Από την 1η Μαΐου 2026 η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί τη δεύτερη φάση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, επεκτείνοντας σημαντικά το σύστημα παρακολούθησης της διακίνησης αγαθών σε πραγματικό χρόνο. Το μέτρο αφορά χιλιάδες επιχειρήσεις που αποστέλλουν, παραλαμβάνουν ή μεταφέρουν εμπορεύματα σε ολόκληρη τη χώρα. Παρά την ενεργοποίησή του, επαγγελματικοί φορείς και λογιστές ζητούν παράταση, επικαλούμενοι τεχνικές εκκρεμότητες και έλλειψη σαφών οδηγιών.
Τι αλλάζει από την Πρωτομαγιά
Το ψηφιακό δελτίο αποστολής είναι ένα σύστημα που επιτρέπει στις φορολογικές αρχές να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο κάθε εμπορική μεταφορά αγαθών, μέσω της υποχρεωτικής διαβίβασης δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA. Με τη δεύτερη φάση, κάθε φορτίο συνοδεύεται από ένα μοναδικό QR Code, το οποίο λειτουργεί ως ψηφιακό «διαβατήριο» και καταγράφει αναλυτικά κάθε στάδιο της διακίνησης, από την αποθήκη του αποστολέα έως την παράδοση στον τελικό παραλήπτη. Πρόκειται για μια ριζική αλλαγή στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση εμπορευμάτων. Η ψηφιακή μορφή αντικαθιστά τα έντυπα παραστατικά, μειώνει τα λάθη και εξαλείφει τις παραλείψεις κατά τη μεταφορά.
Το νέο σύστημα εισάγει real-time παρακολούθηση με άμεση ενημέρωση για την τοποθεσία και την κατάσταση των αγαθών — με καταστάσεις όπως In Transit, Delivered, Completed και Rejected. Παράλληλα, καθίσταται δυνατή η ψηφιακή σάρωση παραστατικών κατά την παραλαβή, η καταγραφή φορτώσεων και μεταφορτώσεων σε πραγματικό χρόνο, καθώς και ο ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος από τον λήπτη. Επιπλέον, εισάγεται η δυνατότητα ομαδοποίησης πολλαπλών δελτίων αποστολής σε ένα ενιαίο QR Code, διευκολύνοντας τη μαζική διαχείριση αποστολών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη διακίνηση αγροτικών προϊόντων, το δελτίο αποστολής μπορεί να εκδίδεται απευθείας από τον παραλήπτη των αποθεμάτων.
Το πρώτο βήμα του συστήματος έγινε τον Ιούνιο του 2025, με την υποχρεωτική επιβολή του ψηφιακού δελτίου αποστολής για 155.415 επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ. Αφορούσε κυρίως κλάδους όπως τα καύσιμα, τα οικοδομικά και ιατρικά υλικά, καθώς και τα αγροτικά και φαρμακευτικά προϊόντα. Εξαιρέθηκαν οι οντότητες με ακαθάριστα έσοδα άνω των 5.000.000 ευρώ που είναι θυγατρικές αλλοδαπής εταιρείας και χρησιμοποιούν το ERP της μητρικής τους. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε καθολική εφαρμογή για όλες τις επιχειρήσεις έως τον Δεκέμβριο του 2025, ωστόσο η πλήρης επέκταση καθυστέρησε.
Ποιες επιχειρήσεις αφορά και ποια πρόστιμα προβλέπονται
Το μέτρο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Υπάγονται εμπορικές επιχειρήσεις χονδρικής και λιανικής που διακινούν αποθέματα, e-shops με αποστολές προϊόντων, επιχειρήσεις με αποθήκες ή υποκαταστήματα, βιοτεχνίες και παραγωγικές μονάδες, εργοστάσια κατεργασίας και συσκευασίας τροφίμων, καθώς και εταιρείες logistics και κέντρα διαλογής. Ουσιαστικά, οποιαδήποτε επιχείρηση που περιλαμβάνει στη δραστηριότητά της αποστολή, παραλαβή, αποθήκευση, μεταφορά ή διακίνηση αγαθών εντάσσεται στο νέο καθεστώς. Υποχρεούνται επίσης οι μεταφορικές εταιρείες, οι οποίες αποκτούν ψηφιακά εργαλεία για απλοποιημένη διαχείριση δρομολογίων και μεταφορτώσεων.
Εξαιρούνται από την υποχρέωση επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες χωρίς διακίνηση εμπορευμάτων, όπως δικηγόροι, γιατροί και σύμβουλοι. Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για πολύ μικρές επιχειρήσεις, για αγρότες ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ, καθώς και για ορισμένες περιπτώσεις λιανικής με άμεση παράδοση. Το πλαίσιο κυρώσεων είναι αυστηρό: όσοι διακινούν αγαθά χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής αντιμετωπίζουν πρόστιμο 5.000 ευρώ εφόσον τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα, ενώ για όσους τηρούν διπλογραφικό το πρόστιμο ανέρχεται σε 10.000 ευρώ. Οι κυρώσεις αυτές αυξάνουν σημαντικά την πίεση για άμεση συμμόρφωση.
Αντιδράσεις αγοράς και τεχνικά κενά
Παρά την επίσημη ενεργοποίηση από την 1η Μαΐου, φορείς της αγοράς και λογιστές ζητούν παράταση εφαρμογής της δεύτερης φάσης. Το κεντρικό επιχείρημά τους είναι ότι δεν έχουν εκδοθεί πλήρεις και σαφείς οδηγίες για κρίσιμα ζητήματα, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών. Ανάμεσα στα ανοιχτά ζητήματα συγκαταλέγονται η διαχείριση αποκλίσεων μεταξύ εκδοθέντων και παραληφθέντων ποσοτήτων, καθώς και η αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων όπως η απώλεια σύνδεσης ή η αδυναμία σάρωσης του QR Code. Οι επαγγελματικοί φορείς υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για ένα σύστημα που αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στη διακίνηση αγαθών και απαιτεί επαρκή χρόνο προσαρμογής.
Η ΑΑΔΕ προχωράει στην εφαρμογή παρά τις ενστάσεις, εκτιμώντας ότι το σύστημα αποτελεί κρίσιμο εργαλείο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής. Το ψηφιακό δελτίο αποστολής δίνει στις φορολογικές αρχές τη δυνατότητα άμεσης επαλήθευσης της εγκυρότητας κάθε παραστατικού, εντοπίζοντας περιπτώσεις κρυφών συναλλαγών, απόκρυψης τζίρου και έκδοσης εικονικών τιμολογίων. Οι επιχειρήσεις αποκτούν επίσης τη δυνατότητα ψηφιακής αποθήκευσης και αναζήτησης των δελτίων τους, διευκολύνοντας τις εσωτερικές διαδικασίες και τους μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους. Η αγορά αναμένει να δει αν η ΑΑΔΕ θα ανακοινώσει τελευταία στιγμή διευκρινίσεις ή μεταβατικές ρυθμίσεις που θα απαντούν στα ανοιχτά τεχνικά ζητήματα.
