Το ζήτημα της τουριστικής υπερφόρτωσης στην Αθήνα επανήλθε δυναμικά στο επίκεντρο, με τον δήμαρχο Χάρη Δούκα να ανοίγει τη συζήτηση για επιβολή πλαφόν στις τουριστικές κλίνες, τόσο σε ξενοδοχεία όσο και σε βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. Η κινητοποίηση έγινε στο πλαίσιο της διοργάνωσης This is Athens – Agora 2026, όπου παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της επικαιροποιημένης Μελέτης Φέρουσας Ικανότητας του δήμου.
Τι έγινε: Κορεσμός στο ιστορικό κέντρο
Η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας του Δήμου Αθηναίων καταγράφει σαφείς ενδείξεις κορεσμού σε συγκεκριμένες ζώνες του ιστορικού κέντρου της πόλης. Ο δήμαρχος Χάρης Δούκας αναφέρθηκε ευθέως στο παράδειγμα της Βαρκελώνης ως πρότυπο δράσης: «Πρέπει να δράσουμε σαν να είμαστε Βαρκελώνη. Υπάρχουν περιοχές όπου καταγράφεται κορεσμός και χρειάζεται να εξετάσουμε ακόμη και την επιβολή ορίων στα καταλύματα». Η δήλωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής ορίων σε όλες τις μορφές τουριστικής φιλοξενίας, όχι μόνο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Ο προβληματισμός δεν είναι καινούριος. Πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, ο Σπύρος Διβάνης, τότε πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών, είχε προτείνει τη μη κινητροδότηση ανέγερσης νέων ξενοδοχείων στην πρωτεύουσα. Η πρόταση αυτή, που τότε δεν εισακούστηκε, δικαιώνεται 22 χρόνια μετά, σε μια εποχή που οι βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν υπήρχαν καν ως έννοια. Σήμερα, η εικόνα της Αθήνας — ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες — εντείνει τον προβληματισμό για τη δημιουργία ανώτατων ορίων στις διαθέσιμες τουριστικές κλίνες, αρχικά σε επιλεγμένες περιοχές της πόλης.
Ήδη έχει τεθεί σε εφαρμογή απαγόρευση νέων κλινών τύπου Airbnb στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Το επόμενο βήμα που συζητείται είναι αντίστοιχος περιορισμός και για τα νέα ξενοδοχεία, κάτι που θα αποτελούσε ουσιαστική αλλαγή στη στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης της πόλης.
Αντιδράσεις: Airbnb ζητά αποφάσεις βασισμένες σε δεδομένα
Ο Matteo Sarzana, Country Manager της Airbnb για την Ιταλία και τη Νότια Ευρώπη, παρενέβη στη συζήτηση μέσα από το 11ο Delphi Economic Forum, τονίζοντας ότι κάθε ρυθμιστική παρέμβαση πρέπει να στηρίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και όχι σε οριζόντιες λύσεις. «Μια επιτυχημένη τουριστική στρατηγική και μια αποτελεσματική ρύθμιση πρέπει να βασίζονται σε δεδομένα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Τόνισε ότι οι πολιτικές που βασίζονται σε στοιχεία διασφαλίζουν αναλογικά και στοχευμένα μέτρα, αντί για γενικευμένες απαγορεύσεις που μπορεί να μην ανταποκρίνονται στην πραγματική δυναμική της αγοράς.
Ο Sarzana επικαλέστηκε στοιχεία της Eurostat για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα κατατάσσεται πέμπτη στην Ευρώπη ως τουριστικός προορισμός, με 52 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις επισκεπτών για το 2025. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το μέγεθος της τουριστικής ζήτησης, αλλά και την πολυπλοκότητα της ρύθμισής της. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος της Airbnb υπογράμμισε ότι η συνεχής παρακολούθηση των δεδομένων είναι απαραίτητη, καθώς ο τουρισμός εξελίσσεται ταχύτατα και οι αρμόδιες αρχές πρέπει να μπορούν να παρεμβαίνουν εκεί που χρειάζεται, αποφεύγοντας υπερβολικές ρυθμίσεις.
Το παράδειγμα της Βαρκελώνης, στο οποίο αναφέρθηκε ο δήμαρχος Δούκας, είναι χαρακτηριστικό. Ο δήμαρχος της ισπανικής πόλης, Jaume Collboni, έχει ήδη ανακοινώσει την πλήρη κατάργηση των τουριστικών μισθώσεων έως το 2028, ως απάντηση στη στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι. Ο Collboni έχει επισημάνει ότι η στέγαση εξελίσσεται στη μεγαλύτερη πηγή ανισότητας στις σύγχρονες πόλεις — μια διαπίστωση που αντηχεί και στη συζήτηση που διεξάγεται στην Αθήνα.
Τι ακολουθεί: Η Αθήνα αναζητά τα όριά της
Η δημοτική αρχή της Αθήνας έχει ανοίξει επίσημα τη συζήτηση για τη διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης, με τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας να αποτελεί το βασικό εργαλείο τεκμηρίωσης. Η απόφαση για το αν και πότε θα επιβληθεί πλαφόν στις ξενοδοχειακές κλίνες παραμένει ανοιχτή, καθώς η συζήτηση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο δήμαρχος έθεσε δημόσια το ζήτημα με αναφορά σε συγκεκριμένο μοντέλο — αυτό της Βαρκελώνης — δείχνει ότι οι επόμενες κινήσεις θα κινούνται προς την κατεύθυνση ενεργότερης ρύθμισης. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν τα μέτρα θα αφορούν μόνο τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ή θα επεκταθούν και στο ξενοδοχειακό δυναμικό της πόλης.
