Η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη απάντησε με αυστηρή δήλωση στον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, μετά τη συνέντευξη που έδωσε ο τελευταίος στη βρετανική εφημερίδα Guardian σχετικά με τις πιέσεις που δέχεται ο τουρισμός της Αθήνας. Ο δήμαρχος, μιλώντας για «υπερκορεσμό» του ιστορικού κέντρου, ανακοίνωσε σχέδια πλήρους παγώματος των τουριστικών επενδύσεων στην Πλάκα. Η υπουργός χαρακτήρισε τις δηλώσεις αυτές «παραπλανητικά μηνύματα» που «υπονομεύουν την εικόνα της πόλης» και ζήτησε από τον δήμαρχο να εστιάσει στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Ο Δούκας στον Guardian: «Να σώσω την Πλάκα»
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας έδωσε συνέντευξη στον Guardian το Σάββατο, στην οποία περιέγραψε με έντονα λόγια τις συνέπειες της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης στην πόλη. «Η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ξενοδοχείο», δήλωσε χαρακτηριστικά. Τα προειδοποιητικά σημάδια, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι παντού: ενοίκια που έχουν εκτοξευτεί αποκλείοντας τους κατοίκους, υποδομές που λυγίζουν υπό την πίεση και ιστορικές γειτονιές που χάνουν τη φυσιογνωμία τους. «Χρειάζονται περιορισμοί και κανόνες. Οι πόλεις πρέπει επίσης να έχουν λόγο στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται», πρόσθεσε.
Τα νούμερα που παρέθεσε ο Δούκας αποτυπώνουν το μέγεθος της πρόκλησης. Πέρυσι, περισσότεροι από 8 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν την Αθήνα — ρεκόρ για μια μητρόπολη που για χρόνια θεωρούνταν απλώς στάση στα ελληνικά νησιά. Μόνο οι βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις στην Πλάκα έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του δήμου. Ο Δούκας, πρώην καθηγητής κλιματικής ενέργειας πριν αναλάβει την τοπική αυτοδιοίκηση, έθεσε σε πλαίσιο το μέγεθος του προβλήματος: «Κατασκευάζουμε υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ύδρευσης, νέα αποχέτευση, δίκτυα 5G. Όταν έχεις περίπου 700.000 κατοίκους και 8 εκατομμύρια επισκέπτες, η πίεση είναι τεράστια».
Ο στόχος που έθεσε ο δήμαρχος είναι ρητός: «Έχω βάλει ως στόχο να σώσω την Πλάκα». Για να το πετύχει, ανακοίνωσε σχέδιο ολικής παύσης των τουριστικών επενδύσεων στη γειτονιά. «Θα σταματήσουμε όλες τις τουριστικές επενδύσεις στην Πλάκα», τόνισε κατηγορηματικά, επεξηγώντας ότι δεν υπάρχει πλέον χώρος — «ούτε για βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, ούτε για διαμερίσματα με υπηρεσίες, ούτε για ξενοδοχεία ή οποιαδήποτε άλλη τουριστική χρήση. Η περιοχή είναι υπερκορεσμένη». Οι επενδυτές, πρόσθεσε, θα πρέπει να κατευθυνθούν σε άλλες «λιγότερο συμφορημένες» περιοχές της πρωτεύουσας.
Η αντίδραση Κεφαλογιάννη: «Παραπλανητικά μηνύματα»
Η απάντηση της υπουργού Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη ήρθε άμεσα και με αυστηρό ύφος. «Ο δήμαρχος Αθηναίων οφείλει πρώτα απ’ όλα να φροντίζει για την καθημερινότητα των κατοίκων της πόλης, την καθαριότητα, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής τους», τόνισε στη δήλωσή της. Παράλληλα, άσκησε κριτική στην επικοινωνιακή στρατηγική του δημάρχου, υποστηρίζοντας ότι «οι συνεντεύξεις σε ξένα μέσα με παραπλανητικά μηνύματα για την Αθήνα δεν προστατεύουν την πόλη». Αντίθετα, κατά την ίδια, «υπονομεύουν την εικόνα της και πλήττουν τον τουρισμό της πρωτεύουσας».
Η Κεφαλογιάννη χαρακτήρισε λανθασμένες τις συγκρίσεις της Αθήνας με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις που αντιμετωπίζουν παρόμοια φαινόμενα υπερτουρισμού, όπως η Βαρκελώνη, αποδίδοντάς τες ως «απλουστευτικές και λανθασμένες». Υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει σειρά αυστηρών μέτρων για την προστασία της πόλης και τη διαχείριση των επιπτώσεων της τουριστικής ζήτησης. Ωστόσο, δεν προσδιόρισε ποια συγκεκριμένα μέτρα έχουν ληφθεί έως τώρα.
Η υπουργός αντέταξε στη ρητορική του «υπερκορεσμού» μια διαφορετική εικόνα για την πρωτεύουσα. «Η Αθήνα δεν χρειάζεται κατασκευασμένες εικόνες κρίσης. Χρειάζεται σοβαρή δουλειά, υπεύθυνη στάση και πολιτικές που αντιμετωπίζουν πραγματικά τις πιέσεις που δημιουργεί η αυξημένη τουριστική ζήτηση», ανέφερε. «Η Αθήνα είναι σήμερα ένας κορυφαίος διεθνής προορισμός. Έχει εξελιχθεί όχι μόνο ποσοτικά, αλλά και ποιοτικά. Οφείλουμε όλοι να την προστατεύουμε με σοβαρότητα, ευθύνη και σεβασμό στους κατοίκους, στους εργαζόμενους και στις επιχειρήσεις της πόλης», κατέληξε.
Τα μέτρα που προτείνει ο Δήμος Αθηναίων
Πέρα από το ολικό «μπλόκο» στην Πλάκα, ο Δούκας προτείνει ένα ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων για να ανακόψει την εκτόπιση κατοίκων από το κέντρο. Ο δήμος εξετάζει ενδεχόμενο «παγώματος» των οικοδομικών αδειών για νέα ξενοδοχεία, σε συνέχεια περιορισμών που έχουν ήδη επιβληθεί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε περιοχές με θέα την Ακρόπολη. Στόχος είναι η ανακατεύθυνση των επενδύσεων προς λιγότερο επιβαρυμένες γειτονιές, ώστε να μοιραστεί η τουριστική πίεση στο σύνολο της πρωτεύουσας.
Η στρατηγική του Δήμου Αθηναίων περιλαμβάνει επίσης πολιτικές προσιτής στέγασης, αξιοποίηση κενών κτιρίων και ενίσχυση των δημόσιων χώρων και του πρασίνου. Ο δήμαρχος χαρακτηρίζει το ζήτημα της προσιτής κατοικίας ως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα ο δήμος, λόγω της πίεσης που ασκεί η τουριστική αξιοποίηση ακινήτων στη στεγαστική αγορά. Το κεντρικό μήνυμά του είναι ότι «η Αθήνα ανήκει πρώτα στους κατοίκους της και όχι μόνο σε όσους θέλουν να την εκμεταλλευτούν».
