Με πλεόνασμα 1,469 δισ. ευρώ έκλεισε ο κρατικός προϋπολογισμός για το α΄ τρίμηνο 2026, έναντι αρχικού στόχου που προέβλεπε έλλειμμα 111 εκατ. ευρώ. Τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης για την περίοδο Ιανουαρίου–Μαρτίου 2026 ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναδεικνύοντας εντυπωσιακή υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων. Το πρωτογενές πλεόνασμα κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε 4,369 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον στόχο των 2,732 δισ. ευρώ. Η ισχυρή απόδοση στα έσοδα ΦΠΑ και ειδικά έσοδα από παραχωρήσεις ενίσχυσαν το θετικό αποτέλεσμα, αντισταθμίζοντας μερικώς την υστέρηση σε άλλες φορολογικές κατηγορίες.
Τι έδειξαν τα δημοσιονομικά στοιχεία του α΄ τριμήνου
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού για το α΄ τρίμηνο 2026 ανήλθαν σε 18,508 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 685 εκατ. ευρώ. Σημαντικός παράγοντας στη διαμόρφωση του αποτελέσματος ήταν η ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού τον Ιανουάριο 2026, που κυρώθηκε με τον νόμο 5260/2025. Η σύμβαση αφορά στη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου και των τριών κάθετων αξόνων της για 35 χρόνια. Από αυτήν, ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά τον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο και συνοδεύτηκε με ισόποση επιστροφή φόρου. Παράλληλα, εισπράχθηκε η 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας καζίνο στο Ελληνικό, ύψους 135 εκατ. ευρώ, η οποία είχε αρχικά προβλεφθεί για το τέλος του 2025.
Τα φορολογικά έσοδα συνολικά ανήλθαν σε 17,182 δισ. ευρώ. Αν εξαιρεθούν τα ειδικά ποσά της Εγνατίας και του καζίνο, τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 16,741 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 133 εκατ. ευρώ ή 0,8% έναντι στόχου. Τη μεγαλύτερη θετική απόκλιση εμφάνισαν τα έσοδα από ΦΠΑ, που έφτασαν τα 7,402 δισ. ευρώ — αυξημένα κατά 438 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, ή κατά 132 εκατ. ευρώ αν εξαιρεθεί η συναλλαγή Εγνατίας. Αντίθετα, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) έκλεισαν στα 1,464 δισ. ευρώ, υστερώντας κατά 143 εκατ. ευρώ από τον στόχο, ενώ οι φόροι ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1,030 δισ. ευρώ, χαμηλότεροι κατά 15 εκατ. ευρώ. Οι φόροι εισοδήματος διαμορφώθηκαν σε 5,729 δισ. ευρώ, μειωμένοι κατά 41 εκατ. ευρώ από τον αντίστοιχο στόχο.
Το πρωτογενές πλεόνασμα των 4,369 δισ. ευρώ ξεπέρασε κατά πολύ τον στόχο, ωστόσο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρίνισε ότι σε αυτό συμπεριλαμβάνονται σημαντικοί ετεροχρονισμοί πληρωμών. Αφαιρώντας 208 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό εξοπλιστικών πληρωμών, 439 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό επενδυτικών πληρωμών, 464 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό κεφαλαιακών ενισχύσεων και μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και τα 135 εκατ. ευρώ του καζίνο Ελληνικού, η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα ανέρχεται σε 391 εκατ. ευρώ. Τα ποσά αυτά δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους, καθώς αφορούν αποκλειστικά τεχνικές μετατοπίσεις χρόνου πληρωμών.
Σύγκριση με στόχους και αποτέλεσμα 2025
Η σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 αναδεικνύει μια ελαφρά υποχώρηση στα απόλυτα μεγέθη. Το πλεόνασμα στο ισοζύγιο κρατικού προϋπολογισμού στο α΄ τρίμηνο 2025 διαμορφώθηκε σε 1,610 δισ. ευρώ, έναντι 1,469 δισ. ευρώ φέτος. Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται και στο πρωτογενές αποτέλεσμα: το 2025 κατέγραψε 4,498 δισ. ευρώ έναντι 4,369 δισ. ευρώ το 2026. Η υπέρβαση έναντι στόχου παραμένει, ωστόσο, εντυπωσιακή: το αρχικό σχέδιο προέβλεπε έλλειμμα και το τελικό αποτέλεσμα του ισοζυγίου αποδείχθηκε θετικότερο κατά 1,58 δισ. ευρώ.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπογράμμισε ότι τα δημοσιευόμενα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά στο αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και δεν καλύπτουν το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που συμπεριλαμβάνει τα δημοσιονομικά αποτελέσματα νομικών προσώπων, ΟΤΑ και ΟΚΑ. Το υπουργείο επεσήμανε επίσης ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από αυτό σε ταμειακούς, καθιστώντας αναγκαία την προσεκτική ανάγνωση των δεδομένων. Ωστόσο, η γενική εικόνα που αποτυπώνουν τα προσωρινά στοιχεία του α΄ τριμήνου 2026 δείχνει δημοσιονομική πορεία που ξεπερνά σε μεγάλο βαθμό τις αρχικές προβλέψεις του Προϋπολογισμού 2026. Η ισχυρή απόδοση του ΦΠΑ και τα έκτακτα έσοδα από παραχωρήσεις ήταν οι βασικοί μοχλοί που ώθησαν το αποτέλεσμα σε θετικό έδαφος, αντισταθμίζοντας την υστέρηση σε ΕΦΚ και άμεσους φόρους.
