποτελούν βασικό πυλώνα της διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και η αναστολή τους σηματοδοτεί σημαντική υποβάθμιση των σχέσεων. Η κίνηση αυτή συνδέεται άμεσα με επιθέσεις φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών σε αμερικανικές εγκαταστάσεις στο Ιράκ και σε γειτονικές χώρες, που εκδηλώθηκαν ως ένδειξη υποστήριξης προς την Τεχεράνη τις προηγούμενες εβδομάδες.
Το ιστορικό πλαίσιο αυτής της χρηματικής σχέσης ανάγεται στη μεταεισβολική περίοδο του 2003, όταν η Ουάσινγκτον συμφώνησε να φυλάσσει τα έσοδα του Ιράκ από τις πωλήσεις πετρελαίου στη Fed της Νέας Υόρκης. Από τότε, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ άρχισε να στέλνει έως και 13 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε μετρητά στη Βαγδάτη, ώστε να διατηρεί τη λειτουργία μιας οικονομίας που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο μετρητό χρήμα. Οι ΗΠΑ είχαν διακόψει για σύντομο διάστημα τις παραδόσεις μετρητών και το 2015, λόγω ανησυχιών για διοχέτευση δολαρίων σε μαχητές του Ισλαμικού Κράτους.
Αντιδράσεις: Η Βαγδάτη αρνείται πρόβλημα, η Ουάσινγκτον πιέζει
Η Κεντρική Τράπεζα του Ιράκ έσπευσε να διαψεύσει οποιαδήποτε επίπτωση από τις αμερικανικές κινήσεις. Σε δήλωσή της την Τρίτη 21 Απριλίου, η τράπεζα τόνισε ότι δεν αντιμετωπίζει έλλειψη αμερικανικού νομίσματος και ότι έχει εκπληρώσει όλα τα αιτήματα τραπεζών και εταιρειών ανταλλαγής για δολάρια. Η δήλωση αυτή, ωστόσο, δεν αναφέρθηκε καθόλου στις ανασταλμένες παραδόσεις, αφήνοντας αναπάντητα ερωτήματα για τη μελλοντική ρευστότητα.
Από την πλευρά τους, Αμερικανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν την αναστολή ως προσωρινή, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζουν ποια συγκεκριμένα βήματα πρέπει να κάνει η ιρακινή πλευρά για να αρθεί το πάγωμα. Το μήνυμα της Ουάσινγκτον προς τη Βαγδάτη φαίνεται σαφές: η χρηματοδότηση και η στρατιωτική συνεργασία θα συνεχιστούν μόνο εφόσον σταματήσουν οι επιθέσεις των παραστρατιωτικών ομάδων και οι ιρακινές αρχές λάβουν ενεργά μέτρα για την εξάρθρωσή τους. Η αμερικανική διπλωματία χρησιμοποιεί ουσιαστικά τον έλεγχο που διατηρεί επί των ιρακινών πετρελαϊκών εσόδων ως μοχλό πίεσης.
Οι εξελίξεις αυτές αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη γεωπολιτική αναταραχή που προκάλεσε η έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, ο οποίος έχει διαρκέσει ήδη σχεδόν οκτώ εβδομάδες. Το Ιράκ, που εδώ και χρόνια βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί μεταξύ των δύο δυνάμεων, βρίσκεται πλέον σε ακόμα πιο δύσκολη θέση. Η Βαγδάτη καλείται να επιλέξει ανάμεσα στους οικονομικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και στις πολιτικές εξαρτήσεις από το Ιράν, με τις αμερικανικές πιέσεις να κλιμακώνονται σε πρωτοφανή επίπεδα.
Τι ακολουθεί: Αβέβαιο το χρονοδιάγραμμα άρσης
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η αναστολή των αποστολών δολαρίων είναι προσωρινή, χωρίς να θέτουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα άρσης της. Η επαναλειτουργία των αποστολών συνδέεται άμεσα με δύο συνθήκες: τη διακοπή των επιθέσεων των φιλοϊρανικών παραστρατιωτικών σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων από τις ιρακινές αρχές για την αποδυνάμωση αυτών των ομάδων. Εφόσον η Βαγδάτη δεν ικανοποιήσει τα αμερικανικά αιτήματα, το πάγωμα των χρηματικών ροών και της στρατιωτικής συνεργασίας αναμένεται να συνεχιστεί αόριστα, αυξάνοντας την οικονομική και διπλωματική πίεση στη χώρα.
