Το υπερπλεόνασμα του 2025 στο 4,9% του ΑΕΠ — έναντι αρχικού στόχου 3,7% — ανοίγει τον δρόμο για ένα εκτεταμένο πακέτο ελαφρύνσεων που η κυβέρνηση σχεδιάζει να παρουσιάσει στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Τα στοιχεία επικυρώθηκαν από τη Eurostat και την ΕΛΣΤΑΤ, δίνοντας στην κυβέρνηση το δημοσιονομικό έρεισμα για νέες παροχές. Το συνολικό πλαίσιο που διαμορφώνεται αφορά 1,7 δισ. ευρώ σε δημοσιονομικό χώρο για το 2026 και το 2027. Από αυτά, τα 500 εκατ. ευρώ έχουν ήδη δεσμευτεί, αφήνοντας ακόμη 1,2 δισ. ευρώ για νέες εξαγγελίες.
Τι έγινε: Το υπερπλεόνασμα και τα πρώτα μέτρα
Την Τετάρτη 22 Απριλίου 2026, αμέσως μετά τη γνωστοποίηση των δημοσιονομικών επιδόσεων, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε πακέτο μέτρων στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ. Τα μέτρα αυτά εξειδικεύτηκαν στη συνέχεια από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και περιλαμβάνουν επέκταση της επιστροφής ενοικίου σε περισσότερους δικαιούχους, 150 ευρώ σε οικογένειες με παιδιά και αύξηση της ενίσχυσης για συνταξιούχους στα 300 ευρώ. Πρόκειται για το πρώτο βήμα σε έναν ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό που στοχεύει στην επιστροφή των δημοσιονομικών επιδόσεων στην κοινωνία τόσο φέτος όσο και το 2027. Οι θετικές επιδόσεις οφείλονται στη συνδυαστική δράση της ισχυρής πορείας της ελληνικής οικονομίας και των αποτελεσμάτων από τα μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Από τον συνολικό δημοσιονομικό χώρο των 1,7 δισ. ευρώ, απομένουν 1,2 δισ. ευρώ αδιάθετα. Από αυτά, 200 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε νέα μέτρα στήριξης εντός του 2026, ενώ το υπόλοιπο 1 δισ. ευρώ θα αποτελέσει τη βάση των εξαγγελιών για το 2027. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει βασικό πυλώνα του πακέτου της ΔΕΘ να αποτελέσουν μέτρα ενίσχυσης επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών, με κατεύθυνση προς κατάργηση επιβαρύνσεων, μείωση εισφορών και αλλαγές στην προκαταβολή φόρου.
Ωστόσο, οι εξαγγελίες έρχονται σε ένα περιβάλλον με αυξημένες πιέσεις. Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας αναθεωρήθηκε προς τα κάτω για το 2026 — στο 2% από 2,4% αρχικά — λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους που απορρέει από την κρίση στο Ιράν. Η αναθεώρηση αυτή, σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αντισταθμίζεται από την αντίστοιχη αναθεώρηση προς τα πάνω για το 2027 — στο 2% από 1,7% αρχικής πρόβλεψης.
Αναθεωρήσεις και νέοι στόχοι για πλεόνασμα και χρέος
Παράλληλα με τις εξαγγελίες, το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε αναθεωρήσεις σε βασικούς δημοσιονομικούς δείκτες. Ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 ανέβηκε στο 3,2% του ΑΕΠ από 2,8% που ήταν η προηγούμενη εκτίμηση, αντικατοπτρίζοντας την ισχυρότερη δημοσιονομική θέση της χώρας. Ο ίδιος στόχος του 3,2% του ΑΕΠ τίθεται και για το πρωτογενές αποτέλεσμα του 2027. Οι αναθεωρήσεις αυτές αποτυπώνουν την τάση που διαμορφώνεται από τη συνδυαστική επίδραση της ανάπτυξης και της πάταξης της φοροδιαφυγής, κάτι που ενισχύει τα έσοδα του κράτους πέραν των αρχικών προβλέψεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναθεώρηση αποδεικνύεται διαρθρωτική και όχι συγκυριακή.
Θετικά κινείται και ο δείκτης δημόσιου χρέους. Το Υπουργείο Οικονομικών αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμηση για το ύψος του χρέους το 2026 — στο 136,8% του ΑΕΠ από 138,2% — και για το 2027 στο 130,3% του ΑΕΠ. Η συνεχής αποκλιμάκωση του χρέους ενισχύει την εικόνα δημοσιονομικής αξιοπιστίας της Ελλάδας στις αγορές και στους θεσμικούς εταίρους, ενώ δημιουργεί πρόσθετους βαθμούς ελευθερίας για μελλοντικές παροχές. Σε αυτό το σκηνικό, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να συνδυάσει φορολογικές ελαφρύνσεις με δημοσιονομική υπευθυνότητα, κάτι που αποτελούσε ζητούμενο ετών.
Τι ακολουθεί: Η ΔΕΘ στο επίκεντρο
Το επόμενο διάστημα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα προχωρήσει στη σύνθεση του πακέτου μέτρων που θα ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο του 2026. Η τελική μορφή του πακέτου θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου και τα δεδομένα που θα έχουν διαμορφωθεί έως τότε. Μεταξύ των μέτρων που αναμένεται να εξεταστούν βρίσκονται η κατάργηση επιβαρύνσεων, η μείωση ασφαλιστικών εισφορών και αλλαγές στο καθεστώς προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματιές. Η κυβέρνηση έχει ήδη εξαγγείλει ότι η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας θα αποτελεί τον βασικό πυλώνα των ανακοινώσεων στη ΔΕΘ, με στόχο να μεταφραστεί η δημοσιονομική επιτυχία σε ανταγωνιστικότητα και θέσεις εργασίας.
